Jednym z najlepszych sposobów na odpoczynek po wejściu na Kilimandżaro albo po safari w Tanzanii jest pobyt na Zanzibarze – białe plaże Oceanu Indyjskiego, spokojne tempo wyspy i kuchnia, która potrafi zaskoczyć od pierwszego kęsa.
Kuchnię Zanzibaru ukształtowało spotkanie wielu kultur: tradycji kulinarnych Bantu oraz wpływów arabskich, portugalskich, indyjskich, europejskich, a nawet chińskich. W lokalnych przepisach ważną rolę odgrywają aromatyczne przyprawy, kokosy, maniok, ryż i oczywiście owoce morza.
W tym artykule przedstawiamy tradycyjne dania, których warto spróbować na Zanzibarze, oraz miejsca, w których najłatwiej je znaleźć.
Historyczne tło kuchni Zanzibaru
Tradycyjna kultura kulinarna wysp jest ściśle związana z bogatą historią Zanzibaru. Badacze uważają, że pierwszymi osadnikami na archipelagu byli przedstawiciele ludów Bantu z kontynentalnej Afryki Wschodniej, jeszcze przed 6 wiekiem. Ich życie w dużej mierze opierało się na rybołówstwie, dlatego podstawą diety były owoce morza: tuńczyk, makrela, kałamarnice, homary, ośmiornice i ostrygi. Dary oceanu do dziś pozostają jednym z kluczowych składników kuchni zanzibarskiej.
Później do tradycyjnej kuchni dołączyły kolejne produkty, wiele z nich w okresie wpływów portugalskich, a następnie europejskiego kolonializmu. Na Zanzibar trafiły wtedy fasola, bataty, pochrzyn oraz .
Około 10 wieku na archipelagu zaczęli osiedlać się Arabowie. Szybko wtopili się w lokalną społeczność, a w krótkim czasie tak zwani Afro-Persowie stali się trzonem ludności Zanzibaru. Na wyspach rozprzestrzenił się islam, a mieszkańcy zaczęli określać siebie jako „Shirazi” – od Szirazu, dawnego księstwa w Persji. Arabscy osadnicy przywieźli nowe przepisy i składniki, wprowadzając do kuchni Zanzibaru przyprawy, kokos, mango, cytrusy oraz ryż.
Między 15 a 16 wiekiem, w okresie rządów portugalskich, kukurydza, ananas i maniok stały się powszechnymi składnikami wielu lokalnych dań.
Pod koniec 16 wieku władza ponownie przeszła w ręce Arabów, tym razem Sułtanatu Omanu. Wraz z intensywnym rozwojem handlu między archipelagiem a Indiami na wyspy zaczęły trafiać kolejne przyprawy i tradycyjne dania indyjskie, w tym masala (mieszanka przypraw), , curry, kotleciki rybne, oraz wiele innych przepisów. Od tamtej pory zanzibarskie przyprawy stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli wyspy, przynosząc jej przydomek „Wyspa Przypraw”.
Pod koniec 19 wieku Niemcy i Wielka Brytania zaczęły wywierać wpływ na wybrzeże Afryki Wschodniej oraz Zanzibar. Europejczycy nie integrowali się z lokalną ludnością w takim stopniu jak Arabowie, dlatego ich wpływ na kształt tradycyjnej kuchni jest mniej wyraźny. W tanzańskich restauracjach i lokalnych jadłodajniach często można jednak znaleźć w menu wiele typowo zachodnich potraw.
9 dań, których warto spróbować na Zanzibarze
Kuchnia Zanzibaru jest równie bogata i różnorodna jak historia archipelagu. Z tego kulinarnego bogactwa wybraliśmy 9 tradycyjnych dań, które tworzą trzon lokalnej kuchni i dobrze oddają zanzibarskie upodobania smakowe.
Pizza zanzibarska
Jednym z najpopularniejszych i najbardziej znanych dań Zanzibaru jest „pizza”. Mimo nazwy ten street food nie przypomina do końca pizzy w jej klasycznym rozumieniu.
To raczej nadziewane, smażone ciasto z chrupiącą skórką. W środku może znaleźć się mielone mięso, kurczak albo warzywa, a do tego jajka, ser i przyprawy. Półzamknięty placek przygotowuje się na gorącej patelni: cienkie ciasto staje się chrupiące, a nadzienie pozostaje soczyste i ciągnące.
Istnieją też słodkie wersje pizzy zanzibarskiej, z bananem, czekoladą albo kokosem w środku.
Gdzie spróbować?
Podróżnicy znajdą pizzę zanzibarską w ulicznych kioskach oraz w ogrodach Forodhani, położonych przy głównym placu nad nabrzeżem Stone Town. O zachodzie słońca spotykają się tu mieszkańcy i przyjezdni, żeby zjeść kolację i spróbować lokalnych specjałów na nocnym targu z jedzeniem. To dobre miejsce, by poznać uliczną kuchnię Zanzibaru.
Chips Mayai
Zanzibarscy kucharze przekształcili klasyczne frytki w chips mayai, znane też jako chipsi mayai. W tej wersji ziemniaki smażone w dużej ilości oleju roślinnego miesza się z jajkami, a następnie ponownie smaży na patelni. Efekt przypomina ziemniaczany omlet. Danie podaje się z siekaną cebulą, pomidorami, ostrym sosem chilli i zieloną papryką. Wielu mieszkańców je chipsi mayai na śniadanie, obiad i kolację. Często podaje się je także z kurczakiem albo owocami morza, takimi jak krewetki czy ośmiornica.
Gdzie spróbować?
Chipsi Mayai to tradycyjny street food. Znajdziesz je na nocnym targu w ogrodach Forodhani oraz u ulicznych sprzedawców. Danie jest tak popularne, że serwuje je niemal każdy lokalny kiosk i niewielka jadłodajnia.
Zupa urojo
Zupa urojo, znana też jako Zanzibar mix, pojawiła się najpierw na Zanzibarze, a dziś jest popularna w Afryce Wschodniej i Zachodniej. Składniki różnią się nieco w zależności od sezonu i sposobu przygotowania w danym domu. Nie zmieniają się jednak pikantno-kwaśny smak i gęsta konsystencja.
W klasycznej wersji zupę przygotowuje się z tamaryndowca, pomidorów, mleka kokosowego i mieszanki ostrych przypraw. Dodaje się do niej warzywa, chrupiące smażone ziemniaki albo kulki z ciasta zwane bhaji. Zazwyczaj podaje się ją z kurczakiem, mięsem lub rybą. Na Zanzibarze urojo często je się na śniadanie albo wieczorem po kolacji.
Gdzie spróbować?
Mówi się, że najlepszą zupę urojo przygotowuje restauracja Manta Resort na wyspie Pemba. Można tu zjeść sycący, pełen smaku posiłek z widokiem na ocean. Oprócz urojo restauracja serwuje inne tradycyjne dania z owoców morza oraz autorską tanzańską kawę.
Jeśli zatrzymujesz się w Stone Town, wieczorem warto pójść do Forodhani. Ten różnorodny targ słynie z lokalnych specjałów, w tym ze znanej tanzańskiej zupy.
Curry z ośmiornicą: pweza wa nazi
Zanzibar jest świetnym miejscem na dania ze świeżych owoców morza. Curry z ośmiornicą należy do najbardziej rozpoznawalnych potraw kuchni zanzibarskiej i dobrze pokazuje bogactwo kulinarnego dziedzictwa wyspy. Ośmiornicę gotuje się w gęstym, kremowym sosie kokosowym curry, zawsze z dodatkiem czosnku, imbiru, pomidorów, kurkumy i kminu rzymskiego. Powstaje sycące, aromatyczne danie, które doskonale pasuje do ryżu albo ugali, podstawowego dodatku z mąki kukurydzianej.
Gdzie spróbować?
Delikatnej ośmiornicy w curry spróbujesz w Aya Beach Restaurant. Menu obejmuje nie tylko zanzibarskie specjały, lecz także bardziej znane dania zachodnie. Jeśli więc nie przepadasz za bardzo pikantną lokalną kuchnią, z łatwością znajdziesz coś bliższego swoim upodobaniom.
Innym ciekawym adresem jest The Rock Restaurant, jedna z najbardziej niezwykłych restauracji na Zanzibarze. Niewielki, przytulny budynek stojący samotnie na skale otwiera się z jednej strony na Ocean Indyjski, a z drugiej na czystą plażę. Podczas wysokiego przypływu The Rock Restaurant jest całkowicie otoczona wodą. Posiłek w tym miejscu zapada w pamięć zarówno dzięki kuchni, jak i położeniu. Większość owoców morza wykorzystywanych w daniach pochodzi bezpośrednio z raf wokół restauracji, a świeże ryby są łowione codziennie. Rezerwacji warto dokonać z wyprzedzeniem, najlepiej 2 tygodnie wcześniej.
Słodkie ciasto mandazi
Jedną z ulubionych przekąsek na Zanzibarze są słodkie, lekkie mandazi – nieco podobne do pączków, ale z wyraźnie tropikalnym akcentem. Mieszkańcy jedzą je zwykle na śniadanie albo podają do herbaty lub gorącej kawy. Ciasto przygotowuje się z cukru, mleka kokosowego, mąki i drożdży. Czasem przed smażeniem dodaje się orzechy i kardamon. Powstaje słodki przysmak szczególnie popularny wzdłuż wybrzeża Afryki Wschodniej.
Gdzie spróbować?
Przytulna kawiarnia ZanziBarista serwuje świeże mandazi o kokosowym aromacie i dobrą kawę – to wygodny pomysł na śniadanie przed zwiedzaniem historycznej architektury Stone Town. Puszyste tanzańskie pączki znajdziesz także na targu Darajani, w pobliżu wybrzeża oraz niemal w każdym ulicznym kiosku w Tanzanii.
Biryani
To danie, zakorzenione w kuchni indyjskiej, jest zanzibarską wersją pilawu. Przygotowuje się je z ryżu basmati i delikatnie gotowanego mięsa, najczęściej kurczaka albo kozy, z dodatkiem goździków, cynamonu, kardamonu, kminu rzymskiego i szafranu, który nadaje ryżowi złocisty kolor. W innych wersjach zamiast mięsa pojawiają się ryby lub owoce morza. Tradycyjnie całość posypuje się chrupiącą cebulą smażoną na złoto i podaje z gotowanymi jajkami. Efektem jest sycące, aromatyczne danie o wyraźnie zanzibarskim charakterze.
Gdzie spróbować?
Restauracja butikowego hotelu Zanzibar Coffee House serwuje tradycyjne zanzibarskie biryani. Położona na dachu starego budynku z czasów arabskiego panowania, wychodzi widokiem na tętniącą życiem dzielnicę Mkunazini w sercu Stone Town. Na 1 piętrze znajduje się przytulna kawiarnia, w której po sycącym obiedzie lub kolacji można zamówić filiżankę aromatycznej kawy.
Ryż kokosowy
Ryż kokosowy to podstawa lokalnej kuchni Zanzibaru i najpopularniejszy dodatek na wyspie. Doskonale pasuje do smażonych mięs, owoców morza i curry. Sekret tkwi w gotowaniu ryżu basmati nie w wodzie, lecz w mleku kokosowym, dzięki czemu zyskuje pełny, kremowy smak. Kucharze dodają przyprawy, aby podkreślić jego kuszący aromat. Gotowy ryż jest zwykle tylko lekko słodki, dlatego dobrze równoważy intensywne smaki dań mięsnych i rybnych.
Gdzie spróbować?
Podobnie jak biryani, Zanzibar Coffee House serwuje także znakomity ryż kokosowy z aromatycznymi ziołami.
Jeśli jesteś na wyspie Pemba, zajrzyj do restauracji Gecko Nature Lodge. Warto spróbować tam ryżu kokosowego w połączeniu ze świeżymi owocami morza.
Mishkaki
Małe kawałki mięsa grillowane na szpadkach nad otwartym ogniem to klasyka ulicznej kuchni Zanzibaru. Ta lokalna wersja kebabów przygotowywana jest na grillu, dzięki czemu zyskuje apetyczny, dymny aromat. Mięso, zwykle wołowinę albo kurczaka, kroi się w drobną kostkę i marynuje. To właśnie marynata decyduje o smaku dania: najczęściej powstaje z jogurtu, czosnku, imbiru, soku z cytryny i mieszanki przypraw, które nadają mięsu lekko pikantno-kwaśny ton. Kremowa baza i lokalne przyprawy tworzą mishkaki o intensywnym, trudnym do pomylenia smaku.
Gdzie spróbować?
