Park Narodowy Gór Mahale

Park Narodowy Gór Mahale słynie z jednej z najliczniejszych populacji szympansów w Tanzanii. Dzięki oddaleniu parku od większych osad i dróg zwierzęta żyją tu prawdopodobnie podobnie jak przez tysiąclecia – bez presji rozwoju człowieka.

Park leży nad brzegiem Jeziora Tanganika, w zachodniej Tanzanii. Rzadkie połączenie lasu, gór i jeziornego krajobrazu stworzyło warunki dla niezwykłej fauny: w tej samej strefie żyją naczelne, lamparty i lwy. Od lat 60. XX wieku park przyciąga naukowców z całego świata. Park Narodowy Gór Mahale należy też do nielicznych miejsc, gdzie safari odbywa się pieszo.

Gdzie leżą Góry Mahale?

Park rozciąga się przede wszystkim wśród porośniętych lasem Gór Mahale w zachodniej Tanzanii, tuż nad słynnym Jeziorem Tanganika. To górzysty półwysep z widokiem na turkusowe wody słodkowodnego jeziora. Pasmo Mahale tworzy łańcuch 6 niewielkich szczytów, z których najwyższy, góra Nkungwe, osiąga 2 462 m n.p.m.

Po przeciwnej stronie pasma górskiego krajobraz przechodzi w sawannę. Cały obszar chroniony parku narodowego zajmuje 1 613 km². Jedną z osobliwości Gór Mahale jest brak dróg przecinających ten teren. To sprawia, że Mahale jest jedynym dużym parkiem narodowym w Tanzanii, w którym dozwolone są wyłącznie piesze safari – nie ma tu tras dla samochodów safari.

Park wyróżnia się na tle innych parków narodowych Tanzanii także niezwykłą różnorodnością krajobrazów. W jego granicach mieszczą się sawanna, płaski las tropikalny, las górski, alpejskie łąki, a nawet las bambusowy. Taka mozaika siedlisk tworzy unikatową florę i faunę, która od dekad skupia uwagę badaczy. Od lat 60. XX wieku przyrodę Mahale obserwują tu naukowcy z Uniwersytetu Kioto.

Różnorodność dzikich zwierząt w Górach Mahale

Ta część Tanzanii jest domem dla zaskakująco wielu gatunków zwierząt, zwłaszcza dużych ssaków: bawołów, żyraf, antylop, zebr, a nawet słoni. Lwy, lamparty, hieny i szakale polują na liczne stada roślinożerców. Wysokie trawy skrywają także intensywne życie nocne – zwinne cywety i mangusty tropią drobne gryzonie oraz owady.

To jedno z nielicznych miejsc w Tanzanii, gdzie można spotkać rzadziej kojarzone z safari parzystokopytne – buszboki. Te urokliwe antylopy leśne wybierają zarośla i obszary między drzewami. Sprawnie przeciskają się przez najgęstsze krzewy, a do tego bardzo dobrze pływają.

Hipopotamy z gracją nurkują przy brzegach Tanganiki. Na lądzie wydają się ciężkie i niezgrabne, ale wystarczy zobaczyć je pod wodą, gdy płyną płynnie przez przejrzystą taflę jeziora.

W lasach Gór Mahale żyje wiele wyjątkowych ptaków. Jednym z najbardziej charakterystycznych dla tego krajobrazu jest lelek proporczykowy. O zmierzchu samce krążą w powietrzu, poruszając długimi piórami przypominającymi proporce, aby przyciągnąć samice. Te wydłużone pióra falują za ciałem w locie, przez co ptak wygląda, jakby miał 4 skrzydła zamiast 2. Nie pełnią funkcji lotnej – służą przede wszystkim pokazom godowym.

Dawniej ptaki te nazywano kozodojami, ponieważ wierzono, że nocą podlatują do stad kóz i wysysają ich mleko. W rzeczywistości lelki przyciągały do bydła i stad owady krążące wokół pasących się kóz oraz krów.

Znaczna część gatunków zamieszkujących Góry Mahale została już dokładnie przebadana. Naukowcy nadal poznają lokalną faunę i uzupełniają bazy danych.

Jak wspomniano wyżej, park słynie jednak przede wszystkim z ogromnej liczby naczelnych. Żyją tu pawiany, gerezy, koczkodany rudoogonowe i błękitne oraz liczne gatunki galago. I oczywiście najsłynniejsze z nich: niezwykłe szympansy.

Góry Mahale – królestwo szympansów

Szympansy, najbliżsi krewni człowieka wśród naczelnych, występują tu w liczbie niespotykanej nigdzie indziej w Tanzanii. Populacja szympansów w Mahale liczy setki osobników – od 700 do 1 000 zwierząt.

O ich bezpiecznym środowisku w Górach Mahale decydują 2 czynniki: działania ochronne prowadzone przez ludzi, głównie ograniczające nadmierną ingerencję człowieka, oraz naturalne cechy samego parku. Góry i jezioro odcięły ten teren od świata, tworząc dla szympansów spokojne schronienie.

Szympansy czują się tu swobodnie i tworzą grupy liczące po kilkadziesiąt osobników. Każda grupa ma własne terytorium, którego członkowie bronią przed obcymi. Szympansy potrafią prowadzić długotrwałe i brutalne konflikty między grupami. Złożone relacje wewnątrz stad i rodzin od lat interesują badaczy. Obserwacja życia tych niezwykle inteligentnych małp pomaga odtwarzać społeczne zachowania wczesnych ludzi.

Pierwsza ekspedycja japońskich naukowców w Góry Mahale odbyła się w 1965 roku. Przekonanie rządu Tanzanii do przesiedlenia lokalnych społeczności na inne tereny zajęło 20 lat. Na obszarze dzisiejszego parku znajdowało się kilka wiosek ludów Holoholo i Tongwe. Dopiero po tym można było wprowadzić niezbędne działania ekologiczne chroniące siedliska szympansów. W 1985 roku w Górach Mahale utworzono park narodowy.

Badania szympansów w Górach Mahale znacząco poszerzyły wiedzę o tych inteligentnych zwierzętach. Dziś, gdy park jest otwarty dla odwiedzających, naczelne w ich naturalnym środowisku mogą zobaczyć nie tylko naukowcy. Lokalni przewodnicy organizują piesze safari w dżungli, dzięki czemu podróżni mogą z bliska przyjrzeć się życiu szympansów.

Poszukiwanie grup szympansów zaczyna się od uważnej obserwacji terenu i śladów ich niedawnej obecności: niedojedzonych owoców, odchodów oraz gniazd z gałęzi i traw, budowanych na drzewach. Po odnalezieniu zwierząt można przez chwilę je obserwować i ostrożnie zrobić kilka zdjęć. W parku żyje co najmniej 1 grupa przyzwyczajona do odwiedzających i zupełnie obojętna na obecność ludzi.

Co robić w Górach Mahale?

Poza obserwacją szympansów Mahale daje sporo możliwości aktywnego wypoczynku. Można wędrować przez las z doświadczonym przewodnikiem albo obserwować ptaki – w lasach Mahale odnotowano ponad 350 gatunków.

Nad brzegiem Jeziora Tanganika zachody słońca potrafią być spektakularne. Pomarańczowo-różowa tarcza powoli znika za turkusową wodą tropikalnego jeziora, a krajobraz wycisza się z każdą minutą. Przy bezchmurnym niebie widać odległe klify po przeciwnej stronie Tanganiki.

Personel campów i lodge'y nad jeziorem może też pomóc w organizacji kilku aktywności na wodzie:

• wędkarstwa sportowego;
• kajaków;
• rejsów łodzią.

Można też po prostu odpocząć na piaszczystym brzegu jeziora z chłodnym napojem w dłoni, patrząc na palmy i bujną tropikalną roślinność. Jezioro Tanganika ma w sobie niezwykły spokój i dobrze pasuje do podróży, w której szuka się kilku dni ciszy.

