Ciekawe fakty o Kilimandżaro

Fakty o Kilimandżaro

Kilimandżaro należy do najbardziej majestatycznych gór świata. Leży niemal dokładnie na równiku i przyciąga rozległymi panoramami, endemiczną roślinnością oraz szczególnym napięciem wyzwania, które czuje się na wysokości. Wielu uczestników opisuje wejście na Kilimandżaro jako przeżycie, które zmienia perspektywę, porządkuje myśli i zostaje w pamięci na długo.

W przeciwieństwie do wielu popularnych szczytów, udział w wyprawie na Kilimandżaro nie wymaga ponadprzeciętnej kondycji ani wcześniejszego doświadczenia wspinaczkowego. Dla większości uczestników Altezza Kilimandżaro jest pierwszym poważnym wyzwaniem na takiej wysokości i często początkiem zainteresowania górami, które później prowadzi na kolejne szlaki świata. To dobre miejsce, by po raz pierwszy stanąć na wysokim szczycie w bezpieczny i dobrze zorganizowany sposób, a przy tym spędzić urlop z dala od utartych tras.

Jeśli planujesz tę wyprawę, warto poznać kilka informacji o miejscu wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Poniżej zebraliśmy najważniejsze fakty o Kilimandżaro:

Wysokość

Kilimandżaro wznosi się na 5 895 m n.p.m. i jest najwyższą górą całego kontynentu afrykańskiego. Nie oznacza to jednak, że podczas wejścia pokonuje się dokładnie taką różnicę wysokości. Region Kilimandżaro leży na wysokości 800 m n.p.m., a punkty startowe szlaków znajdują się jeszcze wyżej:

Londorossi Gate (dla tras Lemosho i Northern Circuit) znajduje się na wysokości 2 360 m n.p.m. Większość wypraw trasą Lemosho zaczyna się jeszcze wyżej, na polanach Lemosho, na 3 500 m n.p.m., co pozwala wcześniej rozpocząć aklimatyzację.

Machame Gate (dla trekkingów trasą Machame) leży na wysokości 1 740 m n.p.m., w pięknym, pierwotnym lesie tropikalnym.

Trasa Marangu zaczyna się przy Marangu Gate, na wysokości 2 700 m n.p.m. To najpopularniejsza trasa na Kilimandżaro, dlatego bywa bardziej uczęszczana.

Nalemuru (Rongai) Gate, punkt startowy wejść trasą Rongai, leży po odległej, północnej stronie góry. Jego wysokość to 1 950 m n.p.m.

Umbwe Gate, początek najbardziej wymagającej trasy na Kilimandżaro, znajduje się na wysokości 1 600 m n.p.m.

Jak widać, grupy trekkingowe startują już wysoko nad poziomem morza, więc wyprawa na Kilimandżaro nie polega na podejściu pełnych 5 895 m. Gdy jednak uczestnicy docierają na szczyt Uhuru, stoją na wysokości 5 895 m n.p.m. – wystarczająco wysoko, by dostrzec krzywiznę Ziemi.

Nazwa

Choć wiele zagadek związanych z Kilimandżaro dawno wyjaśniono, pochodzenie jego nazwy wciąż pozostaje niepewne. Liczne legendy odwołują się do słów z języka ludu Chagga, którego przedstawiciele tradycyjnie mieszkali u podnóża Kilimandżaro – prawdopodobnie jeszcze zanim język swahili rozpowszechnił się w Afryce Wschodniej. Według jednej z teorii nazwa pochodzi od słów kilelema i njaare, oznaczających odpowiednio „niemożliwe” i „ptak”. Razem mogłyby więc znaczyć „niemożliwe nawet dla ptaka” – choć kruki białoszyje potrafią latać jeszcze wyżej.

Johannes Rebmann, jeden z pierwszych badaczy Tanganiki, przypuszczał, że słowo jaro oznacza „karawanę”, a w połączeniu z kilelema dawałoby sens „ten, który zatrzymuje karawany”. Historycznie Kilimandżaro rzeczywiście stanowiło poważną przeszkodę dla karawan przemierzających afrykańskie równiny.

Niektórzy pisali też, że „njaro” oznacza w języku Chagga „biały”, co mogło odnosić się do śnieżnej czapy wulkanu – tej samej, którą Ernest Hemingway opisał jako „niewiarygodnie białą”.

Inni sugerują, że nazwa może nawiązywać do złego ducha mieszkającego na stokach góry, który miał nie dopuszczać ludzi na szczyt. Dziś jednak prawie 20 000 osób rocznie staje na Kilimandżaro, więc jeśli duch naprawdę tu przebywa, jego siła najwyraźniej osłabła przez stulecia.

Ostatecznie nikt nie wie na pewno, skąd wzięła się nazwa Kilimandżaro, i raczej szybko się tego nie dowiemy. W Altezza właśnie to nam się podoba – nazwa jest jedną z tych zagadek, które nadają górze szczególny charakter. Jeśli chcesz usłyszeć więcej legend o Kilimandżaro, dołącz do jednej z naszych wypraw. Nasi przewodnicy świetnie opowiadają historie.

Położenie Kilimandżaro i mapa

Kilimandżaro leży niemal na równiku, około 320 km, czyli 3 stopnie szerokości geograficznej, na południe od niego. Dzięki temu ma wyjątkowy ekosystem i należy do nielicznych miejsc na świecie, gdzie śnieg można zobaczyć tak blisko równika.

Ciekawostką jest też to, że wschód i zachód słońca na Kilimandżaro przypadają przez cały rok niemal o tej samej porze.

Powstanie Kilimandżaro

Kilimandżaro jest nie tylko najwyższą górą Afryki, lecz także najwyższą wolno stojącą górą świata, czyli nie należy do żadnego pasma. To wygasły wulkan, który wyrasta niemal wprost z afrykańskiej równiny – widok naprawdę imponujący. Właśnie to czyni go tak szczególnym: inne popularne cele wysokogórskich trekkingów są częścią pasm, jak Everest w Himalajach, Aconcagua w Andach czy Elbrus na Kaukazie.

Szacuje się, że 750 000 lat temu potężna erupcja przebiła lawą Wielki Rów Wschodni, sam w sobie ogromne pęknięcie skorupy ziemskiej. Siła wybuchu była tak duża, że wyrzuciła ziemię i skały, tworząc Shira – pierwszy z 3 stożków wulkanicznych budujących Kilimandżaro. Wulkan pozostawał aktywny przez blisko 200 000 lat, po czym krawędzie wulkanu Shira zapadły się, tworząc dużą, otwartą kalderę.

Mawenzi było drugim stożkiem wulkanicznym. Powstało w wyniku kolejnych erupcji w kalderze Shira i mimo trwającej erozji do dziś zachowało wyraźny, wulkaniczny kształt widoczny z daleka.

Około 40 000 lat po uformowaniu Mawenzi nastąpiła kolejna erupcja, która ukształtowała Kibo. Była bardzo silna i wyniosła krater Kibo niemal na 6 000 m n.p.m., czyniąc go najwyższym z 3 stożków.

Tak powstał współczesny kształt Kilimandżaro.

Erupcje jednak trwały nadal. Jedna z nich rozsiała po płaskowyżu Shira drobne, czarne, szkliste kamienie zwane obsydianem. Uczestnicy trekkingów na Kilimandżaro wciąż znajdują je tu i tam, choć od erupcji minęło bardzo dużo czasu.

UWAGA: nie zabieraj ze sobą kawałków obsydianu! Prawo Tanzanii wyraźnie zakazuje wynoszenia z parków narodowych dzikich zwierząt oraz wszelkich elementów przyrody – dotyczy to także obsydianu, innych kamieni, roślin, kości i podobnych znalezisk.

Ostatnia erupcja

Ostatnia odnotowana aktywność wulkaniczna na Kilimandżaro miała miejsce około 200 lat temu i doprowadziła do powstania formacji znanej jako Ash Pit. To jedna z najważniejszych atrakcji w kraterze. Jeśli po zdobyciu szczytu starczy Ci sił, przewodnik sprowadzi Cię tam, by ją zobaczyć. W tym miejscu widać lodowce i ślady erupcji wulkanicznej na najwyższej górze Afryki. Warto poświęcić kilka dodatkowych godzin, aby zajrzeć do tej ikonicznej części masywu.