Mishkaki znajdziesz niemal wszędzie – od ulicznych kiosków po restauracje. Mieszkańcy i podróżni zgodnie wskazują jednak, że jedną z najlepszych wersji tego dania serwuje Lukmaan w Stone Town. Tutejsi kucharze doskonale znają się na mishkaki. Restauracja jest skromna, bez wystawnego wystroju i spektakularnych widoków, ale to właśnie tu warto przyjść na jedne z najlepszych kebabów w zanzibarskim stylu. W menu są także lokalny pilaw z owocami morza, biryani i chapati, dlatego dla osób zainteresowanych kuchnią wyspy to adres obowiązkowy.
Stek z tuńczyka w przyprawach
To danie jest stosunkowo proste w przygotowaniu, ale miłośnicy grillowanych ryb docenią świeży połów, krótko grillowany po złowieniu, oraz charakterystyczną mieszankę zanzibarskich przypraw. Choć stek z tuńczyka najpewniej pojawił się pod wpływem kuchni zachodniej, z czasem nabrał wyraźnie lokalnego charakteru. Gruby kawałek tuńczyka obsmaża się równomiernie ze wszystkich stron na oliwie i obficie doprawia kolendrą, kminem rzymskim, papryką oraz innymi przyprawami. Na koniec dodaje się kilka cząstek limonki dla świeżego akcentu.
Gdzie spróbować?
Kucharze w hotelu Emerson Spice w Stone Town serwują pełen smaku stek z tuńczyka przygotowany z najświeższej ryby. Goście jedzą na dachu dawnego domu kupieckiego, z rozległym widokiem na nabrzeże. Jeśli zależy ci na szczególnie nastrojowym wieczorze, warto zarezerwować stolik bliżej zachodu słońca, aby zjeść kolację na tle ciepłego światła nad wodą. Restauracja ma także przytulną przestrzeń o nazwie Secret Garden, gdzie wieczorami od czasu do czasu odbywają się koncerty na żywo.
Tradycyjne napoje Zanzibaru
Podobnie jak kuchnia, tradycyjne napoje Zanzibaru odzwierciedlają różnorodne wpływy kulturowe wyspy. Warto ich spróbować, bo pozwalają lepiej poczuć codzienny rytm lokalnego życia.
Sok z trzciny cukrowej. Podczas pobytu na archipelagu niemal na pewno natkniesz się na sprzedawców wyciskających świeży sok z trzciny cukrowej bezpośrednio na ulicach albo przy nabrzeżu. Napój jest popularny także w Ameryce Łacińskiej, Afryce Północnej i Azji Południowo-Wschodniej, ale na Zanzibarze uchodzi za jeden z charakterystycznych smaków wyspy. Zwykle podaje się go z cząstkami limonki i odrobiną imbiru. Jest słodki, z subtelną pikantną nutą, i dobrze gasi pragnienie w gorący, słoneczny dzień.
Orzeźwiający koktajl „Dawa”. Kolejnym charakterystycznym napojem wyspy jest lokalny koktajl Dawa. Nazwa pochodzi z suahili i oznacza „lekarstwo”. To prosty, lekki koktajl z miodem, limonką i wódką. Podawany na lodzie sprawdza się jako wieczorny aperitif po gorącym dniu w zanzibarskim słońcu.
„Chai ya Mdalasini”. Ta popularna lokalna herbata aromatyzowana jest cynamonem, kardamonem, goździkami i innymi wonnymi przyprawami. Mimo tropikalnego upału podaje się ją na gorąco – to wyraźne nawiązanie do tradycji arabskich.
Woda kokosowa jest nie tylko smaczna, lecz także ceniona za właściwości prozdrowotne. Zawiera dużo elektrolitów i przeciwutleniaczy. W upale pomaga utrzymać nawodnienie, a bywa też traktowana jako dobry sposób na kaca.
Tradycyjne jedzenie i napoje Zanzibaru są ważną częścią podróży po wyspie, bo pozwalają poczuć jej codzienne życie od strony smaku. Od przyprawionego pilawu i delikatnej ośmiornicy w sosie curry po lekkie, słodkie mandazi i orzeźwiający sok z trzciny cukrowej – każde z tych dań niesie w sobie ślady wielowiekowej historii. Kuchnia Zanzibaru nie służy tylko zaspokojeniu głodu. To także sposób, by zbliżyć się do bogatej kultury wybrzeża Afryki Wschodniej.
Wszystkie treści Altezza Travel powstają przy udziale ekspertów i po rzetelnym researchu, zgodnie z naszą polityką redakcyjną.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?
Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.
