Okulary, soczewki i ochrona oczu podczas wejścia na Kilimandżaro

Wejście na Kilimandżaro wymaga ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym, ponieważ duża wysokość i pokrywa lodowcowa w pobliżu szczytu zwiększają ekspozycję. W przeciwieństwie do Himalajów czy Andów ślepota śnieżna i inne powikłania zdarzają się tutaj wyjątkowo rzadko. W większości przypadków wystarczą dobrej jakości górskie okulary przeciwsłoneczne. 

Osoby noszące soczewki kontaktowe lub okulary korekcyjne powinny wziąć pod uwagę kilka kwestii związanych z komfortem, higieną i właściwym doborem okularów. Więcej przeczytasz w tym artykule Altezza Travel.

Przegląd: wyzwania dla wzroku na dużej wysokości

Na dużych wysokościach ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe wyraźnie rośnie: na około 4 000 m n.p.m. jego natężenie jest mniej więcej o 25–30% wyższe niż na poziomie morza. Dodatkowo śnieg i lód odbijają do 90% promieni UV, więc oczy są narażone podwójnie.

Według obserwacji w Himalajach około 3% wspinaczy, w tym Szerpów, doświadcza ślepoty śnieżnejŚlepota śnieżna to oparzenie rogówki spowodowane promieniami UV odbitymi od śniegu i lodu. Powoduje ból, uczucie piasku pod powiekami, łzawienie, nadwrażliwość na światło i czasową utratę ostrości widzenia.. Dochodzi do niej podczas przejść przez lodowce bez odpowiedniej ochrony oczu. Inne częste problemy to niewielki obrzęk rogówki, drobne krwotoki siatkówkowe i przejściowe zaburzenia widzenia – wszystkie ustępują po zejściu niżej.

Na Kilimandżaro takie dolegliwości nie występują, jeśli używa się odpowiednich okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV i soczewkami lustrzanymi. Co jednak powinny zrobić osoby noszące soczewki kontaktowe albo okulary korekcyjne?

Okulary na trekking: co wybrać przy wadzie wzroku

Na niższych i średnich wysokościach, do 2 500–3 000 m n.p.m., mogą wystarczyć dobrej jakości okulary korekcyjne z wbudowaną ochroną UV. Powyżej 3 000–3 500 m n.p.m., zwłaszcza w strefach ze śniegiem lub lodem, nie są już jednak wystarczające.

Kategorie ochrony:

• Kat. 0 – przezroczyste soczewki (ochrona przed wiatrem i pyłem);
• Kat. 1 – lekkie przyciemnienie (na pochmurną pogodę);
• Kat. 2 – średnie przyciemnienie (do miasta i codziennego użytku);
• Kat. 3 – ciemne soczewki (silne słońce, góry bez śniegu i lodowców);
• Kat. 4 – bardzo ciemne soczewki (wysokie góry, strefy arktyczne, duża wysokość).

Na Kilimandżaro zalecamy okulary co najmniej kat. 3, a w jasnych rejonach blisko szczytu najlepiej kat. 4. Szukaj oznaczenia UV400 na soczewkach – zapewnia maksymalną ochronę przed ultrafioletem.

Niektórzy producenci podkreślają, że nowoczesne okulary fotochromowe, zwane też chameleonami, blokują 100% promieni UVA i UVB. Ich słabszą stroną jest jednak to, że w warunkach śnieżnych często nie osiągają najwyższego poziomu przyciemnienia (maksymalnie kat. 3).

Najlepszym rozwiązaniem są okulary wysokogórskie z ochroną kategorii 4 i filtrem UV 100%. Do wyboru są 3 główne opcje:

1. Okulary nakładane na korekcyjne (OTG). Specjalne gogle lub okulary górskie zaprojektowane tak, by nosić je na zwykłych okularach korekcyjnych.

• Zalety: najprostsza i najtańsza opcja.
• Wady: są masywne, mogą uciskać twarz i łatwo parują.

