Czy podczas wyprawy na Kilimandżaro można używać aparatu CPAP?
Tak. Osoby ze zdiagnozowanym obturacyjnym bezdechem sennym mogą bezpiecznie i skutecznie korzystać z aparatów CPAP podczas wypraw wysokogórskich. Bywa, że zaleca się je także osobom, u których rozpoznano bezdech senny, ale które na co dzień nie używają aparatu CPAP w domu. Przed wyjazdem konieczna jest konsultacja lekarska, właściwa ocena stanu zdrowia i indywidualne zalecenia, w tym dotyczące ewentualnej zmiany ustawień CPAP wraz ze wzrostem wysokości.
Bezdech senny a wysokość
Wraz z nabieraniem wysokości oddychanie staje się trudniejsze, ponieważ powietrze jest rzadsze – każdy oddech dostarcza mniej tlenu. Im wyżej, tym mniej tlenu otrzymuje organizm. U osób, które już mają nocne przerwy w oddychaniu, takie połączenie może prowadzić do poważnych problemów. Sen staje się przerywany, a część wspinaczy odczuwa w nocy duszność. Po takiej nocy łatwo obudzić się wyczerpanym, sennym, rozdrażnionym i z bólem głowy.
Kilimandżaro wznosi się na 5 895 m n.p.m. W miarę podejścia oddychanie w nocy zmienia się w następujący sposób:
- Od 1 800 m n.p.m. nawet u zdrowych osób pojawia się okresowe oddychanie związane z wysokością: wolne, płytkie oddechy przeplatają się z szybkimi i głębokimi, często po czym następuje kilka sekund bez oddechu.
- Od 2 500 m n.p.m. okresowe oddychanie staje się wyraźniejsze, a ryzyko choroby wysokościowej rośnie.
- Na 4 200 m n.p.m. łączna liczba obturacyjnych bezdechów i podwaja się.
Innymi słowy, na dużej wysokości jakość snu pogarsza się u każdego, ale osoby bez bezdechu sennego zwykle się adaptują. Przy obturacyjnych bezdechach nocne oddychanie staje się jednak coraz trudniejsze i często potrzebne jest wsparcie, aby utrzymać prawidłowy oddech podczas snu.
Więcej o oddychaniu na dużej wysokości przeczytasz w naszym szczegółowym przewodniku o przygotowaniu do trekkingu wysokogórskiego.
Stosowanie CPAP podczas wyprawy na Kilimandżaro
Journal of the American Medical Association wskazuje, że każdy, kto używa aparatu CPAP w domu, powinien zabrać go ze sobą w podróż na dużą wysokość. Osobom z bezdechem sennym, które na co dzień nie korzystają z terapii CPAP, zaleca się konsultację z pulmonologiem lub specjalistą medycyny snu przed wyprawą. Używanie aparatu przynajmniej podczas ekspedycji może być dla nich korzystne.
Do wysokości około 2 400 m n.p.m. większość wspinaczy dobrze radzi sobie z automatycznie regulowanymi ustawieniami CPAP. Powyżej tego poziomu aparat może jednak wymagać ręcznej kalibracji, jeśli sam nie kompensuje zmian ciśnienia atmosferycznego. Lekarz pomoże określić właściwe ustawienia dla poszczególnych wysokości. Ręczna regulacja ciśnienia zwykle staje się konieczna, ponieważ na 2 400 m n.p.m. ciśnienie otoczenia jest o około 1/4 niższe niż na poziomie morza. Powyżej tej granicy aparaty CPAP bez funkcji kompensacji wysokości podają słabszy przepływ powietrza, co zmniejsza ilość pobieranego tlenu i nasila objawy bezdechu.
Jak ładować aparat CPAP w górach?
Jeśli Twój model używa wymiennych baterii, zabierz kilka kompletów. Na 7–8-dniową wyprawę zwykle wystarczą 2–4 zestawy baterii. Przed wyjazdem koniecznie sprawdź jednak ich rzeczywisty czas pracy. Pamiętaj też, aby trzymać je w cieple – na noc włóż baterie do śpiwora, żeby nie traciły pojemności w chłodzie.
Podczas wyprawy na Kilimandżaro z Altezza Travel możesz wysłać rozładowane baterie do naszego biura bazowego. Naładujemy je i dostarczymy do kolejnego obozu. Usługa wiąże się z dopłatą za dodatkową pracę tragarzy, ale pozwala uniknąć niesienia wielu baterii.
Inną możliwością jest zabranie generatora do ładowania baterii lub aparatów CPAP z niewymiennym systemem zasilania. Jeśli wchodzisz na Kilimandżaro z Altezza Travel, możesz poprosić opiekuna wyprawy o dodanie wynajmu generatora do programu. Koszt usługi wynosi 1 000 USD i obejmuje pozwolenie na wniesienie generatora na teren parku narodowego oraz opłatę za 2 tragarzy, którzy niosą generator i niezbędne paliwo.
Zapobieganie problemom z bezdechem sennym na Kilimandżaro
Aby ograniczyć ryzyko obturacyjnego bezdechu sennego na wysokości, wielu specjalistów zaleca lek Diamox (acetazolamid). Dotyczy to zarówno osób, które zwykle korzystają z terapii CPAP, jak i tych, które jej nie stosują. Amerykańskie Towarzystwo Medyczne potwierdza ten wniosek, ale przed rozpoczęciem przyjmowania leku konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Badania również potwierdzają, że acetazolamid skutecznie zmniejsza objawy bezdechu sennego na dużej wysokości.
Podsumowanie
Jeśli podczas wyprawy na Kilimandżaro potrzebujesz aparatu CPAP, zabierz go bez wahania. Korzystanie z CPAP pomoże lepiej spać, szybciej przystosować się do wysokości i zwiększy szanse na skuteczne zdobycie szczytu najwyższej góry Afryki.
Wszystkie treści Altezza Travel powstają przy udziale ekspertów i po rzetelnym researchu, zgodnie z naszą polityką redakcyjną.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?
Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.
