Napiwki po wejściu na Kilimandżaro

Jaka kwota napiwku jest odpowiednia i komu przekazać go po wyprawie na Kilimandżaro? Jak upewnić się, że gratyfikacja trafiła do ekipy górskiej i została sprawiedliwie podzielona? Równie ważne – jak zabezpieczyć napiwek przed przywłaszczeniem przez organizatora wyprawy? Wyjaśniamy to w tym artykule i pokazujemy zasady Altezza Travel dotyczące napiwków.

Tradycja napiwków

W wielu miejscach na świecie zakończeniu wyprawy górskiej towarzyszy ceremonia wręczania napiwków. Tak jest w Nepalu, Peru i wielu innych krajach ze szczytami, które przyciągają miłośników wspinaczki. Nie jest to obowiązek, którego przewodnicy czy organizator mają prawo od ciebie wymagać. To raczej forma podziękowania za dobrze poprowadzoną wyprawę, wymagającą całodobowego wysiłku i uważnej pracy całego zespołu. Wysokość napiwku powinna zależeć nie od kosztu wyprawy, ale od tego, jak przebiegła.

Przy wyprawach na Kilimandżaro najczęściej rekomenduje się następujące kwoty: 

• klasyczna wyprawa – 250–300 USD;
• wyprawa premium – 400–600 USD.

Różnica wynika z tego, że wyprawa premium wymaga większego zaplecza: obszerniejszych namiotów, łóżek polowych, przenośnych toalet i pryszniców, sprzętu łączności oraz większych zapasów jedzenia. Każdy z tych elementów oznacza pracę dodatkowych tragarzy, a to wpływa na łączną wysokość napiwku.

Dlaczego warto zostawić napiwek

Najcięższą fizycznie pracę podczas wypraw górskich często wykonują silni miejscowi mężczyźni. Szczyty popularne wśród wspinaczy leżą zwykle na terenach wiejskich, gdzie mieszkańcy mają niewiele możliwości zarobku dla siebie i swoich rodzin. Na Kilimandżaro taką możliwość daje region Tanzanii o tej samej nazwie, gęsto zaludniony na obszarze między miastami Arusha i Moshi. Region Kilimandżaro daje pracę na kilku farmach i plantacjach kawy, ale główne źródło dochodu mieszkańców stanowi turystyka.

Od 10 lat organizujemy wyprawy na Kilimandżaro i dziś jesteśmy największym operatorem wypraw górskich w Tanzanii, dającym w turystyce więcej miejsc pracy niż jakakolwiek inna firma. Altezza Travel wysoko ustawia poprzeczkę także w kwestii wynagrodzeń przewodników i tragarzy: pensje naszych ekip są najwyższe. Pilnujemy również, aby napiwki były sprawiedliwie dzielone między członków zespołu – ani 1 dolar z tej kwoty nie trafia do firmy.

Kto pracuje na Kilimandżaro

Obejrzyj krótki film o naszych przewodnikach

Warto opowiedzieć trochę o ludziach, dzięki którym wyprawy na Kilimandżaro są możliwe. Oprócz przewodników i tragarzy towarzyszących grupom pracują tu także osoby mniej widoczne na co dzień. Jest na przykład zespół tragarzy odpowiedzialnych za toalety. Są też ci, którzy pilnują, aby na trasie nie zostawały śmieci. Teren Kilimandżaro należy do parku narodowego, w którym obowiązują ścisłe zasady kontaktu człowieka z chronioną przyrodą. Mimo to zaśmiecanie nadal zdarza się sporadycznie i na niewielką skalę. Kiedy odpady się nagromadzą, kierujemy zespół tragarzy do sprzątania Kilimandżaro – to osobny rodzaj pracy, który Altezza Travel w całości finansuje.

Zapewnienie wody to kolejny przykład niewidocznej pracy wykonywanej przez tragarzy. Barafu Camp, położony na wysokości 4 640 m n.p.m., nie ma w pobliżu żadnego źródła wody. Żeby dostarczyć wodę do Barafu, tragarze po wniesieniu sprzętu i rzeczy osobistych wspinaczy schodzą na 4 000 m n.p.m., napełniają zbiorniki i wracają do obozu. Wspinacze odpoczywający w namiotach często nawet nie zauważają, że herbata w ich kubku powstała z przegotowanej wody wniesionej do obozu z miejsca położonego niemal 700 m niżej, w warunkach wysokogórskich.

Osobny zespół dostarcza grupie świeże owoce i warzywa, mięso oraz inne produkty, których nie da się zmagazynować z wyprzedzeniem. Zespół ten rozpoczyna podejście u podnóża góry 4. albo 5. dnia wyprawy i przez 12 godzin idzie w górę bez postojów. Do tej pracy potrzeba najsilniejszych i najbardziej wytrzymałych mężczyzn.

Kucharze górscy gotują zarówno dla grupy wspinaczy, jak i dla ekipy, aby wszyscy mieli energię potrzebną do wejścia na szczyt. Osoby odpowiedzialne za zmywanie dbają o czystość sprzętu obozowego; pracują w nieregularnych godzinach, by wspinacze mogli skończyć kolację o dogodnej porze, a naczynia były gotowe na kolejny posiłek. Doświadczeni kierownicy obozów nadzorują rozstawianie i składanie namiotów w każdym obozie oraz dbają o zgodność z układem obozu zapisanym w procedurach Altezza Travel. To oni sprawiają, że noclegi są możliwie komfortowe i bezpieczne.

W tym filmie opowiadamy o pracy tragarzy oraz o tym, jak Altezza Travel we współpracy z KPAP, Kilimanjaro Porters Assistance Project, dba o wymagające zasady bezpieczeństwa tragarzy, kucharzy górskich i kierowników obozów podczas wypraw.

Zakres pracy i odpowiedzialności różni się w zależności od stanowiska w ekipie górskiej. Dlatego napiwki są sprawiedliwie dzielone między wszystkich członków zespołu, zgodnie z ich wkładem. Jeśli wspinacze chcą nagrodzić kogoś indywidualnie, mogą przekazać osobny napiwek przeznaczony dla tej osoby.

Jak Altezza Travel rozlicza napiwki

W tej części wyjaśniamy, jak rozliczamy napiwki otrzymane od wspinaczy. Dla pełnej przejrzystości i odpowiedzialności napiwki zawsze trafiają na konta bankowe członków ekipy razem z wynagrodzeniem, w dniu zejścia z Kilimandżaro. Wszyscy nasi przewodnicy, tragarze i kucharze pracują z nami na podstawie umów, mają indywidualne identyfikatory Altezza oraz konta w banku NMB, jednym z największych banków w Tanzanii. Przelew bankowy daje przejrzystość klientom i członkom ekipy, a nam pozwala śledzić każdą transakcję, eliminując ryzyko błędów i problemów z wymianą waluty.

Jeśli napiwek za całe wejście zostaje przekazany bezpośrednio przewodnikowi, istnieje ryzyko niesprawiedliwego podziału. W niektórych innych firmach właśnie tak się dzieje, co prowadzi do problemów: tragarze muszą oddać przewodnikowi część swojego napiwku, ponieważ w razie sprzeciwu ryzykują, że nie zostaną wpisani do kolejnej wyprawy; część członków ekipy nie dostaje nic. W Altezza Travel działamy według następującej procedury: kierownik działu wypraw przydziela tragarzy do każdego nowego wejścia zgodnie z listą kolejności; po wyprawie napiwki są sprawiedliwie dzielone między całą ekipę; bank przeprowadza wymianę waluty i wypłatę zgodnie z listą płac. Dzięki temu zapobiegamy sporom o napiwki. Pieniądze są w Tanzanii bardzo ważnym zasobem, dlatego dbamy, aby ta delikatna kwestia była traktowana z należytą dokładnością.

W dniu zejścia z Kilimandżaro każdy wspinacz otrzymuje kopertę i formularz napiwków. W formularzu należy wpisać imię i nazwisko, daty wyprawy oraz kwotę napiwku przekazywaną ekipie górskiej. Przy klasycznej wyprawie rekomendujemy 250–300 USD, ale kwota może być wyższa, jeśli chcesz. Formularz zawiera też kilka pustych pól na nazwiska członków ekipy, którym chcesz podziękować indywidualnie. Mogą to być przewodnicy, tragarze, tragarze szczytowi albo kucharze, którzy szczególnie pomogli lub znakomicie wykonali swoją pracę. Obok ich nazwisk należy wpisać kwotę napiwku przeznaczoną do przelewu dla danej osoby.

W Altezza Travel napiwki można zostawić w dolarach amerykańskich, euro, funtach brytyjskich albo szylingach tanzańskich. Jeśli zostawiasz napiwek w dolarach, pamiętaj, że banki w Tanzanii przyjmują tylko banknoty 50 i 100 USD wyemitowane nie wcześniej niż w 2009 roku, nieprzedarte i ogólnie w dobrym stanie. Zadbaj, aby zabrać banknoty akceptowane w Tanzanii.

Po wypełnieniu formularza wspinacze wkładają pieniądze do koperty, zaklejają ją i przekazują głównemu przewodnikowi wyprawy. Dla przejrzystości główny przewodnik, w towarzystwie naszego menedżera, zabiera kopertę do biura. Tam, w obecności przewodnika i menedżera, nasz księgowy otwiera kopertę, przelicza pieniądze i ponownie ją zakleja.

Następnie księgowy wpłaca pieniądze do banku i rozdziela napiwki na konta bankowe wszystkich przewodników, tragarzy i pozostałych członków ekipy. Aby każdy znał wysokość napiwków, formularz zostaje wydrukowany i wywieszony w strefie tragarzy przy naszym biurze, tak aby każdy członek zespołu mógł sprawdzić kwotę zaksięgowaną na swoim koncie.

Napiwki trafiają do ekipy górskiej w całości, a firma nie pobiera od tej kwoty żadnej prowizji. Na przykład w lutym 2022 roku grupa wspinaczy wzięła udział w wyprawie na Kilimandżaro z 40 członkami ekipy. Grupa zostawiła nadzwyczaj hojny napiwek w wysokości 35 000 USD, kilkadziesiąt razy wyższy niż zwykle. Cała kwota została rozdzielona i przelana członkom ekipy górskiej. Bierzemy też na siebie wszystkie formalności i związane z nimi koszty, w tym pracę z formularzami oraz kontakt z bankiem. Nasi menedżerowie i księgowi poświęcają dodatkowy czas na rozliczanie napiwków. Tak wygląda polityka napiwków Altezza Travel.

Jak sprawdzić, czy przewodnicy i tragarze otrzymali napiwki

Każdy klient, który wszedł na Kilimandżaro z Altezza Travel, może w dowolnym momencie zapytać, czy jego napiwek trafił do ekipy górskiej towarzyszącej mu podczas wyprawy. Sprawdza się to tak.

Po przelaniu napiwków na konta ekipy od razu otrzymujemy z banku potwierdzenia, które na życzenie możemy pokazać klientom. Klienci mogą również zweryfikować prawidłowość przelewu napiwków przez niezależną organizację odpowiedzialną za ochronę praw tragarzy – KPAP.

Altezza Travel należy do organizacji chroniącej prawa tragarzy na Kilimandżaro, czyli KPAPTo organizacja non-profit, inicjatywa American International Mountain Explorers Connection (IMEC). Ma siedzibę w Kolorado w USA, a jej centrala działa w Moshi w Tanzanii. Organizacja nie przyjmuje pieniędzy ani od operatorów wypraw, ani od tragarzy, dzięki czemu pozostaje niezależna. Działa wyłącznie dzięki grantom i darowiznom. Jeśli chcesz i możesz wesprzeć jej pracę, darowiznę można przekazać na stronie KPAP..

Raportujemy do KPAP wynagrodzenia oraz przelewy wszystkich pozostałych środków dla tragarzy. Dlatego w archiwum organizacji przechowujemy kopie wszystkich formularzy napiwków wypełnionych przez naszych klientów, kopie wyciągów bankowych oraz kopie potwierdzeń przelewów na konta przewodników i tragarzy. Możesz napisać bezpośrednio do KPAP albo do naszego menedżera z prośbą o raport dotyczący przelewu napiwków. W ciągu kilku dni otrzymasz raport. Wszystkie raporty finansowe są na bieżąco sprawdzane przez KPAP; członkowie KPAP dzwonią do tragarzy i osobiście pytają, czy otrzymali pieniądze.

Istnieją raporty ze wszystkich wypraw na wszystkich trasach Kilimandżaro oraz dotyczące każdego członka naszej ekipy. Wszystkie są dostępne w dowolnym momencie, nawet 2 czy 3 lata po wejściu. Jeśli masz dodatkowe pytania, zwróć się do naszych menedżerów.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów