Pożar na Kilimandżaro w 2022 roku. Altezza Travel pomogła chronić park przed ogniem

Wieczorem 21 października 2022 roku mieszkańcy Moshi, miasta u stóp Kilimandżaro, zauważyli na górze dziwne światło. Początkowo było niewielkie i wyglądało jak linia ognia gdzieś ponad lasem. Tak zaczął się pożar na zboczu najwyższej góry Afryki i jednej z najważniejszych atrakcji przyrodniczych kontynentu.

Pożar. Pierwsze dni.

Wczesnym rankiem następnego dnia otrzymaliśmy więcej informacji od starszych przedstawicieli Parku Narodowego Kilimandżaro, którzy ruszyli na miejsce. Płonął obszar niskiej roślinności na wysokości około 4 000 m n.p.m. w dolinie Karanga, niedaleko Millennium Camp, ale nie na tyle blisko, by zagrozić grupom poruszającym się trasą. Rangerzy parku poszli sprawdzić teren objęty ogniem, a służby parku narodowego rozpoczęły organizację akcji gaśniczej.

Poprzedni pożar na Kilimandżaro, w 2020 roku, objął 95 km². Spłonęło 5 domków w Horombo Camp, a firmy komercyjne włączyły się w działania gaśnicze. Tym razem byliśmy gotowi zorganizować także własny zespół do walki z ogniem. 2 lata wcześniej Altezza Travel wyposażyła 100 osób, które odegrały decydującą rolę w gaszeniu pożaru, podczas gdy wszystkie pozostałe firmy razem wystawiły tylko 80 osób.

Tego samego dnia kierownictwo parku narodowego poinformowało, że pożar zostanie wkrótce zlokalizowany, sytuacja jest pod kontrolą, a podróżni nie są zagrożeni. Podziękowano nam za szybką reakcję i gotowość do pomocy, ale zapewniono, że służby poradzą sobie własnymi siłami. Już 23 października grupa 200 osób dotarła na południowe zbocze Kilimandżaro i rozpoczęła kopanie rowów przeciwpożarowych wokół miejsc objętych ogniem. W prace zaangażowano policję, strażaków oraz studentów uczelni turystycznej.

Altezza Travel włącza się do walki z pożarem

Wieść o pożarze rozchodziła się szybko, najpierw w mediach tanzańskich, a wkrótce także w serwisach międzynarodowych. Niestety ognia nie udało się ugasić w ciągu pierwszych 2 dni. Do poniedziałku 24 października pojawiły się nowe ogniska, a w parku pracowało zbyt mało ludzi, by objąć je wszystkie. Silny wiatr i brak deszczu, który pozostawał jedynie w prognozach, sprzyjały rozprzestrzenianiu się ognia. Wznosząca się nad odległym lasem kolumna dymu była widoczna nawet z Machame, gdzie znajduje się biuro Altezza Travel.

Stało się jasne, że strażacy na górze potrzebują dodatkowej pomocy. Kierownictwo parku narodowego skontaktowało się z nami i poprosiło o 50 osób do pracy przy tworzeniu pasa przeciwpożarowego. Do akcji ratowania płonącego ekosystemu parku dołączył zespół tragarzy, przewodników i kucharzy wyposażony przez Altezza Travel. W gaszenie pożaru zaangażowano również tanzańską armię, co miało przechylić szalę. Według premiera Kassima Majaliwy zmobilizowano łącznie 900 żołnierzy.

Był to początek krótkiej pory deszczowej typowej dla tego regionu, na którą wszyscy czekali. Nad lasem i afroalpejskimi łąkami pojawiły się pierwsze lekkie opady, choć wciąż były niewystarczające. Prognozy zapowiadały więcej deszczu w kolejnych dniach. Nadal jednak otrzymywaliśmy od naszych przewodników i tragarzy nagrania płonących i dymiących wrzosowisk.

Kilka razy dziennie śledziliśmy nowe ogniska pożaru na aktualizowanych zdjęciach satelitarnych. Ich liczba wzrosła do kilkudziesięciu. Roślinność na Kilimandżaro nadal płonęła. 29 października, ponad tydzień po wybuchu pożaru, otrzymaliśmy raport od naszego przewodnika Elii, który uczestniczył w akcji gaśniczej: ogień przekroczył rzekę Karanga i przesuwał się na zachód w stronę doliny Barranco. Następnego dnia zobaczyliśmy, że pożar zbliża się do Umbwe Campsite i Barranco Camp. Wtedy, biorąc odpowiedzialność za sytuację, zdecydowaliśmy się wytyczyć pas przeciwpożarowy wzdłuż trasy Machame. Po pierwsze, trzeba było chronić Machame Camp, a po drugie – nie dopuścić ognia do Płaskowyżu Shira.

31 października kolejnych 100 tragarzy i przewodników Altezza Travel wyruszyło do Machame Camp, aby utworzyć 15-metrowy pas przeciwpożarowy na wschód od obozu i powyżej niego. Nasz zespół miał kilka dni na zbudowanie bariery przeciwogniowej w górę zbocza, na łącznym odcinku 1,5 km. Grupa zabrała ze sobą wszystkie potrzebne narzędzia, w tym piły łańcuchowe.

Zorganizowaliśmy obóz z ciepłymi posiłkami i wszystkim, czego zespół potrzebował. Na zbocza Kilimandżaro ruszyło z nimi 3 kucharzy górskich. Całą grupę podzielono na 10-osobowe zespoły; każdym kierował przewodnik, który pozostawał w kontakcie z biurem i koordynował pracę z pozostałymi ekipami.

Dobra wiadomość z kolejnych dni była taka, że nie pojawiały się już nowe ogniska. W ostatnich dniach października, dokładnie zgodnie z sezonowym rytmem, na Kilimandżaro wreszcie spadł deszcz, co bardzo pomogło w ograniczeniu obszaru objętego ogniem. W pierwszych dniach listopada nasz zespół nadal pracował wzdłuż trasy Machame, przesuwając się na północ, w stronę wyjścia do Shira Camp.

W ten sposób Altezza Travel po raz kolejny przyczyniła się do ugaszenia pożaru w jednym z najważniejszych i najbardziej znanych parków narodowych Afryki. Nasi wytrwali tragarze i przewodnicy pomogli zatrzymać ogień na zboczach Kilimandżaro, nie dopuszczając do jego rozszerzenia na większe obszary. Udało się także zapobiec rozprzestrzenieniu pożaru na szlak Machame i położone przy nim miejsca obozowe. Niestety ogień zdążył uszkodzić ekosystem regionu.

Skutki pożaru

Pożar ugaszono wspólnym wysiłkiem, a miesiąc później władze oficjalnie podsumowały sytuację i oceniły skalę zniszczeń w Parku Narodowym Kilimandżaro, wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Ogień płonął przez około 10 dni i zniszczył nieco ponad 34 km² naturalnej roślinności parku. To równowartość prawie 2% całkowitej powierzchni parku narodowego. Według raportu komisarza ds. ochrony przyrody Tanzania National Parks, Williama Mwakilemy, najbardziej ucierpiały takie rośliny jak endemiczne dla Tanzanii Dendrosenecio kilimanjari (giant groundsel) i Lobelia deckenii, orlica (Pteridium centrali-africanum), Gladiolus watsonioides (mieczyk Mackindera), krzew Myrica salicifolia, Kniphofia thomsonii o 3-metrowych pędach kwiatostanowych – najwyższa spośród wszystkich gatunków kniphofii – wrzośce Erica oraz inne trawy.

Szczególnie żal wieloletnich roślin, takich jak giant groundsel, które rosły na zboczach Kilimandżaro przez dziesięciolecia, a nawet stulecia. Wiadomo, że przyrastają w tempie 3–5,5 cm rocznie, co oznacza, że okazy osiągające 10 m wysokości mogą mieć około 250 lat. Każda obumarła roślina tego gatunku jest dla parku narodowego stratą nie do zastąpienia.

Pożar szczególnie dotknął zwierzęta, które nie potrafią szybko się przemieszczać, takie jak gady i płazy. Od płomieni ucierpiały węże, jaszczurki, a także gryzonie. Niestety odnotowano również kilka przypadków śmierci miniaturowych antylop dik-dikDik-diki wspominali niektórzy dziennikarze cytujący raport tanzańskiej administracji parków narodowych. Nigdy jednak nie słyszeliśmy o dik-dikach żyjących na tej wysokości, dlatego zakładamy, że mogło chodzić o inną małą antylopę – dujkera rudego..

Jeśli porównać obszary 2 ostatnich pożarów, można powiedzieć, że tym razem straty były mniejsze. 2 lata wcześniej spłonęło 100 km², a tym razem teren objęty ogniem był 3 razy mniejszy. Prawdopodobnie wcześniejsze doświadczenie nauczyło wszystkich reagować sprawniej i szybciej. W tym roku dużo mówiono o potrzebie większego wysiłku w zakresie wczesnego wykrywania pożarów, aby można było zapobiegać większym zdarzeniom. To szczególnie ważne, ponieważ sucha i gorąca pogoda zdarza się tu znacznie częściej niż deszcz. Wspominano również o planach rządu Tanzanii dotyczących przeznaczenia środków na zaawansowany sprzęt do monitorowania pożarów.

Jeśli chodzi o przyczyny, dochodzenie nadal trwa. Główna hipoteza wskazuje na działalność człowieka, a za najbardziej prawdopodobnych sprawców uznaje się kłusowników albo miejscowych pozyskujących miód. Faktem jest, że pszczoły wypłasza się z uli dymem, co oznacza użycie otwartego ognia – a to w parku narodowym jest surowo zabronione.

Mamy nadzieję, że rząd Tanzanii, wraz z właściwym ministerstwem i władzami parku narodowego, podejmie działania, które pomogą zapobiegać pożarom na Kilimandżaro w przyszłości. W Altezza Travel jesteśmy również dumni z naszych ludzi, którzy szybko odpowiedzieli na wezwanie do pomocy przy gaszeniu pożaru i bez wahania pracowali na pasach przeciwpożarowych. Wszyscy przewodnicy i tragarze uczestniczący w akcji gaśniczej otrzymali od firmy dodatkowe wynagrodzenie. Jesteśmy im szczerze wdzięczni za wysiłek i odwagę.

Przewodnicy i tragarze Altezza Travel zaangażowani w walkę z pożarem na Kilimandżaro w 2022 roku:

• Elia Joel Mshanga
• Bosco Thomas Liweuli
• Joseph Lihiru
• Paul Bernard Daki
• Wilson Godfrey Harry
• Ramadhan Ally
• Japhet Frank Warioba
• Robart Emanuel Mushi
• Livestone Meela
• Jonathan Elisaria Lyatuu
• Emmanuel Maliyatabu Mtuka
• Elinihaki Elibahati Mzava
• Jacob Bitesigirwe
• Edward Edes Mushi
• David Chalambo Athuman
• Arone Maurus Myovela
• Erasto Nyalali
• Emily William Kimaro
• Athuman Ally
• Said Ramadhani
• Emanuel Clemence Mboya
• Malki Athumani
• Obeid Sabato Mwijarubi
• Lazaro Mushi
• Abdallahazizi Ramadhani
• Twalibu Mohamedi Ismail
• Maliki Muhidini Ndossa
• Richard Kirenge Gaweda
• Joseph Kombe
• John Kyara
• Maneno Joachim Mgiliwe
• Patrick Lugilira
• Israel Kileo
• Nelson Joseph Mhango
• Daniel Fabiani
• Amazi Ibrahim
• Ernest Lihiru
• James Ngaya Mbowe
• Gabriel Sawe
• Dickson Ndossi
• Stanslaus Fabian Masawe
• Daniel Massawe
• Chancha Andrea Kamana
• Obedi Matela
• Denis Sakita Kaora
• Muddy Yasin
• Japhet Mollel
• Abeid Said
• Yahaya Abdallah Chamle

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów