52 powody 
Darmowy PDF 
Napisz do nas na WhatsApp 
Umów bezpłatną rozmowę 
O Altezza W czerwcu 2024 roku, podczas wejścia na Kilimandżaro, zespół zarządzający Altezza Travel dokonał nieoczekiwanego odkrycia – na wysokości 4 000 m n.p.m. znaleziono żabę. Było to niezwykłe znalezisko, ponieważ w Afryce żaby zwykle nie występują powyżej 3 000 m n.p.m. Zrobiliśmy setki zdjęć i przekazaliśmy je Tanzania Wildlife Research Institute (TAWIRI). Badacze z TAWIRI uznali, że może to być zupełnie nowy gatunek. We współpracy z Altezza Travel rozpoczęli dalsze prace, aby ustalić rzeczywistą tożsamość tych wysokogórskich płazów.
Skierowano nas również do profesora Alana Channinga, jednego z czołowych światowych ekspertów od płazów. Profesor przypuszczał, że żaba może należeć do zupełnie nowego gatunku, i zwrócił uwagę, że w Afryce nigdy wcześniej nie udokumentowano występowania żadnego gatunku żaby na takiej wysokości.
Profesor Alan Channing jest jednym z czołowych światowych ekspertów od afrykańskich płazów. Jest profesorem emerytowanym w Department of Biodiversity and Conservation Biology na University of the Western Cape w Republice Południowej Afryki.
Profesor Channing jest autorem Amphibians of Central and Southern Africa oraz Field Guide to the Frogs & Other Amphibians of Africa, 2 najważniejszych przewodników terenowych poświęconych tej tematyce.
Na naszej stronie można przeczytać niedawny wywiad z profesorem Channingiem.
Dzięki wsparciu TAWIRI przygotowania do ekspedycji ruszyły naprzód
Koordynacja terminów, dopięcie logistyki i znalezienie odpowiedniego okna pogodowego, które pozwoliłoby dokładnie obserwować nowo odkrytą kolonię, zajęły kilka miesięcy. W lutym 2025 roku wszystkie przygotowania były zakończone, a profesor Channing przybył do Tanzanii.
Między 20 a 25 lutego 2025 roku badacze z Tanzania Wildlife Research Institute (TAWIRI), prowadzeni przez Altezza Travel, sprawdzili 5 znanych rzek na Kilimandżaro, położonych na wysokości od 3 500 do 4 000 m n.p.m., i z powodzeniem odnaleźli żaby.
5 marca otrzymaliśmy wyniki: żaby należały do gatunku Amietia wittei. Potwierdziło to, że są tym samym gatunkiem, który występuje w tropikalnych lasach Kilimandżaro i gór Rwenzori. Odkrycie podważyło wcześniejsze przekonanie, że Amietia wittei nie potrafi przetrwać powyżej 3 000 m n.p.m., i pokazało zdolność tych płazów do adaptacji w surowych warunkach wysokogórskich wrzosowisk Kilimandżaro.
Więcej szczegółów o ekspedycji
Altezza Travel zorganizowała i w całości sfinansowała ekspedycję, pokryła koszty międzynarodowego transportu uczestników zespołu i zajęła się całą logistyką. Na potrzeby pracy w warunkach wysokogórskich przygotowaliśmy namioty, zapasy żywności, przewodników, tragarzy oraz butle z tlenem.
Ekspedycją kierował Dmitrii, szef naszego działu wypraw górskich. Główny przewodnik, Peter Lyamuya, wraz z pozostałymi przewodnikami i tragarzami zadbał o to, by zespół naukowy miał wszystko, czego potrzebował do spokojnej pracy badawczej. Do wyprawy dołączył także nasz fotograf, Jack Wardale, aby udokumentować jej przebieg.
Po ekspedycji Dmitrii podzielił się swoimi obserwacjami z wyprawy:
„Ta ekspedycja bardzo różniła się od standardowych komercyjnych wejść na Kilimandżaro. Zaczęliśmy na zachodnim zboczu, a pierwszą noc spędziliśmy w Simba Camp, na wysokości 3 700 m n.p.m. To surowe, odludne miejsce, położone między popularnymi obozami turystycznymi Shira 1 i Shira 2. W okolicy znaleźliśmy jedną kijankę i młodą żabę, ale było to pojedyncze znalezisko – w tym rejonie nie widzieliśmy żadnych innych osobników aż do wysokości 3 900 m n.p.m. Bliżej Shira 2 zauważyliśmy tragarzy myjących naczynia w rzece. Poniżej tego miejsca żab już nie było, co skłoniło nas do przypuszczenia, że mycie naczyń może być jedną z przyczyn tak ograniczonego zasięgu ich siedliska.
Następnego dnia przenieśliśmy się do naszej głównej bazy, Fisher Camp, skąd prowadziliśmy większość naukowych wyjść nad rzeki. Podobnie jak Simba Camp, Fisher Camp nie jest miejscem turystycznym. Lokalizacja była idealna – blisko źródeł wody, które planowaliśmy sprawdzić, a jednocześnie wystarczająco spokojna, by zespół badawczy mógł pracować bez rozproszeń. Większość kijanek i żab znaleźliśmy w niewielkim stawie, około 5 m długości i 1 m szerokości, na wysokości 3 950 m n.p.m. Strumienie powyżej 4 050 m n.p.m. były wyschnięte.
Razem z pozostałymi przewodnikami dobrze wspominam tę nietypową ekspedycję. W odróżnieniu od standardowych wejść turystycznych, podczas których zwykle pokonuje się 7–9 km dziennie i dostrzega głównie duże zmiany krajobrazu, tym razem pozostaliśmy na mniejszym obszarze i zwracaliśmy uwagę na drobniejsze szczegóły. Nie spodziewałem się, że szukanie żab okaże się tak wciągające. Towarzyszyło mi szczególne napięcie oczekiwania – czy za chwilę znajdziemy coś naprawdę interesującego. To było świetne doświadczenie i chętnie wezmę udział w kolejnych ekspedycjach badawczych.”
Kolonia żab żyje na wysokości od 3 500 do 4 000 m n.p.m.
Ustalono, że żaby są związane właśnie z tym zakresem wysokości, co sprawia, że ich siedlisko jest skrajnie ograniczone, a przez to podatne na zagrożenia. Ta kolonia Amietia wittei jest szczególnie wrażliwa i wymaga działań ochronnych.
Zagrożenia dla kolonii
Choć potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić te ustalenia, najbardziej prawdopodobne zagrożenia dla żab są następujące:
Zanieczyszczenie wody podczas mycia naczyń. Tragarze tradycyjnie myją naczynia w rzekach Kilimandżaro, używając środków czystości, które zanieczyszczają wodę poniżej miejsca mycia. Przy blisko 60 000 osób rocznie wędrujących po Kilimandżaro praktyka ta wywiera znaczną presję na ekosystem. Jej skutki wykraczają poza żaby i inne organizmy wodne – dotykają także społeczności u podnóża góry, dla których te rzeki są głównym źródłem wody.
Niedobór wody. Spośród 4 zbadanych rzek 3 całkowicie wysychają powyżej 3 000 m n.p.m. w porach suchych (czerwiec–październik oraz styczeń–marzec). W przeszłości tak się nie działo. Wskutek postępujących zmian klimatu coraz mniej źródeł zasila te strumienie, co ma poważne konsekwencje dla całego ekosystemu.
Według Wilkirka Mroso z zespołu TAWIRI jedna z rzek, która 10 lat temu miała 0,5 m głębokości, dziś ma zaledwie 10–15 cm. Ta wyraźna zmiana pokazuje, jak silnie zmiany klimatu wpływają na ekosystemy Kilimandżaro.
Ptaki drapieżne. Między 3 000 a 3 700 m n.p.m. rzeki Kilimandżaro stają się znacznie płytsze, tworząc dogodne miejsca polowań dla ptaków wodnych, takich jak czaple czarnogłowe i brodźce samotne. Ptaki te polują na kijanki i żaby, dlatego w odsłoniętej wodzie płazy są szczególnie narażone.
Poniżej 3 000 m n.p.m. źródeł wody jest więcej, a głębsze zbiorniki pozwalają kijankom ukrywać się przed drapieżnikami.
Co zrobić, by chronić tę wrażliwą populację
Ta kolonia ma istotną przewagę – żyje na terenie parku narodowego, gdzie działalność człowieka jest ograniczona. Status ochronny zabezpiecza ją przed dużymi zagrożeniami, takimi jak zabudowa i rolnictwo, które zagrażają wielu gatunkom poza obszarami chronionymi.
Należy jednak zająć się praktyką mycia naczyń przez tragarzy na terenie parku. Zagraża ona nie tylko żabom, lecz także innym dzikim zwierzętom oraz społecznościom zależnym od rzek Kilimandżaro jako źródła wody pitnej.
Uważamy, że ochrona tej kolonii żab, wraz z innymi gatunkami, powinna stać się częścią szerszej, spójnej strategii długoterminowej ochrony Parku Narodowego Kilimandżaro.
Podziękowania
Cieszymy się, że mogliśmy zorganizować tę ekspedycję. Jesteśmy głęboko wdzięczni osobom, bez których ta misja nie byłaby możliwa:
dr Ernest Mjingo, dyrektor TAWIRI – za koordynację zespołu badawczego TAWIRI, wsparcie naukowe i nadzór nad całym projektem.
profesor Alan Channing – za opiekę naukową podczas ekspedycji, inspirację i bezcenne opowieści o żabach, które pogłębiły nasze rozumienie tych oraz innych gatunków.
Zespół terenowy TAWIRI – Wilirk Ngalason Mroso, Shayo Adolph Felix, Juma Idd Kimera i Yoel Kitungul – za zaangażowanie w pracę terenową, badanie środowiska, odnajdywanie żab i pobieranie próbek wspólnie z zespołem Altezza Travel.
Dickson Fredrick Muganda, menedżer projektu Altezza – za koordynację planowania ekspedycji, komunikację z wieloma interesariuszami i doprowadzenie projektu do pomyślnej realizacji.
Peter Alex Lyamuya, główny przewodnik – za troskę o bezpieczeństwo i dobrostan zespołu ekspedycyjnego, ogólną koordynację wyprawy oraz sprawne prowadzenie zespołu przez wymagający teren do odległych miejsc badań.
Honest Ronald Tillya, asystent przewodnika – za doświadczenie w zarządzaniu zespołem, nawigacji i kluczowe wsparcie dla uczestników ekspedycji.
Jackson Ramweli Macha, asystent przewodnika – za zaangażowanie w pomoc zespołowi, sprawną nawigację i ważne wsparcie przez cały czas trwania ekspedycji. Jego doświadczenie i niezawodność miały zasadnicze znaczenie przy dotarciu do kluczowych miejsc badań.
Novati January Kombe, tragarz – za niestrudzone wsparcie podczas całej ekspedycji. Przez cały czas pozostawał przy badaczach, pomagając w lokalizowaniu żab i pobieraniu próbek, a także niosąc niezbędne narzędzia i zapasy badawcze oraz wspierając zespół w poruszaniu się po wymagającym terenie.
Wszystkie treści Altezza Travel powstają przy udziale ekspertów i po rzetelnym researchu, zgodnie z naszą polityką redakcyjną.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?
Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.
Kilimandżaro i inne góry 
Safari w Tanzanii 
O Tanzanii 
Wyspy Tanzanii