Stożki wulkaniczne

Ponieważ stożek Shira został zniszczony przez aktywność wulkaniczną, technicznie Kilimandżaro ma dziś 2 zachowane stożki: Kibo, zwieńczone szczytem Uhuru, oraz Mawenzi po wschodniej stronie masywu.

Fakty o szczycie Uhuru

Szczyt Uhuru na Kilimandżaro jest celem trekkingu. Najwyższy punkt stożka Kibo leży na wysokości 5 895 m n.p.m. Kilimanjaro National Park Authority (KINAPA) wyznaczył 3 szlaki prowadzące na szczyt:

Południowo-wschodni szlak przez Barafu Summit Camp jest drugą najkrótszą drogą na szczyt. Korzystają z niego uczestnicy, którzy wybrali trasy Lemosho, Machame lub Umbwe na swoją wyprawę na Kilimandżaro. Wejście na szczyt przez Barafu zajmuje zwykle od 1 do 2 godzin mniej niż podejście przez Kibo. Punkt na krawędzi krateru znany jako „Stella Point” jest często ważnym etapem ataku szczytowego. Odcinek ze Stella Point do Uhuru jest znacznie mniej męczący niż pierwsza część podejścia z Barafu Camp do Stella Point.

Wschodnia droga, prowadząca przez Kibo Summit Camp, jest nieco dłuższa, ale nie mniej interesująca. Po dotarciu na krawędź krateru uczestnicy wychodzą w miejscu zwanym Gilman’s Point, nazwanym na cześć niemieckiego inżyniera i badacza Tanganiki, Clementa Gillmana. Następnie idzie się do Stella Point, co zwykle zajmuje około 1 godziny – ten krótszy dystans jest jedną z niewielkich przewag wariantu przez Barafu Camp – a dalej wspólną ścieżką na najwyższy punkt Kilimandżaro, czyli Uhuru Peak. Tą drogą na szczyt wchodzą osoby, które wybrały trasy Marangu, Rongai lub Northern Circuit.

Najbardziej zagadkowa droga na szczyt prowadzi przez Western Breach Corridor. W wyniku jednej z erupcji część zachodniej ściany Kibo zapadła się, otwierając bezpośrednie przejście do krateru. Aby tam dotrzeć, trzeba jednak pokonać niebezpieczny, około 200-metrowy odcinek, na którym od czasu do czasu spadają kamienie. Podejście jest też bardziej wymagające fizycznie niż popularne trasy, dlatego wyprawy przez Western Breach są odpowiednie dla doświadczonych wspinaczy, najlepiej po wcześniejszej aklimatyzacji.

Szczyt Mawenzi

Mawenzi Peak to najwyższy punkt wschodniej części Kilimandżaro. Ma 5 149 m n.p.m. Można zobaczyć go z bliska z Mawenzi Camp podczas wejścia na Kilimandżaro trasą Rongai.

Wejście na Mawenzi Peak wymaga umiejętności alpinistycznych. W przeciwieństwie do wejścia na Uhuru, tutaj potrzebne są liny, czekany i inny specjalistyczny sprzęt. Obowiązkowe jest także specjalne pozwolenie z Parku Narodowego Kilimandżaro, które z kolei wymaga potwierdzenia doświadczenia górskiego, oraz dodatkowe opłaty ponad standardowe koszty wyprawy – 750 USD według stawek z sezonu 2021–2022.

Historia Kilimandżaro

Historia Kilimandżaro jest bogata, pełna wydarzeń i interesujących postaci. Szczegółowe zapisy dotyczące góry zaczęły powstawać pod koniec XIX wieku, co postawiło historyków przed trudnym, ale ciekawym pytaniem: co wiedziano o Kilimandżaro wcześniej?

Najważniejsze historyczne wzmianki o Kilimandżaro

Pierwszą wzmiankę o Kilimandżaro pozostawił Ptolemeusz z Aleksandrii. W jego pismach można znaleźć opis „wielkiej, ośnieżonej góry” położonej blisko afrykańskiego wybrzeża. Żaden inny szczyt poza Kilimandżaro nie pasuje do tego opisu.

W VI wieku arabscy kupcy dotarli na wschodnioafrykańskie wybrzeże i krótko eksplorowali ląd, odnotowując obecność Kilimandżaro w jednym z zachowanych dzienników podróży.

Kolejny pisemny zapis pojawił się niemal 1 000 lat później, gdy Portugalczycy umocnili swoją obecność w Mombasie w Kenii oraz w kilku innych fortecach wzdłuż wybrzeża. Kilimandżaro jest wyraźnie widoczne z granicy z Kenią.

Pierwszymi osobami spoza Afryki, które podjęły próbę wejścia, byli niemieccy misjonarze Baron Claus von der Decken i Johannes Rebmann. Po nich przyszły dziesiątki kolejnych śmiałków, lecz wszyscy zawiedli z powodu słabego przygotowania i trudnej pogody. Dopiero w 1889 roku Hans Meyer i Ludwig Purtscheller zdołali wejść na Kilimandżaro.

W połowie XX wieku Kilimandżaro stało się przedmiotem zainteresowania misjonarza i badacza, dr. Richarda Reuscha, któremu przypisuje się organizację pierwszych komercyjnych wypraw na Dach Afryki. Reusch, były oficer Armii Imperium Rosyjskiego, stworzył także pierwszą „szkołę” przewodników górskich pod patronatem East African Mountaineering Club. To on pozostawił zapisy o słynnym zamarzniętym lampartcie na Kilimandżaro. W Altezza uważamy, że jego pasja do tajemnic Kilimandżaro do dziś pozostaje bez porównania.

Po uzyskaniu niepodległości przez Tanzanię Kilimandżaro zaczęto rozwijać jako kierunek turystyczny. Od tamtej pory z odległej atrakcji wyrosło na jeden z najpopularniejszych parków narodowych na świecie.

Osobom zainteresowanym głębszym poznaniem historii Kilimandżaro polecamy osobny artykuł na naszej stronie.

Aklimatyzacja i choroba wysokościowa

Jak wspomnieliśmy wyżej, wejście na Kilimandżaro nie wymaga specjalnych umiejętności. Nie trzeba też mieć ponadprzeciętnej kondycji – większość naszych klientów, którzy z powodzeniem zdobyli Kilimandżaro, nie miała wcześniejszego doświadczenia wspinaczkowego i nie była wyczynowo wysportowana.

Mimo to wielu uczestnikom nie udaje się dotrzeć na szczyt z jednego prostego powodu: niewłaściwej albo zbyt krótkiej aklimatyzacji.

„Aklimatyzacja” oznacza zmiany zachodzące w organizmie, które pozwalają dostosować się do nowych warunków. Wraz z nabieraniem wysokości w powietrzu jest mniej tlenu niż na niższych wysokościach. Pomyśl o wysokości, na której mieszkasz, i o poziomie tlenu, do którego Twój organizm jest przyzwyczajony podczas codziennej aktywności. Teraz wyobraź sobie wejście znacznie wyżej, gdzie tlenu jest mniej, i spędzenie tam 1 albo 2 dni. Na Kilimandżaro, podobnie jak w innych górach, im wyżej wchodzisz, tym niższe jest ciśnienie atmosferyczne, a cząsteczki tlenu są bardziej rozproszone. W efekcie z każdym oddechem organizm otrzymuje mniej tlenu niż zwykle. Jeśli jednak ma czas, reaguje na warunki i zaczyna się dostosowywać. Ten proces obejmuje:

• głębszy i intensywniejszy oddech
• aktywizację części płuc, które zwykle pozostają „uśpione”
• produkcję większej liczby czerwonych krwinek, aby transportować dostępny tlen do najważniejszych narządów

Te zmiany nie zachodzą natychmiast – organizm potrzebuje energii i czasu. Istnieje kilka prostych, ale bardzo ważnych „złotych zasad aklimatyzacji”:

Utrzymuj właściwe tempo – trekking na Kilimandżaro nie jest wyścigiem. Idź spokojnie, najlepiej 2 razy wolniej niż Twoje zwykłe tempo marszu. Dzięki temu oszczędzasz energię potrzebną do aklimatyzacji, zamiast niepotrzebnie się forsować. Przewodnicy i tragarze będą często powtarzać „Pole-pole”, czyli „wolniej”. Warto ich słuchać.

Pij dużo wody – nawodnienie nigdzie nie jest tak ważne jak podczas trekkingu na Kilimandżaro. Dzienne minimum to 3–4 litry. Najlepiej pić małymi łykami, ale regularnie przez cały dzień. Zatrzymuj się co 20–30 minut, żeby się napić. Przewodnicy również będą stale przypominać o wodzie.

Nie rezygnuj z wyjść aklimatyzacyjnych – po dotarciu do obozu i lunchu przewodnicy zaproponują krótkie wyjście aklimatyzacyjne wyżej, a następnie powrót do obozu. Możesz mieć dużą ochotę zostać w namiocie i odpocząć, ale nie warto z tego rezygnować. Takie wyjścia trwają zwykle nie dłużej niż 2 godziny, a bardzo pomagają organizmowi w aklimatyzacji i zwiększają szanse na zdobycie szczytu.

Wybieraj dłuższe programy – istnieje wiele wariantów wejścia na Kilimandżaro. Jeśli nie masz wcześniejszej aklimatyzacji, unikaj programów 5- i 6-dniowych. Na krótszych trekkingach adaptacja do wysokości przebiega znacznie gorzej niż w 7-dniowych wariantach tej samej trasy. 5 albo 6 dni po prostu nie daje organizmowi dość czasu, a wysiłek będzie odczuwalnie większy.

Dobra aklimatyzacja ma kluczowe znaczenie dla zdobycia szczytu i jest bez wątpienia jedną z najważniejszych części pracy przewodników. Niemal wszystkie osoby, które musiały przerwać wyprawę na Kilimandżaro wcześniej niż planowano, zrobiły to z powodu słabej aklimatyzacji.

Więcej o aklimatyzacji na Kilimandżaro przeczytasz w tym artykule.

Zwierzęta i rośliny

Na Kilimandżaro żyje wiele gatunków roślin i zwierząt. Część z nich to endemity, czyli występują wyłącznie tutaj.

Spotkanie dzikiego zwierzęcia na Kilimandżaro nie jest jednak tak łatwe jak w Serengeti czy Ngorongoro. Większość fauny żyje w tropikalnym lesie deszczowym na niższych stokach, a zwierzęta zwykle trzymają się z dala od popularnych szlaków. Przepisy parku nie pozwalają schodzić poza wyznaczone ścieżki, więc uczestnicy trekkingów nie mogą zapuszczać się głębiej w las w poszukiwaniu zwierząt. W pełni popieramy tu administrację parku narodowego: lasy Kilimandżaro należą do nielicznych miejsc na planecie, gdzie dzikie zwierzęta są dobrze chronione przed ludzką ingerencją.

Niektóre zwierzęta podchodzą jednak bliżej szlaków, jakby z ciekawością obserwowały trekkersów. Przy odrobinie szczęścia podczas wyprawy na Kilimandżaro można zobaczyć:

Koczkodan niebieski

W tropikalnym lesie deszczowym Kilimandżaro żyje wiele koczkodanów niebieskich. Nazwa jest nieco myląca – małpy te nie są niebieskie, lecz ciemnoszare, z brązowymi oczami. Większość czasu spędzają na drzewach. Żywią się owocami, kwiatami, gałązkami, a czasem owadami.

Gereza

Gerezy spotyka się rzadziej niż koczkodany niebieskie. Są większe i również większość czasu spędzają na drzewach. Wyróżnia je cecha niemal niespotykana u innych naczelnych – nie mają kciuków. Dzięki temu stały się jednak znakomitymi wspinaczami i rzadko schodzą na ziemię.

Inną charakterystyczną cechą gerezy jest silny ogon, czasem osiągający około 60 cm długości, wyraźnie czarno-biało pręgowany. Zwierzęta potrafią zaczepiać go o gałęzie i zwisać, utrzymując ciężar ciała właśnie na ogonie.

Młode gerezy są całkowicie białe, a czarne plamy pojawiają się stopniowo wraz z wiekiem.

Kruk białoszyi

Kruki uchodzą za jedne z najinteligentniejszych ptaków. Niektórzy ornitolodzy przypuszczają, że ich intelekt przewyższa możliwości 7-letniego dziecka. Podobnie jak papugi, kruki można uczyć ludzkiej mowy, a badania potwierdziły, że są zdolne do abstrakcyjnego rozumowania i działania w grupie.

Na Kilimandżaro jest wiele kruków białoszyich. Z pewnością zobaczysz je krążące nad obozami i czekające, aż któryś z kucharzy zostawi bez opieki kawałki jedzenia.

Galago

Galago, czyli bush babies, to niewielkie, brunatne naczelne prowadzące nocny tryb życia. Gdy uczestnicy wypraw na Kilimandżaro śpią spokojnie w namiotach, te małe, wielkookie zwierzęta są najbardziej aktywne. Najchętniej przebywają w lesie deszczowym. Duże, okrągłe oczy zapewniają im doskonałe widzenie nocą, a niewielkie, lecz silne kończyny pozwalają wykonywać długie skoki z drzewa na drzewo.

Żywią się drobnymi owadami, owocami i kwiatami.

Myszy

Te gryzonie zdają się towarzyszyć ludziom wszędzie, nawet w miejscach tak odległych jak Kilimandżaro. W porównaniu z myszami spotykanymi w stodołach czy magazynach ten gatunek jest większy. Najłatwiej zobaczyć je rano i po południu. W przeciwieństwie do innych zwierząt Kilimandżaro trzymają się bliżej obozów, gdzie jedzenia jest zawsze więcej.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o zwierzętach Kilimandżaro, przeczytaj nasz osobny artykuł na ten temat.

Rośliny

W lesie deszczowym i w strefie wrzosowisk Kilimandżaro rosną setki gatunków roślin. Zobaczysz tu nieśmiertelniki, Protea kilimandscharica – gatunek endemiczny, Stoebe znane z inwazyjności i bardzo trudne do usunięcia z ekosystemu, trytomy, olbrzymie lobelie, lilie ogniste oraz wiele innych roślin wysokogórskich.

Dendrosenecio Kilimanjari

Dendrosenecio to niezwykła roślina, która zasługuje w tym artykule na osobny akapit. Na całym świecie występuje tylko na płaskowyżu Shira oraz w wybranych rejonach na południe od Barranco Camp.

Rośliny te przewyższają większość roślinności Kilimandżaro i mogą osiągać około 6 m wysokości. Rosną przez lata, a gdy osiągną pełne rozmiary, tworzą naprawdę szczególny widok. Na pewno zobaczysz je na zdjęciach osób, które przeszły ten trekking.

W toku ewolucji roślina wykształciła silne mechanizmy przystosowania do surowych warunków górskich. Stare liście owijają pień, chroniąc go przed chłodnym powietrzem. Pień magazynuje wodę potrzebną w porach suchych, a gdy robi się zimno, młodsze liście zwijają się, odcinając dostęp chłodu. To prawdziwi ocalali Kilimandżaro.

Najwyższe drzewo Afryki

Naukowcy niedawno dokonali niezwykłego odkrycia: najwyższe, a zarazem jedno z najstarszych drzew Afryki rośnie na Kilimandżaro. Ma imponujące 81 m wysokości i przewyższa poprzedniego rekordzistę z RPA, który już obumarł. Poza tym, że jest najwyższym drzewem Afryki, bywa też wymieniane jako 6. największe drzewo świata.

Ciekawe jest również to, że drzewo znaleziono w ekosystemie Kilimandżaro, który z powodu dużych wysokości nie jest tak łagodny jak niziny. Fakt, że przetrwało i osiągnęło rekordowe rozmiary, jest naprawdę imponujący.

Lodowce

Lodowce Kilimandżaro należą do najważniejszych atrakcji tej słynnej góry. To także jedno z nielicznych miejsc w pobliżu równika, gdzie można zobaczyć lód. Choć największe partie niektórych najstarszych lodowców stopniały, do dziś wyglądają potężnie.

Najbardziej znane i największe lodowce Kilimandżaro to:

Lodowiec Furtwänglera znajduje się na południe od krateru Kilimandżaro. Z pewnością zobaczysz go podczas przejścia ze Stella Point na szczyt.

Lodowiec Rebmann leży w południowo-wschodniej części strefy szczytowej Kilimandżaro.

Northern Ice Field znajduje się w północno-zachodniej części stożka szczytowego i według stanu na 2021 rok zachowuje największą część lodu.

Lodowiec Balletto leży na południe od krateru.

Aby lepiej zobaczyć te miejsca, polecamy zejście w rejon krateru po dotarciu na Uhuru Peak. Po zdobyciu szczytu przewodnicy zaproponują tę opcję osobom, które mają jeszcze dość sił i ochoty. Podejście bliżej krateru zajmuje zwykle dodatkowe 2 godziny.

Topnienie lodowców Kilimandżaro

W południe w strefie szczytowej bywa bardzo gorąco i część wspinaczy dziwi się, że lodowce wciąż tam są. Nasi przewodnicy często słyszą pytanie: „Jak to możliwe, że jeszcze nie stopniały w tak palącym słońcu?”.

Choć jest gorąco, biały kolor lodowca odbija niemal całe ciepło. Lód topnieje, ale nie od góry – topnieje od spodu. To skały pod grubymi warstwami lodu stale ogrzewają lodowce i powoli je rozpuszczają. Niestety z czasem znikną.

Od początku XX wieku Kilimandżaro straciło niemal 80% całej pokrywy lodowej. Niestety nie możemy odwrócić tego procesu. Najwięksi eksperci twierdzą, że lodowce Kilimandżaro prawdopodobnie znikną do 2020 roku. Istnieją różne teorie wyjaśniające przyczyny: jedni wskazują globalne ocieplenie, i jest w tym część prawdy, inni mówią o naturalnym zjawisku, które miało już miejsce wcześniej. Według tej drugiej teorii 10 000 lat temu lodowce Kilimandżaro stopniały całkowicie, a wulkaniczna góra była pozbawiona lodu. „Mała epoka lodowcowa” XVI wieku ponownie wzmocniła lodowce. Dlatego nawet jeśli wkrótce znikną, chcemy wierzyć, że nie na zawsze.

Na początku XX wieku na Kilimandżaro odnotowano 16 lodowców, a 4 z nich całkowicie zniknęły do początku lat 90. XX wieku. Obecny czas jest więc prawdopodobnie jedną z ostatnich okazji, by zobaczyć lodowce Kilimandżaro w pełnej krasie za naszego życia.

Park Narodowy Kilimandżaro

Kilimandżaro jest częścią Parku Narodowego Kilimandżaro, oficjalnie utworzonego w 1973 roku. Początkowo park obejmował wyłącznie samą górę, jednak zgodnie z rekomendacjami World Heritage Council, aby lepiej chronić unikalny ekosystem, jego granice rozszerzono także o niżej położoną strefę lasu.

Wszystkie działania człowieka na terenie parku narodowego podlegają ściśle Mount Kilimanjaro National Park General Development Plan (GDP). Plan wskazuje między innymi:

Wpływ człowieka na ekosystem Kilimandżaro powinien zostać ograniczony do minimum. Z tego powodu nie wolno budować tam stałych obiektów, z wyjątkiem budynków administracyjnych służby rangerów oraz schronisk na trasie Marangu.

Do trekkingu wolno używać wyłącznie wyznaczonych tras – wejście na Kilimandżaro jest dozwolone tylko jednym z zatwierdzonych szlaków. Trekking poza trasą jest surowo zabroniony, a osoby przyłapane na takiej próbie podlegają grzywnom i innym karom.

Regulacja ruchu trekkingowego – zanim powstał Kilimanjaro National Park Authority (KINAPA) i wprowadzono kompleksowe zasady wędrówek, każdy, kto przybywał do ówczesnej Tanganiki, eksplorował górę po swojemu. Być może było to bardziej ekscytujące, ale przy dzisiejszej popularności Kilimandżaro łatwo zrozumieć, dlaczego potrzebne były regulacje: tłumy ludzi chodzących według własnych pomysłów mogłyby w kilka lat zniszczyć delikatny ekosystem góry.

Z tego powodu KINAPA przyjęła National Parks Mountain Regulations, które szczegółowo wyjaśniają, co wolno, a czego nie wolno robić na tych pięknych stokach.

Zatrudnienie i inne korzyści ekonomiczne dla lokalnej społeczności – turystyka jest jednym z kluczowych sektorów gospodarki Tanzanii, a popularność Kilimandżaro wśród gości z całego świata nie mogła pozostać bez znaczenia. Dlatego GDP wspiera tworzenie miejsc pracy dla mieszkańców w parku i niechętnie patrzy na wszystko, co mogłoby im zagrozić. Tysiące osób pracuje na Kilimandżaro jako przewodnicy, kucharze, tragarze, rangerzy parku i inni profesjonaliści górscy.

Cieszy nas, że liczba osób zainteresowanych wejściem na Kilimandżaro rośnie z roku na rok. Im więcej podróżnych przyjeżdża w ten region, tym lepsze stają się źródła utrzymania lokalnych społeczności.

Park Narodowy Kilimandżaro w sztuce

Ponieważ istnienie Kilimandżaro przez długi czas nie było szeroko znane europejskim i amerykańskim artystom, pisarzom oraz ludziom kultury, góra nie doczekała się tak wielu odniesień jak inne popularne szczyty.

Do ważniejszych dzieł związanych z Kilimandżaro należą:

Opowiadanie „Śniegi Kilimandżaro” Ernesta Hemingwaya. To prawdopodobnie najsłynniejsze dzieło literackie związane z Kilimandżaro. Choć sama góra nie jest głównym tematem opowiadania, jej ośnieżony wierzchołek Hemingway pokazuje jako kulminację podróży – w tym konkretnym przypadku alegorię życia głównego bohatera, Harry’ego. To bardzo dobra lektura na lot do Tanzanii.

Film z 1952 roku „The Snows of Kilimanjaro” w reżyserii Henry’ego Kinga jest znaczącą adaptacją prozy Hemingwaya. Z Susan Hayward i Gregorym Peckiem w rolach głównych opowiada tę historię z nieco innej perspektywy i zdobył uznanie krytyków, w tym 2 nominacje do Oscara.

Od 2021 roku film znajduje się w domenie publicznej i polecamy go każdemu, kogo interesuje Kilimandżaro oraz szerzej Afryka.

Zombies on Kilimanjaro: A Father/Son Journey Above the Clouds Tima Warda to poruszająca osobista opowieść o wyprawie ojca i syna na Dach Afryki. Surowe warunki Kilimandżaro sprzyjają szczerym rozmowom o sprawach, które zwykle zachowujemy dla siebie. To bardzo godna polecenia lektura.

Słynne wejścia

Większość wypraw na Kilimandżaro to klasyczne, kilkudniowe trekkingi. Niektóre zasługują jednak na szczególną wzmiankę:

Najmłodszą osobą, która zdobyła Dach Afryki, była Montannah Kenney. W 2018 roku dotarła na Uhuru Peak, mając zaledwie 7 lat, odbierając rekord Roxy Getter, która podczas swojej wyprawy miała 8 lat.

Najstarszą osobą, która weszła na Kilimandżaro, jest 89-letnia Anne Lorimore. Pobiła rekord należący wcześniej do Angeli Vorobevej, 86 lat, oraz Freda Distelhorsta, 87 lat. Wszyscy ci osiemdziesięciolatkowie starannie zaplanowali wyprawy i przestrzegali zasad aklimatyzacji. Są żywym dowodem na to, że wejście na Kilimandżaro jest możliwe w bardzo różnym wieku, a sprawność fizyczna nie jest najważniejszym czynnikiem udziału w wyprawie i zdobycia Dachu Afryki.

Angela Vorobeva dotarła do najwyższego punktu Afryki bez dodatkowego tlenu.

Najszybsze wejście na Kilimandżaro w historii wykonał szwajcarski alpinista Karl Egloff. Dobiegł na Uhuru Peak trasą Umbwe i zszedł przez Mweka w czasie krótszym niż 7 godzin. To wynik wyjątkowy nawet dla skyrunnerów, których średni czas wynosi 10–14 godzin.

W Altezza Travel od czasu do czasu organizujemy wyprawy skyrunningowe, ale zapraszamy do nich wyłącznie doświadczonych wspinaczy z potwierdzonym dorobkiem w tego typu biegach górskich.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów