W ostatnim czasie wiele mówi się o ogniskach tak zwanej małpiej ospy, czyli mpox. Pojawiły się doniesienia o ogólnokrajowym ognisku choroby w Demokratycznej Republice Konga (DRK) oraz o jej rozprzestrzenianiu się w innych krajach Afryki i poza kontynentem. Zebraliśmy najważniejsze informacje o mpox dostępne na ten moment.
Przejdź do aktualizacji z 10 marca 2025 r.
Ognisko mpox – globalny stan zagrożenia zdrowia publicznego.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła w połowie sierpnia 2024 r., że rozprzestrzenianie się mpox stanowi globalny stan zagrożenia zdrowia publicznego i zagrożenie dla świata. To druga taka reakcja organizacji na szerzenie się tej choroby; poprzedni stan zagrożenia ogłoszono w lipcu 2022 r.
W obu przypadkach powodem decyzji było wykrycie nowych ognisk z dużą liczbą zachorowań w wielu krajach.
Dlaczego WHO wydaje takie komunikaty? Ich celem jest mobilizacja rządów państw dotkniętych chorobą i organizacji międzynarodowych, a także ostrzeżenie tych, którzy mogą znajdować się w grupie podwyższonego ryzyka. Międzynarodowa uwaga często ma kluczowe znaczenie w reagowaniu na niebezpieczne ogniska chorób.
Czym jest małpia ospa?
Mpox to choroba zakaźna występująca u ludzi i innych zwierząt. Objawia się gorączką, bolesną wysypką skórną, powiększeniem węzłów chłonnych oraz innymi dolegliwościami.
Chorobę wywołuje wirus przenoszony z człowieka na człowieka, a rzadziej ze zwierząt na ludzi. Przestarzała nazwa małpia ospa nawiązuje do pierwszego odnotowanego przeniesienia wirusa na człowieka, do którego doszło od małpy w 1970 r. w Demokratycznej Republice Konga.
Jakie są objawy i śmiertelność mpox?
Początkowo choroba powoduje gorączkę, bóle głowy, bóle mięśni i osłabienie, a następnie wysypkę skórną na całym ciele. Faza gorączki trwa 1–3 dni, a wysypka może utrzymywać się przez 2–4 tygodnie. Ma charakterystyczny wygląd: przypomina pęcherze lub owrzodzenia i może pojawić się nie tylko na skórze, lecz także w jamie ustnej, gardle, a nawet w odbytnicy.
W większości przypadków objawy ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni. Zdarzają się jednak zgony; według doniesień śmiertelność wynosi od 0,1% do 10%. Ryzyko jest większe u małych dzieci oraz u osób z zaawansowanym, nieleczonym zakażeniem HIV.
Czy mpox odnotowano w Tanzanii?
Nie, Tanzania nie zgłosiła żadnych przypadków mpox. Potwierdziło to tanzańskie Ministerstwo Zdrowia, które uważnie monitoruje sytuację w innych krajach i wprowadza działania na granicach, aby zapobiec przedostaniu się wirusa do kraju.
Które kraje zgłosiły przypadki mpox?
Najbardziej dotknięta jest Demokratyczna Republika Konga (DRK), gdzie odnotowano kilka ognisk choroby, czemu sprzyja tradycyjnie słaby system ochrony zdrowia. Choroba dotyka głównie dzieci poniżej 15. roku życia oraz dorosłych utrzymujących kontakty seksualne bez zabezpieczenia. Problem utrzymuje się w DRK od ponad 10 lat.
W kwietniu 2024 r. ogniska wykryto w sąsiednich Republice Konga i Republice Środkowoafrykańskiej. W lipcu 2024 r. przypadki zgłoszono w Burundi, Rwandzie i Ugandzie.
Ogniska te wywołał nowy szczep, który pojawił się w 2023 r. i wzbudził niepokój WHO.
W poprzednich latach ogniska występowały również w takich krajach jak Stany Zjednoczone, Nigeria i Sudan.
Obecnie pojedyncze przypadki zgłaszane są także w innych krajach, położonych daleko od Afryki, m.in. w Szwecji. Określa się je jako przypadki importowane – dotyczą podróżnych, którzy zakazili się w regionach endemicznych.
Jak przenosi się mpox i jak można jej zapobiegać?
Mpox przenosi się przede wszystkim przez bliski kontakt z osobą zakażoną, w tym dotyk, kontakt seksualny lub pocałunki. Zakażenie drogą kropelkową jest możliwe, ale zwykle wymaga dłuższego kontaktu twarzą w twarz, dlatego występuje rzadziej niż przeniesienie przez kontakt skóra do skóry.
Cząstki wirusa mogą również przetrwać na powierzchniach dotykanych przez osobę zakażoną. Szczególnie narażone są otwarte rany, skaleczenia i błony śluzowe.
Aby uniknąć zakażenia, należy unikać kontaktu z osobami zakażonymi, zachować odległość ponad 2 m i często myć ręce. Jeśli bliski kontakt z osobą zakażoną jest konieczny, trzeba stosować maseczki i zachowywać dystans.
Czy istnieje szczepionka przeciw mpox?
Tak, istnieje szczepionka stosowana przeciw mpox. Wykorzystuje się szczepionkę przeciw ospie prawdziwej, która pomogła wyeliminować tę chorobę w 1978 r. Szczepienie zaleca się osobom pracującym z zakażonymi lub tym, które miały bliski albo intymny kontakt z osobą zakażoną.
Czy mpox można leczyć?
Tak, mpox można leczyć, a terapia opiera się na tych samych zasadach co leczenie ospy prawdziwej. Podstawowym lekiem jest przeciwwirusowy tekowirymat, zatwierdzony przez Unię Europejską.
Ten materiał będzie aktualizowany, gdy pojawią się nowe informacje. Altezza Travel uważnie śledzi doniesienia oraz oficjalne komunikaty właściwych organizacji.
Aktualizacja z 10 marca 2025 r.
10 marca 2025 r. Ministerstwo Zdrowia Tanzanii poinformowało o potwierdzonych przypadkach mpox w kraju. 7 marca u 2 osób, w tym u kierowcy ciężarówki w transporcie dalekobieżnym, który wjechał do Tanzanii z sąsiedniego kraju, stwierdzono niepokojące objawy. U obu osób wystąpiły następujące symptomy:
- Wysypka na twarzy, dłoniach i stopach
- Gorączka
- Ból gardła i bóle głowy
- Bóle mięśni i pleców
Testy potwierdziły u obu osób chorobę zakaźną. W rezultacie Tanzania oficjalnie odnotowała dotąd 2 przypadki mpox.
Władze nadal monitorują sytuację, aby szybko wykrywać ewentualne nowe przypadki małpiej ospy. Ministerstwo informuje, że kraj jest w pełni przygotowany do zwalczania zakażenia, a graniczne kontrole sanitarne zostały wzmocnione.
Ponadto ministerstwo podało, że sytuacja związana z wirusem Marburg, ogłoszona 20 stycznia, jest pod kontrolą – od 41 dni nie wykryto nowych przypadków.
Wszystkie treści Altezza Travel powstają przy udziale ekspertów i po rzetelnym researchu, zgodnie z naszą polityką redakcyjną.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?
Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.