2. Wkładki RX (wkładki korekcyjne). Mała wewnętrzna oprawka z soczewkami korekcyjnymi, umieszczana wewnątrz okularów sportowych lub gogli.

• Zalety: wygodne, pozwalają łatwo zmieniać zewnętrzne soczewki (kat. 4, fotochromowe, żółte na mgłę).
• Wady: wyższy koszt.

3. Okulary wysokogórskie korekcyjne na zamówienie. Wykonywane w specjalistycznych pracowniach optycznych.

• Zalety: najwygodniejsze i najbardziej skuteczne rozwiązanie.
• Wady: wysokie koszty, dłuższy czas oczekiwania, brak możliwości szybkiej wymiany filtrów.

Polecane marki:

Julbo specjalizuje się w okularach górskich i produkuje modele z wkładkami RX. Adidas Terrex, Oakley i Smith Optics tworzą okulary sportowe kompatybilne z wkładkami korekcyjnymi. Cébé i Bollé mają linie alpejskie przystosowane do soczewek korekcyjnych.

Wspólną wadą wszystkich okularów jest parowanie w zimnie lub przy dużym wysiłku. Doświadczeni wspinacze zabierają spraye albo chusteczki przeciw parowaniu (działają przez 2–6 godzin) lub używają gogli narciarskich, gdy robi się bardzo zimno.

Podsumujmy: 

Soczewki kontaktowe w górach: zalety, wady i zasady używania

Soczewki kontaktowe nie parują, wygodnie mieszczą się pod kominiarką i dają szerokie pole widzenia. Warunki na dużej wysokości niosą jednak własne wyzwania.

Po pierwsze, promieniowanie ultrafioletowe. Niektóre miękkie soczewki mają filtry UV, ale chronią tylko rogówkę, a nie całe oko. Nie zastąpią więc odpowiednich okularów wysokogórskich. Część marek reklamuje soczewki sportowe jako cieńsze, bardziej przepuszczające tlen i odporne na wysychanie, jednak nawet one powinny być zawsze używane razem z okularami przeciwsłonecznymi kategorii 4.

Po drugie, suche powietrze. Na dużej wysokości film łzowy odparowuje szybciej, dlatego warto zabrać krople nawilżające bez konserwantów (sztuczne łzy w jednorazowych ampułkach). Pomagają utrzymać komfort i zmniejszają ryzyko drobnych urazów rogówki.

Po trzecie, higiena. Utrzymanie sterylności soczewek podczas wyprawy górskiej jest trudne. Ryzyko infekcji rośnie, zwłaszcza gdy przechowuje się je w pojemniku z płynem. Z tego powodu lekarze i doświadczeni wspinacze polecają w górach soczewki jednodniowe – zakłada się je rano i wyrzuca wieczorem.

Istnieją także soczewki do noszenia ciągłego, ale na wysokości lepiej ich unikać: niski poziom tlenu, suchość i ograniczona higiena zwiększają ryzyko stanu zapalnego.

Podsumowanie:

Najbezpieczniejsze rozwiązanie: soczewki jednodniowe połączone z dobrej jakości okularami górskimi (kat. 4 + UV400) oraz para zapasowa

FAQ o okularach i soczewkach kontaktowych na Kilimandżaro

Checklista: sprzęt do ochrony oczu na Kilimandżaro

Okulary

• Okulary lodowcowe kat. 4 + UV400
• Druga para okularów przeciwsłonecznych kat. 3 (na niższe strefy)
• Zapasowe okulary korekcyjne w wytrzymałej oprawce

Soczewki kontaktowe (jeśli potrzebne)

• Jednodniowe soczewki silikonowo-hydrożelowe (zapas na wszystkie dni wyprawy + 2–3 dodatkowe pary)
• Krople nawilżające bez konserwantów (jednorazowe ampułki)

Pielęgnacja i ochrona

• Chusteczki lub spray przeciw parowaniu
• Twarde etui + miękki woreczek na okulary
• Mokre chusteczki dezynfekujące do rąk

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów