Co chciałabym wiedzieć przed wejściem na Kilimandżaro

W listopadzie 2024 roku razem z moim partnerem Jackiem weszliśmy na Kilimandżaro, najwyższą wolnostojącą górę świata. Przygotowując się do tej wyprawy, czytałam wpisy na Reddicie, oglądałam filmy na YouTube i przeglądałam niezliczone blogi podróżnicze. Wielu wspinaczy, którzy byli tam przede mną, pisało, że było trudniej, niż się spodziewali. Niektórzy nazywali to jednym z najtrudniejszych doświadczeń w swoim życiu. To mocno kłóci się z popularnym mitem, że Kilimandżaro to po prostu łatwa piesza trasa.

Po ukończeniu trekkingu mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że użytkownicy forów mieli rację – przekonanie, że Kilimandżaro jest bardzo łatwe, to zdecydowanie mit. Nie każdy może wejść na tę górę. Prawda jest bardziej złożona: „Każdy, kto ma przynajmniej przeciętną kondycję, odpowiedni sprzęt i solidne przygotowanie, ma dużą szansę stanąć na szczycie”.

W tym wpisie dzielę się najważniejszymi lekcjami z mojego wejścia na Kilimandżaro, które mogą pomóc przyszłym trekkersom.

Zarezerwuj dodatkowy dzień na regenerację po jet lagu

Jack i ja lecieliśmy z Pittsburgha, z przesiadkami w Nowym Jorku, Amsterdamie i Stambule. Podróżujemy często, więc wiemy, że przy każdej kolejnej przesiadce rośnie ryzyko opóźnienia bagażu. Dlatego postanowiliśmy przylecieć do Tanzanii 2 noce przed rozpoczęciem trekkingu.

To okazało się bardzo dobrą decyzją, choć nie z powodu bagażu – nasze torby bez problemu doleciały tym samym samolotem. Dodatkowa noc dała nam czas, żeby dojść do siebie po silnym jet lagu. Różnica czasu wynosiła 8 godzin, byliśmy więc otępiali i senni, dlatego następny dzień spędziliśmy przy basenie, powoli zrzucając z siebie zmęczenie po podróży. Do wieczora nasze organizmy zdążyły przestawić się na czas Tanzanii.

Kiedy następnego ranka rozpoczął się trekking, obudziliśmy się wypoczęci i pełni energii. Gdybyśmy ruszyli dzień wcześniej, jak robi wielu uczestników, jestem pewna, że całość byłaby znacznie mniej przyjemna.

Wybierz hotel bliżej Kilimandżaro

Większość osób przed trekkingiem i po nim zatrzymuje się w Moshi, ale są też hotele położone bliżej samej góry.

My nocowaliśmy na przykład w Aishi Machame Hotel, zaledwie 20 minut jazdy od bramy wejściowej na szlak. Hotel leży na wysokości prawie 1 200 m n.p.m., co pozwoliło nam wcześniej rozpocząć aklimatyzację. 2 noce spędzone na tej wysokości lub wyżej mogą wyraźnie ułatwić pierwszą noc pod namiotem na górze, zwłaszcza jeśli przylatujesz z miasta położonego na poziomie morza.

Wybierz program 7-dniowy lub dłuższy

Społeczność na Reddicie skupiająca osoby po wejściu na Kilimandżaro poleca początkującym dłuższe trasy, bo dają lepszą aklimatyzację. Wybraliśmy 8-dniową trasę Lemosho i to się opłaciło – miałam lekki ból głowy, ale ogólnie czułam się dobrze. Trekking był znakomity. Każdego dnia mieliśmy imponujące widoki i powoli adaptowaliśmy się do wysokości.

Widzieliśmy też, co działo się z osobami, które wybrały krótsze trasy. W Barranco Camp poznałam grupę z Baltimore realizującą 6-dniowy program. Część z nich była w kiepskim stanie – z silnymi, pulsującymi bólami głowy i poważnymi objawami choroby wysokościowej. Rano, przed wyjściem z obozu, sprawdziliśmy, jak się czują, ale nadal nie było dużo lepiej.

Victor, nasz główny przewodnik, powiedział nam, że na 5- i 6-dniowych trekkingach to częste. Bez wystarczającej ilości czasu na aklimatyzację ryzyko choroby wysokościowej jest znacznie większe. Najlepszym sposobem, by go uniknąć, jest wybór dłuższej trasy.

Idź wolno

Od 1 dnia przewodnicy będą powtarzać mantrę Kilimandżaro – „pole pole”. W języku suahili oznacza to „powoli, powoli”. 

Ten trekking nie jest wyścigiem. Bardziej przypomina zespołowy maraton, w którym każdy wygrywa. To jedna z rzeczy, które najbardziej lubię w wędrowaniu po górach. W naszej grupie było 7 osób i naprawdę się wspieraliśmy. Czułam, że nie chodzi nam tylko o zdobycie szczytu – chcieliśmy stanąć na nim razem.

Wolne tempo daje też więcej czasu na rozmowy z przewodnikami, którzy mają mnóstwo ciekawych historii o Tanzanii. Pewnego dnia Victor pokazał nam kilka endemicznych ptaków Kilimandżaro – turaki Hartlauba i białooki kilimandżarskie. Wcześniej ptaki nigdy szczególnie mnie nie interesowały, ale szczerze mówiąc, obserwowanie ich sprawiło mi dużą przyjemność.

Pij dużo wody

Woda jest kluczowa dla aklimatyzacji – pomaga organizmowi transportować tlen, a na wysokości płyny tracisz znacznie szybciej niż zwykle. Dlatego dzienne minimum na Kilimandżaro to około 3–4 litry wody. Jeśli nie masz nawyku picia takich ilości, najlepiej zacząć go wyrabiać jeszcze przed wyjazdem.

Najłatwiej utrzymać nawodnienie z systemem CamelBak. Część osób w naszej grupie używała tradycyjnych butelek, co oznaczało, że za każdym razem, gdy chciały się napić, musiały się zatrzymać, zdjąć plecak, wyjąć butelkę, odkręcić ją, napić się i schować z powrotem. Z CamelBakiem po prostu pijesz przez rurkę. Nie są drogie – można kupić taki system na Amazonie za 20–30 USD albo wypożyczyć u organizatora wyprawy.

Warto też urozmaicić wodę elektrolitami o smaku owocowym. Większość zawiera minerały pomagające zapobiegać skurczom mięśni i zmniejszać zmęczenie. Zabierz je jednak ze sobą, bo w Tanzanii trudno je znaleźć.

Nie pomijaj wyjść aklimatyzacyjnych

Do każdego nowego obozu docieraliśmy przed lunchem, a później przewodnicy proponowali krótkie wyjście pod górę i około 30 minut spędzone wyżej. Zasada „wchodź wysoko, śpij nisko” pomaga organizmowi skuteczniej dostosować się do zmian wysokości.

Na początku się wahałam – byłam już zmęczona i chciałam po prostu odpocząć w obozie. Posłuchałam jednak ich rady i okazało się, że to była dobra decyzja. Po tych wyjściach dobrze spałam, a podczas nocy szczytowej czułam się dobrze. Z perspektywy czasu jestem pewna, że te wyjścia aklimatyzacyjne miały znaczenie.

Nie są tak trudne, jak mogłoby się wydawać. W przeciwieństwie do głównych przejść między obozami możesz zostawić plecak i zabrać tylko wodę, więc są jeszcze łatwiejsze.

Upewnij się, że masz właściwy sprzęt

Organizator wyprawy przekaże Ci listę rzeczy na Kilimandżaro. Jeśli nie masz dużego doświadczenia w górach, najpewniej nie posiadasz większości wymaganego sprzętu.

Śpiwór, torba transportowa, buty i kurtki mogą być kosztowne, ale nie wybieraj najtańszych opcji. Słaby śpiwór nie utrzyma ciepła, a nieszczelna torba może zostawić ubrania całkowicie mokre, jeśli zacznie padać.

Pełny zestaw sprzętu na Kilimandżaro może kosztować około 1 500 USD. Jeśli nie masz pewności, czy po tej wyprawie będziesz dalej chodzić po górach, wypożyczenie sprzętu to bardzo rozsądna opcja. My wypożyczyliśmy na miejscu prawie wszystko za 290 USD i dostaliśmy sprzęt marek takich jak Helly Hansen i Black Diamond.

Jeśli planujesz ponownie użyć wodoodpornego sprzętu z wcześniejszych wędrówek, dokładnie go sprawdź. Ochrona przed deszczem z czasem się zużywa i nawet dobre kurtki czy spodnie mogą zacząć przemakać po intensywnym użytkowaniu.

Szczególnie ważne są 2 rzeczy:

Dobrze rozchodzone buty we właściwym rozmiarze

Jako doświadczona turystka górska wiem, że zupełnie nowe buty, jeśli nie są dobrze rozchodzone, mogą powodować bolesne, krwawe pęcherze i zmienić każdy krok w mękę. Zły rozmiar jest równie problematyczny – mój znajomy wszedł na Kilimandżaro w zeszłym roku i stracił paznokcie u stóp, bo buty nie były odpowiednio dopasowane.

Dlatego zabrałam te same buty, w których szłam szlakiem Machu Picchu i podczas kilku innych wędrówek. Wysłużone Salomony Jacka były już zbyt zużyte, więc wypożyczył od naszego organizatora wysokiej klasy parę Zamberlanów i był z nich zadowolony.

Jeśli kupujesz nowe buty na Kilimandżaro, zacznij rozchodzić je co najmniej kilka tygodni przed wejściem. Przejdź w nich 32–40 km, żeby upewnić się, że dopasowują się do stóp i nie powodują dyskomfortu. Nawet jeśli ufasz swoim butom, spakuj plastry Compeed na pęcherze. Jeśli Tobie się nie przydadzą, najpewniej przydadzą się komuś z grupy.

Okulary na atak szczytowy z ochroną UV

Wybierz okulary z ochroną UV 400 lub wyższą. Na szczycie często leży śnieg, a słabe okulary mogą narazić Cię na ślepotę śnieżną. Dochodzi do niej, gdy promienie słońca odbijają się od śniegu i powodują bolesne oparzenie – oczy stają się czerwone, opuchnięte i wrażliwe. W niektórych przypadkach ludzie tymczasowo tracą zdolność prawidłowego widzenia.

Dobrze sprawdziły mi się marki Julbo i Oakley. 

Zabierz buff chroniący przed pyłem

Na niektórych odcinkach szlaku na Kilimandżaro uczestnicy wzbijają pył, który długo utrzymuje się w powietrzu. Nie jest to problem wszędzie, ale strefa wrzosowisk, do której dociera się po 4 dniu trekkingu, należy do najbardziej pylących fragmentów. Na trasie Lemosho trafiliśmy na pył już 3 dnia, w drodze na płaskowyż Shira, jedno z najbardziej znanych miejsc na Kilimandżaro.

Żeby osłonić nos i usta, zabierz buff. 

Przygotuj się na życie w obozie

Mniej więcej połowę trekkingu spędzisz w obozach. Ponieważ do obozu dociera się zwykle w okolicach lunchu, a po południu wychodzi na krótką trasę aklimatyzacyjną, każdego wieczoru zostaje 5–6 godzin na odpoczynek.

Przed wyjazdem przeglądałam listy sprzętu przygotowane przez różnych organizatorów. Obejmowały najważniejsze rzeczy potrzebne podczas marszu, ale prawie nie wspominały o tym, co naprawdę poprawia komfort życia w obozie.

Oto kilka wskazówek z mojego doświadczenia biwakowania na Kilimandżaro oraz dodatkowe rekomendacje dotyczące pakowania od trekkersów z Reddita:

Crocs albo inne wygodne klapki

Po długim dniu trekkingu w ciężkich butach wsunięcie stóp w Crocsy wydaje się czystą ulgą. Widziałam też osoby w Uggach albo butach sportowych i one również wyglądały na wygodne.

Dużo mokrych chusteczek albo ręczników

Realistycznie rzecz biorąc, mokre chusteczki lub ręczniki to najlepszy sposób na utrzymanie czystości na Kilimandżaro. Pamiętaj jednak o środowisku – używaj chusteczek biodegradowalnych i nigdy ich nie zostawiaj. Spakuj je do osobnego worka i znieś z góry. Czystość Kilimandżaro zależy od każdego z nas, dlatego nie zostawiaj po sobie śladu.

Worek na brudne ubrania

W ciągu tygodnia nazbiera się sporo brudnych ubrań. Żeby czyste rzeczy nie zaplamiły się i nie przeszły nieprzyjemnym zapachem, warto trzymać przepocone, zakurzone skarpety i koszulki osobno.

Przeznacz na to jeden z wodoodpornych worków. Po zejściu z góry możesz oddać go do pralni w hotelu bez przekopywania całej torby transportowej.

Zatyczki do uszu

Namioty w obozach nie mają izolacji akustycznej, więc jeśli ktoś z grupy chrapie, usłyszysz to bardzo wyraźnie – i może być trudno zasnąć. Mieliśmy szczęście, że w naszej grupie nikt nie miał tego problemu, ale przy średniej wielkości grupie 13–15 osób zawsze istnieje taka możliwość. W takich sytuacjach zatyczki do uszu potrafią uratować noc.

Przygotuj głowę na atak szczytowy

Najtrudniejszą częścią naszego trekkingu był szczyt. Wyruszyliśmy około północy i dotarliśmy na Uhuru Peak o wschodzie słońca. Szliśmy wolno, było lodowato i bardzo męcząco, ale na szczęście pogoda dopisała – bez śniegu i wiatru.

Wsparcie przewodników było kluczowe. Dołączyło do nich kilku tragarzy i każdy z nas miał przy sobie osobistego przewodnika albo tragarza do pomocy. W miarę podejścia część osób z zespołu opadała z sił, a przewodnicy pomagali, niosąc ich plecaki. Mieliśmy 4 zaplanowane postoje, a na każdym przewodnicy częstowali nas gorącą herbatą i ciastkami.

Muzyka bardzo mi pomogła. Przygotowałam playlistę na atak szczytowy na iPhonie i schowałam telefon głęboko pod warstwami ubrań, żeby bateria nie zamarzła. Gdy szliśmy w górę, włączyłam odtwarzanie i w uszach zabrzmiało „Thunderstruck” AC/DC – natychmiastowy zastrzyk motywacji. Bliżej grani wyłączyłam muzykę, kiedy tragarze zaczęli śpiewać Jambo song. Ten moment stał się jednym z najbardziej podnoszących na duchu i dodających energii fragmentów całego trekkingu.

Przygotuj się fizycznie

Jack i ja mamy doświadczenie w górach – szliśmy między innymi Laguna de los Tres w Argentynie i Rim-to-Rim w Arizonie. W naszej grupie były też osoby zupełnie początkujące, ale gdy przyszło do wysokości, wszyscy zmagaliśmy się z nią podobnie. Dobra kondycja pomogła jednak mnie i Jackowi oszczędzać energię i szybciej się regenerować.

Nie trzeba być sportowcem, żeby wejść na Kilimandżaro, ale przynajmniej umiarkowana sprawność robi ogromną różnicę. Jeśli bez zatrzymywania się przebiegniesz 5 km, powinno Ci wystarczyć wytrzymałości na codzienne etapy. Kilka treningowych wędrówek przed wyjazdem również sprawi, że wejście będzie znacznie łatwiejsze do zniesienia.

Przygotuj osobny zestaw ubrań na szczyt

Spakuj osobny zestaw rzeczy przeznaczony wyłącznie na szczyt i trzymaj go oddzielnie od ubrań używanych na co dzień podczas trekkingu. Bieliznę termiczną, skarpety i polar miałam w wodoodpornym worku, nietknięte aż do nocy szczytowej, dzięki czemu pozostały całkowicie suche. Ocieplana kurtka szczytowa służyła mi też jako warstwa na wieczory w obozach.

Jeśli możesz, zabierz również dodatkowe buty. Widziałam uczestnika z innej grupy, który po wyjściu z Barranco Camp wszedł do wody, a przy wysokiej wilgotności na Kilimandżaro wysuszenie butów jest niemal niemożliwe. Suche zapasowe buty na atak szczytowy mogą bardzo pomóc w utrzymaniu ciepła i komfortu.

Napełnij bukłak gorącą wodą na atak szczytowy

Przed atakiem szczytowym napełnij CamelBaka gorącą wodą i zabierz też termos. Nasi przewodnicy nieśli termosy z herbatą, więc przez całe podejście piliśmy ciepłą wodę z CamelBaków, a na każdym postoju gorącą herbatę z termosów. Około 3 nad ranem woda w naszych CamelBakach zdążyła ostygnąć, ale nadal nadawała się do picia.

Zabierz przekąski

Na Kilimandżaro spalisz mnóstwo kalorii. Nasza ekipa przygotowywała 3 gorące posiłki dziennie i częstowała nas ciastkami z herbatą na szlaku, ale ciągle miałam ochotę na coś słodkiego. Organizator poradził mi, żebym przywiozła z USA batony energetyczne, czekoladę albo suszone owoce, bo wybór w Tanzanii jest ograniczony i drogi. Posłuchałam tej rady i okazała się bardzo trafiona.

Jeśli zabierzesz więcej, rozważ podzielenie się z ekipą wspinaczkową. Ci niezwykle silni i pracowici tragarze cieszyli się jak dzieci, kiedy dawałam im czekoladę.

Kilka osób z mojej grupy cierpiało też na suchość w ustach z powodu wysokości, dlatego polecam spakować również przekąski o większej zawartości wilgoci.

Potraktuj to poważnie, ale się nie stresuj

Kilimandżaro było niezwykłym trekkingiem. Krajobrazy są jeszcze bardziej zapierające dech w piersiach niż na zdjęciach, a poczucie wspólnoty na górze trudno porównać z czymkolwiek innym. To przeżycie zostaje w pamięci na długo – do tego stopnia, że niektórzy wracają na kolejne wejście.

Jednocześnie nie jest tak łatwe, jak sugerują niektóre strony internetowe. Nie zamartwiaj się przesadnie, ale przygotuj się dobrze. Popracuj nad kondycją, jeśli od dawna nie trenujesz, zadbaj o właściwy sprzęt, wybierz godnego zaufania organizatora, a nagrodą będzie ten wschód słońca na dachu Afryki, którego długo się nie zapomina.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów