Gilman's Point na Kilimandżaro

Na mapie Kilimandżaro znajdziesz punkt oznaczony jako Gilman's Point. Czym jest to miejsce, dlaczego ma znaczenie i jak tam dotrzeć? Ten artykuł prowadzi przez historię i współczesne znaczenie Gilman's Point na krawędzi krateru Kilimandżaro.

Czym jest Gilman's Point na Kilimandżaro?

Podczas wyprawy na Kilimandżaro celem jest właściwy szczyt góry – Uhuru Peak. Po drodze na „dach Afryki” są jednak także inne ważne punkty szczytowe.

Gilman's Point to jeden z 3 oficjalnych punktów szczytowych na Kilimandżaro. Można tu odpocząć, rozejrzeć się po okolicy i zrobić kilka zdjęć. Stąd do Uhuru Peak prowadzi jeszcze około 2-godzinna wędrówka.

Gilman's Point leży w miejscu, gdzie trasa Marangu dochodzi do krawędzi krateru głównego wulkanu KilimandżaroKilimandżaro składa się z 3 wulkanów: Kibo, Mawenzi i Shira. Kibo jest najwyższy z nich.. Marangu jest jedną z najpopularniejszych tras wejścia na Kilimandżaro, ponieważ na nocleg korzysta się tu ze schronisk. Na wszystkich pozostałych trasach nocuje się w namiotach. Przez Gilman's Point prowadzą także inne szlaki, m.in. trasa Rongai i Northern Circuit. Northern Circuit uchodzi za najnowszą i najdłuższą trasę na Kilimandżaro.

Jak wysoko leży Gilman's Point?

Po dotarciu do Gilman's Point zobaczysz tablicę ustawioną przez administrację Parku Narodowego Kilimandżaro. Widnieje na niej wysokość 5 685 m n.p.m.

Nie zawsze jednak tak było. Wcześniejsze tablice podawały inną wartość, o 4 m niższą – 5 681 m n.p.m. To właśnie ta wysokość jest uznawana za historycznie poprawną dla Gilman's Point.

Gdzie znajduje się Gilman's Point?

Na mapie widać, że Gilman's Point leży blisko Stella Point. To kolejny z 3 oznakowanych punktów szczytowych, położony przy wyjściu innych tras na krawędź krateru.

Gilman's Point, Stella Point, Uhuru – 3 szczyty na krawędzi krateru

Na Kilimandżaro są 3 punkty, których osiągnięcie pozwala otrzymać certyfikat wejścia na Kilimandżaro, najwyższą górę Afryki. Wszystkie leżą na krawędzi krateru Kibo. Budowa tej afrykańskiej góry jest szczególna: jej najwyższa część to w praktyce krater, a dokładniej jego obrzeże. Wystarczy dotrzeć do krateru, aby znaleźć się na „dachu Afryki”.

Oficjalnie uznawane wysokości 3 najwyższych punktów Kilimandżaro:

• Gilman's Point – 5 685 m n.p.m.
• Stella Point – 5 756 m n.p.m.
• Uhuru – 5 895 m n.p.m.

Różnica wysokości 210 m między Gilman's Point a Uhuru Peak to po prostu różnica poziomów na krawędzi krateru. Oba punkty leżą wyżej niż baza pod Everestem.

Dlaczego części wspinaczy nie udaje się dotrzeć na Uhuru Peak? 

Wyprawy trwają około tygodnia, a w dniu ataku szczytowego, na dużej wysokości, wiele osób czuje zmęczenie i osłabienie związane z chorobą wysokościową. Podejście na Uhuru Peak przez Gilman's Point zaczyna się około północy i jest najtrudniejszą wędrówką całej wyprawy. Zgodnie z zasadami parku narodowego wejście można uznać za ukończone na każdym z 3 punktów szczytowych na krawędzi krateru, w tym na Gilman's Point. Za dotarcie tutaj otrzymuje się „brązowy certyfikat”. „Srebrny” przysługuje za zakończenie wejścia na Stella Point. Aby otrzymać „złoty”, trzeba dotrzeć na Uhuru. 

Skąd wzięła się nazwa Gilman's Point?

Do tego punktu dotarł w 1921 roku inżynier i odkrywca Clement Gillman, mieszkający i pracujący na obszarze dzisiejszej Tanzanii. Stało się to podczas dużej wyprawy, z której tylko jemu udało się dojść do krateru Kibo. W tamtym czasie na szczycie Kilimandżaro zalegało dużo lodowców i śniegu, dlatego nie każdy był w stanie wejść tak wysoko. Dość powiedzieć, że wcześniej do głównego szczytu dotarło zaledwie 5 wypraw.

Brytyjskie wyprawy na Kilimandżaro

Aby zrozumieć historyczne znaczenie tej wyprawy, trzeba znać kontekst. Pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX wieku terytoriami Afryki Wschodniej zarządzali przedstawiciele państw europejskich, a w regionie trwała rywalizacja o wpływy. Do 1919 roku kontynentalna część dzisiejszej Tanzanii należała do Cesarstwa Niemieckiego, a pierwszych wejść dokonywali głównie Niemcy. Po klęsce w I wojnie światowej Niemcy przekazały jednak przyszłą Tanzanię Wielkiej Brytanii.

Pierwsza brytyjska wyprawa na Kilimandżaro odbyła się w 1921 roku. To właśnie w niej uczestniczył Gillman. Nie był pierwszym Brytyjczykiem, który wyruszył na Kilimandżaro, ale jako pierwszy dotarł do krateru Kibo. Administracji brytyjskiej kolonii zależało na upamiętnieniu tego wydarzenia.

Wyznaczenie wysokości Kilimandżaro

Warto dodać, że nie była to pierwsza wyprawa Clementa Gillmana. Wcześniej, w 1909 roku, wszedł na Kilimandżaro, ale nie dotarł do krateru. Jest też inne ważne wydarzenie, dzięki któremu sukces Gillmana z 1921 roku stał się znany. Jako pierwszy w historii wyznaczył wysokość Kilimandżaro, wykorzystując temperaturę wrzenia wody. Wiadomo, że na poziomie morza woda wrze w temperaturze 100°C, a wyżej wrze w niższej temperaturzeObliczenia wskazują, że na wysokości 3 000 m n.p.m. woda wrze w temperaturze 89,5°C, a na 5 000 m n.p.m. – w 83°C. W miejscu, w którym inżynier Gillman przeprowadził swój eksperyment, woda wrzała w około 81°C, co wskazywało na wysokość 5 681 m n.p.m. Na Uhuru Peak (5 895 m n.p.m.) woda wrze w przybliżeniu w 80°C.. Znając temperaturę wrzenia, można dość dokładnie obliczyć wysokość.

To właśnie te okoliczności doprowadziły do nazwania miejsca na cześć Clementa Gillmana. Początkowo się temu sprzeciwiał, choć – jak później wspominał jego biograf – był z tej decyzji dumny. Niedaleko znajduje się punkt znany jako Johannes Notch. Była to szczelina w lodowcu na Kibo, istniejąca w tamtym czasie, odkryta i wykorzystana do dojścia do krateru przez niemieckiego wspinacza Kurta Johannesa. Gillman odnalazł w tym miejscu zapiski i mapy Niemców, zachowane przez ponad 20 lat. Dlatego nalegał, aby pierwszeństwo zachować dla nazwiska kapitana Johannesa. Los zdecydował jednak inaczej i dziś znamy to miejsce jako Gilman's Point.

Błąd na tablicy

Poza „zmienioną” wysokością Gilman's Point na współczesnej tablicy jest jeszcze jedna nieścisłość. A właściwie była ona obecna także na wcześniejszych tablicach ustawianych w tym miejscu. Być może już ją zauważyłeś.

Na wszystkich tablicach widnieje Gilman’s Point, podczas gdy nazwisko inżyniera i odkrywcy zapisuje się przez dwa „l” – Gillman. Zaskakujące, że ten błąd od dekad przechodzi z tablicy na tablicę.

Mamy nadzieję, że pewnego dnia historyczna sprawiedliwość zwycięży i nazwisko Clementa Gillmana zostanie zapisane poprawnie.

Kim był Clement Gillman?

Gillman był brytyjskim inżynierem, który przez ponad 40 lat mieszkał w Tanganice – tak przed 100 laty nazywano kontynentalną część dzisiejszej Tanzanii. Najpierw pełnił funkcje inżynierskie przy budowie kolei, później zajmował się zaopatrzeniem w wodę.

Praca Gillmana w Tanganice

Do Tanganiki przybył w 1905 roku jako geodeta, a po I wojnie światowej został głównym inżynierem Tanganyika Railways. W tym okresie intensywnie budowano nowe linie i stacje. W ostatnich 2 latach przed emeryturą Gillman doradzał rządowi w sprawach zasobów wodnych.

To jednak tylko oficjalna część biografii Clementa Gillmana. Jego pasją były podróże i badania geograficzne. Szczerze starał się też zrobić jak najwięcej dla rozwoju Tanganiki i poprawy życia lokalnej ludności. Nie znosił niesprawiedliwości, dlatego często krytykował cudzoziemców korzystających z przywilejów Tanganiki kosztem miejscowych. Dostawało się również politykom i intrygantom. Zdaniem Gillmana wszystko powinno opierać się na zasadach uczciwości i naukowego podejścia.

Innym ważnym rozdziałem w biografii inżyniera i odkrywcy było założenie Mountain Club of East Africa w 1929 roku. Clement Gillman zrobił to wspólnie z Richardem Royce’em oraz dwoma innymi miłośnikami gór, Rice’em i Ungererem. Klub istnieje w Tanzanii do dziś, obecnie pod nazwą Kilimanjaro Mountain Club.

Po przejściu na emeryturę Gillman nadal mieszkał w kraju, który z pasją kochał i badał. 5 października 1946 roku leciał z Dar es Salaam do Moshi. Na pokładzie samolotu, w niebie nad ukochaną Tanganiką, z notesem i ołówkiem w dłoniach, zmarł.

Na nagrobku widnieje napis:

„Pamięci Clementa Gillmana, 26 listopada 1882 – 5 października 1946, który prowadził rozsądne, a przez to szczęśliwe życie, ponieważ uparcie odmawiał dania się zwieść swoim krewnym kobietom, swoim przyjaciołom naukowcom oraz duchowym i świeckim władcom społeczeństwa, w którym bez własnej zgody przyszedł na świat.”

Pamięć o Clemencie Gillmanie

Tak wspominano Clementa Gillmana w nekrologach: Tanganika straciła „jednego ze swoich najstarszych, najlepszych i najbardziej uczonych przyjaciół”; „w pewnym sensie był on Tanganiką, ponieważ uosabiał – jak nikt inny nie mógł – całą historię Terytorium od przełomu wieków”.

Pamiętaj o nim, gdy staniesz przy tablicy na Gilman's Point. Jeśli chcesz przeczytać więcej o życiu i dokonaniach Clementa Gillmana, sięgnij po książkę Briana Hoyle’a „Gillman of Tanganyika, 1882–1946: The life and work of a pioneer geographer”.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów