52 powody 
Darmowy PDF 
Napisz do nas na WhatsApp 
Umów bezpłatną rozmowę 
Wspinaczka Czy Diamox naprawdę pomaga w chorobie wysokościowej?
W tym artykule odpowiadamy na najczęstsze pytania o Diamox, między innymi:
Czy warto przyjmować Diamox podczas wyprawy w góry? Jaka dawka jest optymalna, czy istnieją przeciwwskazania i jak poważne mogą być skutki uboczne?
Tekst powstał na podstawie wyników badań klinicznych oraz wieloletniego doświadczenia Altezza Travel w wyprawach na Kilimandżaro.
Choroba wysokościowa
Przy szybkim wejściu na znaczną wysokość organizm nieprzygotowanej osoby zaczyna odczuwać dyskomfort związany z mniejszą ilością tlenu w każdym oddechu. Nasilenie objawów zależy od wielu czynników zewnętrznych oraz indywidualnej reakcji organizmu. Jeśli nie masz doświadczenia wysokogórskiego i bardzo dobrej znajomości własnego stanu zdrowia, nikt nie przewidzi z pewnością, jak poczujesz się podczas trekkingu na Kilimandżaro.
Choroba wysokościowa jest naturalną reakcją organizmu na zmianę warunków i oznacza, że ciało próbuje się do nich przystosować. Może mieć różne nasilenie: od lekkiego dyskomfortu, takiego jak zawroty głowy, niewielka duszność czy kołatanie serca, po poważne dolegliwości wymagające natychmiastowej ewakuacji i pomocy medycznej. Najcięższa postać to ostra choroba wysokościowa, której mogą towarzyszyć obrzęk płuc i obrzęk mózgu.
Objawy niedoboru tlenu u niektórych osób mogą pojawić się już na wysokości 2 000 m n.p.m., choć najczęściej pierwsze dolegliwości notuje się na wysokości 3 000 m n.p.m. i wyżej. Na przykład jedna z najpopularniejszych tras na Kilimandżaro, Lemosho, zaczyna się w praktyce na wysokości 3 500 m n.p.m., po podwiezieniu w okolice pierwszego obozu. Wpływ wysokości można więc odczuć już kilka godzin po rozpoczęciu wejścia.
W większości przypadków, do około 4 000 m n.p.m., organizm potrafi samodzielnie się dostosować i przestawić pracę układu oddechowego tak, aby zrekompensować mniejszą ilość tlenu w powietrzu. Podczas wejścia nie zawsze jest jednak na to dość czasu, ponieważ liczba dni jest ograniczona – dlatego zalecamy dłuższe programy, które dają organizmowi więcej czasu na aklimatyzację. Powyżej 4 000 m n.p.m. człowiek najczęściej potrzebuje dodatkowego wsparcia: wolniejszego tempa, częstych odpoczynków, większej ilości wody i uważnego monitorowania stanu zdrowia. Można też stosować leki profilaktyczne, takie jak Diamox, które wspierają adaptację do wysokości.
Jak wspierać aklimatyzację organizmu
Najskuteczniejszym sposobem ograniczania ryzyka choroby wysokościowej podczas wejścia jest płynna, stopniowa aklimatyzacja. Na Kilimandżaro sprzyja jej dłuższy trekking na szczyt – zalecany czas to 7 dni. Idealny profil trasy zakłada w ciągu dnia i nocleg możliwie nisko po zakończeniu podejścia. Popołudniowe wyjścia aklimatyzacyjne dobrze wspierają adaptację: po pokonaniu głównego odcinka trasy uczestnicy przechodzą krótki dystans na podobnej wysokości albo podchodzą nieco wyżej, a następnie schodzą do obozu na nocny odpoczynek.
Nocą, podczas snu, organizm dostosowuje się do nowych warunków. Oddech może na krótko się zatrzymywać. To nieprzyjemne, ale częste zjawisko. Wynika ze spadku poziomu dwutlenku węgla w organizmie; mózg odczytuje go jako sygnał do spowolnienia oddychania, aby przywrócić typowe stężenie CO₂. Po kilku sekundach wstrzymanego oddechu człowiek budzi się z uczuciem duszenia. To jeden z objawów przestawiania się organizmu na warunki wysokościowe.
Równie ważna jest uważna obserwacja samopoczucia w ciągu dnia: dobranie właściwego tempa i szybkie wychwycenie sygnałów płynących z organizmu. Utrudniony oddech, lekkie mrowienie w klatce piersiowej, zawroty głowy czy pogorszenie widzenia to objawy, na które trzeba reagować. Jeśli się pojawią, należy przerwać trekking i odpocząć. Po wznowieniu marszu tempo powinno być wolne. Umiarkowane tempo dziennych podejść i stopniowa aklimatyzacja przez odpowiednią liczbę nocy na trasie znacząco zwiększają szanse na udane wejście na szczyt Kilimandżaro. Dlatego rekomendujemy dłuższe, co najmniej 7-dniowe programy. To właśnie one mają najwyższy wskaźnik powodzenia.
Na powodzenie wejścia duży wpływ ma również stan organizmu przed wyprawą i w jej trakcie.
Udane wejście zaczyna się od dobrego, odpowiednio długiego snu, braku silnego stresu i rezygnacji z alkoholu. Podczas podejścia trzeba pić więcej wody niż zwykle, jeść regularnie i zgodnie z potrzebami organizmu na wysokości, w tym produkty wysokokaloryczne przewidziane w diecie górskiej. Ważne są także właściwe ubrania i buty, aby nie wychłodzić ani nie przemoczyć organizmu, oraz ochrona przed silniejszym promieniowaniem słonecznym na dużej wysokości.
Pomocne może być również wsparcie farmakologiczne: Diamox przyjmowany profilaktycznie. Na podstawie wieloletniego doświadczenia i wniosków z badań zalecamy uczestnikom wypraw stosowanie Diamoxu podczas trekkingu na Kilimandżaro.
Czym jest Diamox
Acetazolamid jest sprzedawany pod nazwą handlową Diamox. Lek należy do inhibitorów anhydrazy węglanowej, czyli substancji hamujących działanie enzymów uczestniczących w łączeniu dwutlenku węgla z wodą podczas oddychania. W ten sposób Diamox obniża poziom kwasu węglowego i spowalnia zużycie CO₂, pomagając wyrównać równowagę kwasowo-zasadową organizmu.
Acetazolamid, substancja czynna leku, ma przede wszystkim działanie moczopędne. Częstsza potrzeba korzystania z toalety podczas wejścia na Kilimandżaro jest przy jego stosowaniu całkowicie normalna. Może wynikać nie tylko z przyjmowania Diamoxu, lecz także ze zwiększonej ilości wypijanej wody przy wysiłku fizycznym. Przypominamy, że podczas trekkingu górskiego zaleca się picie większej ilości wody: nie mniej niż 4 l dziennie.
Diamox jest przepisywany między innymi w leczeniu obrzęku mózgu, jaskry oraz innych chorób i stanów, w tym choroby wysokościowej. W zaleceniach producentów znajduje się także profilaktyczne stosowanie w celu zapobiegania rozwojowi choroby wysokościowej.
Kiedy i w jakiej dawce przyjmować Diamox
Diamox można stosować profilaktycznie według 2 schematów: od momentu pojawienia się objawów choroby wysokościowej do ich ustąpienia albo od początku podejścia aż do jego zakończenia. Decyzję o profilaktycznym przyjmowaniu leku każdy uczestnik powinien podjąć samodzielnie.
Wokół stosowania leków zwykle pojawiają się 2 podejścia: „Lepiej dmuchać na zimne – kilka tabletek nie zaszkodzi” oraz „Niech organizm poradzi sobie sam, po tabletki sięgnę w ostateczności”.
Warto odwołać się do zaleceń choroby wysokościowej jest wskazana u każdej osoby, która w ciągu 1 dnia pokonuje ponad 500 m przewyższenia. Osobno, w przypadku wejścia na profilaktyczne przyjmowanie Diamoxu jest zdecydowanie zalecane.
Jeśli nie masz alergii na Diamox, zalecamy przyjęcie 125 mg leku rano przed rozpoczęciem wejścia na Kilimandżaro, a następnie 125 mg 2 razy dziennie – po południu i rano – przez cały trekking. W apteczkach wszystkich przewodników Altezza Travel znajduje się zapas leku dla każdego uczestnika. Podczas obowiązkowych, codziennych kontroli medycznych rano i wieczorem przewodnicy mogą zaproponować jego przyjęcie. Lek jest wliczony w cenę wyprawy i nie wiąże się z dodatkowymi kosztami.
Odsetek reakcji alergicznych na sulfonamidowe składniki leku jest niski. Aby sprawdzić, czy taka alergia może Cię dotyczyć, skonsultuj się z lekarzem.
Wśród specjalistów medycyny wysokogórskiej trwa dyskusja dotycząca dawkowania. Za optymalne zalecenie uznaje się jednak 125 mg Diamoxu 2 razy dziennie: rano i po południu. Badania kliniczne wykazały, że zwiększona dawka do 500 mg dziennie, po 250 mg na dawkę, również skutecznie zapobiega ostrej chorobie wysokościowej. Taką wyższą dawkę zaleca się osobom o masie ciała powyżej 80 kg. Dawki przekraczające 500 mg dziennie stosuje się w leczeniu.
Czy Diamox ma skutki uboczne?
Jak każdy lek, Diamox może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu i różnym stopniu potwierdzenia w badaniach.
Przede wszystkim trzeba pamiętać, że Diamox działa moczopędnie. Częstsze wizyty w toalecie w dniach przyjmowania tabletek są całkowicie normalne, choć nie występują u każdego. Do zarejestrowanych działań niepożądanych należy także lekkie mrowienie skóry.
Wszystkie pozostałe działania niepożądane wymieniane przy tym leku są rzadkie albo niepotwierdzone. Producenci leków muszą je podawać ze względów bezpieczeństwa.
Najczęstsza obawa związana ze stosowaniem Diamoxu dotyczy zaburzeń ze strony układu pokarmowego. Działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, biegunka i smoliste stolce są w opisach klinicznych określane jako „niezbyt częste”. W praktyce nie obserwujemy ich powszechnego występowania u naszych uczestników. Przypomnijmy, że z Altezza Travel co roku na Kilimandżaro wchodzi ponad 3 000 osób. Gdyby był to częsty skutek uboczny, mielibyśmy poważne wątpliwości co do jego zalecania.
Związek wielu działań niepożądanych z samym przyjmowaniem leku jest słabo udowodniony. Trzeba pamiętać, że rozwijają się objawy choroby wysokościowej. Organizm doświadcza stresu, a w trakcie adaptacji zmieniają się jego reakcje, również ze strony układu pokarmowego: może pojawić się utrata apetytu czy niestrawność. Niestety nie da się tego skutecznie uregulować zwykłymi lekami. Dlatego bezpośredni związek tych i innych objawów ze stosowaniem Diamoxu nie jest oczywisty. W każdym przypadku celem leku jest wsparcie organizmu w adaptacji do wysokości i zmniejszenie stresu wysokościowego.
Kto nie powinien przyjmować Diamoxu
Poza reakcją alergiczną na składniki sulfonamidowe istnieje kilka bezpośrednich przeciwwskazań do stosowania Diamoxu. Dotyczy to przede wszystkim osób z chorobami nerek, chorobami wątroby oraz przewlekłymi lub ciężkimi chorobami płuc. Przyjmowanie Diamoxu jest przeciwwskazane przy zaburzeniach gospodarki sodowej i potasowej, a także przy kwasicy metabolicznej, cukrzycy i niektórych innych problemach zdrowotnych.
Jeśli masz możliwość wcześniejszej konsultacji z lekarzem w sprawie stosowania Diamoxu, zdecydowanie warto to zrobić.
Nie zaleca się również przyjmowania Diamoxu razem z aspiryną.
Leku nie zaleca się także kobietom w ciąży.
Podsumowanie
Diamox jest zalecany w profilaktyce choroby wysokościowej i został dobrze przebadany. W przypadku góry o takiej wysokości jak Kilimandżaro badania kliniczne wskazują na jego szczególne znaczenie.
Optymalna dawka w profilaktyce choroby wysokościowej to 250 mg dziennie: 125 mg rano i 125 mg po południu. Dopuszczalne jest zwiększenie dawki do 500 mg dziennie, zwłaszcza u osób o większej masie ciała.
Możliwe skutki uboczne, przy braku przeciwwskazań, są niewielkie w porównaniu z potencjalnymi objawami choroby wysokościowej.
Diamox stosuje się także w leczeniu rozwijającej się choroby wysokościowej.
Na koniec przypomnijmy: podczas wejścia na Kilimandżaro ważne jest dobre zdrowie i samopoczucie, także po to, by czerpać z trekkingu satysfakcję. Na szczycie nikt nie chce walczyć z cierpieniem. Jeśli Diamox pomaga osiągnąć cel, czyli bezpieczne i udane wejście na Kilimandżaro, a jednocześnie nie szkodzi, jego profilaktyczne stosowanie jest w pełni uzasadnione.
Dobrego wejścia!
Wszystkie treści Altezza Travel powstają przy udziale ekspertów i po rzetelnym researchu, zgodnie z naszą polityką redakcyjną.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?
Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.
Kilimandżaro i inne góry 
Safari w Tanzanii 
O Tanzanii 
Wyspy Tanzanii