Najlepsze miejsca na nocleg w Mahale

W Górach Mahale typowym zakwaterowaniem są bungalowy położone tuż nad brzegiem jeziora. Na terenie parku działa kilka kameralnych eco-lodge'y, zaprojektowanych dla niewielkiej liczby gości i dużej prywatności. Ich wystrój i konstrukcja nawiązują do lokalnego, prostego stylu: podłogi z desek, plecione ściany z dużymi oknami, strzechy oraz prywatne tarasy z widokiem na wodę. Drewniane meble, zamykane skrzynie na rzeczy osobiste i moskitiery nad łóżkami dopełniają atmosfery rustykalnej chaty.

Wszystko podporządkowane jest tu bliskości natury. Większość miejsc noclegowych nie ma Wi-Fi ani telewizji, więc naprawdę czuć, że jesteś w dżungli.

Można chodzić boso po piasku i zjeść kolację na zewnątrz, pod baldachimem drzew. Trudno o bardziej kameralną scenerię. Dla wielu podróżnych zaskoczeniem jest tak gościnne i spokojne miejsce, daleko od najczęściej odwiedzanych tras – idealne, by na kilka dni odsunąć od siebie pośpiech pracy i mediów społecznościowych.

Pięciogwiazdkowy eco-lodge Greystoke Mahale, ukryty na dziewiczym brzegu plaży Kangwena nad Tanganiką, uchodzi za najlepszy adres w tej części parku. Gości przyjmuje również Mbali Mbali Mahale Lodge, którego zabudowa nawiązuje do kształtu dhow – tradycyjnej arabskiej łodzi spotykanej u wybrzeży Zanzibaru.

Jak dotrzeć w Góry Mahale?

Do Parku Narodowego Gór Mahale można dostać się wyłącznie drogą wodną przez Jezioro Tanganika. Rejs szybką łodzią z Kigomy trwa 5 godzin. Niektórzy podróżni przypływają statkiem parowym MV Liemba, który kilka razy w miesiącu kursuje po Tanganice. Wyruszając z Kigomy na południe, statek zatrzymuje się w Lagos (Mgambo), skąd podróżnych odbiera łódź parku narodowego.

Na lądowisko Mahale odbywają się regularne loty małymi samolotami. Stamtąd trzeba jeszcze przepłynąć łodzią około 1,5 godziny. Gdy regularne połączenia nie są dostępne, co często zdarza się w porze deszczowej, można zorganizować lot czarterowy. Przed wyjazdem do Tanzanii omówisz z naszymi managerami wszystkie szczegóły, a my pomożemy zaplanować podróż w Góry Mahale.

Najlepszy czas na wizytę

Park Narodowy Gór Mahale najlepiej odwiedzić w porze suchej, od czerwca do listopada. Szlaki są wtedy wygodne i bezpieczne do wędrówek. Lasy tętnią życiem, ptaki są aktywne, a szympansy gromadzą się w dżungli w większych grupach.

Niebo nad Górami Mahale i Jeziorem Tanganika jest przejrzyste, a słońce pięknie oświetla zielone szczyty oraz wody jeziora. W takich warunkach można podziwiać ławice ryb żyjących w niezwykłym ekosystemie najstarszego jeziora Afryki.

Park Narodowy Gór Mahale jest otwarty przez cały rok. W porze deszczowej dzika przyroda i krajobrazy pozostają równie wyraziste. Deszcze nadają pobytowi w dżungli świeży, nieco inny rytm, a nocne burze nad Tanganiką robią imponujące wrażenie. Warto jednak pamiętać, że hotele nad brzegiem są zamknięte od marca do końca maja.

Jeśli planujesz podróż w Góry Mahale, skontaktuj się z zespołem Altezza Travel – pomożemy ułożyć program od pierwszych etapów planowania.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów