Odpowiedzialne podróżowanie: czego nie robić podczas wyjazdu do Tanzanii

Podróż do Tanzanii to wyjątkowe przeżycie. Zobaczysz jedne z najbardziej dziewiczych parków narodowych na świecie, gdzie dzikie zwierzęta wciąż poruszają się swobodnie, tak jak od stuleci. Jednak te miejsca wymagają uważności i odpowiedzialności. Aby zachować je dla kolejnych pokoleń, warto znać najważniejsze zasady zrównoważonego podróżowania.

W tym artykule pokazujemy, czego unikać podczas podróży po Tanzanii. To praktyczne wskazówki, dzięki którym wyjazd będzie dobrze zaplanowany, mniej obciążający dla środowiska oraz pełen szacunku wobec dzikiej przyrody i lokalnych społeczności. 

Nie namawiaj przewodnika do jazdy poza wyznaczoną drogą

Nasi przewodnicy safari mają jasną zasadę: nie zjeżdżają z wyznaczonych dróg. Choć podjechanie kilka metrów bliżej lwa może wydawać się niegroźne, taki pozornie „mały” ruch może zniszczyć gniazda ptaków albo zabić drobne zwierzęta, takie jak jaszczurki, węże, żaby czy żółwie. Parki narodowe Tanzanii odwiedza co roku niemal 1 000 000 osób, więc skala łącznych szkód może być poważna.

Odpowiedzialnie prowadzona branża safari potrafi ograniczać swój wpływ na środowisko. Nawet drobne błędy mogą jednak mieć dotkliwe konsekwencje, zwłaszcza przy tak dużej liczbie odwiedzających. Samo Serengeti przyjmuje rocznie ponad 300 000 gości. Aby te cenne ekosystemy pozostały nienaruszone, trzeba trzymać się kilku kluczowych zasad.

Nie hałasuj

Jeśli zwierzę nie zwraca na ciebie uwagi, nie próbuj gwizdać, trąbić ani krzyczeć, żeby je sprowokować. Takie dźwięki są na sawannie nienaturalne i mogą stresować lub płoszyć zwierzęta. Przeszkadzają też innym uczestnikom safari, którzy chcą spokojnie obserwować przyrodę.

Nie używaj lampy błyskowej

Jeśli planujesz nocne, poranne albo późnowieczorne safari, nie używaj lampy błyskowej w aparacie. Najlepiej w ogóle nie korzystać z niej w parkach narodowych. Ostre światło może być bardzo szkodliwe dla zwierząt, szczególnie dla gatunków aktywnych nocą. Galago i lamparty polegają na widzeniu w ciemności, aby polować i orientować się w terenie. Błysk flesza może chwilowo je oślepić, zdezorientować i utrudnić im przetrwanie w naturalnym środowisku.

Nie dokarmiaj zwierząt

Podanie małpie jabłka może wydawać się niewinne, ale dokarmianie zwierząt wyrządza więcej szkody, niż się zwykle sądzi. Jedzenie przeznaczone dla ludzi bywa niebezpieczne dla dzikich zwierząt i uczy je zależności od turystów. Często prowadzi to do agresywnych zachowań.

W Parku Narodowym Tarangire małpy potrafią wyrywać jedzenie odwiedzającym, przy okazji gryząc ich i drapiąc. W niektórych przypadkach rangerzy musieli odstrzelić nadmiernie agresywne zwierzęta. Aby do tego nie dopuszczać, nigdy nie dokarmiaj dzikich zwierząt.

Nie wyrzucaj niedopałków papierosów

Niedopałki papierosów należą do głównych przyczyn pożarów buszu. Osoby palące powinny zbierać niedopałki i wyrzucać je do przenośnych pojemników znajdujących się w naszych samochodach safari.

W latach 2020 i 2021 Kilimandżaro ucierpiało w poważnych pożarach buszu. Ich przyczyny wciąż nie są jasne, ale istnieje możliwość, że winę ponosili palacze. 

Za każdym razem Altezza Travel wysyłała liczne zespoły przewodników i tragarzy, aby pomóc rangerom parku narodowego w gaszeniu ognia. Spośród wszystkich operatorów trekkingów na Kilimandżaro to nasza grupa była największa. Na szczęście wspólne działania pozwoliły opanować pożary, choć ogień był na tyle silny, że zniszczył kilka turystycznych chat na jednym ze szlaków. Więcej przeczytasz w naszym raporcie o pożarach buszu na Kilimandżaro.

Aby podobne sytuacje się nie powtarzały, w 2024 roku przekazaliśmy Parkowi Narodowemu Kilimandżaro 6 kontenerów bezpieczeństwa z kluczowym sprzętem gaśniczym. W każdym znajdują się piły łańcuchowe, motyki, łopaty i inne wyposażenie, z którego pracownicy parku, przewodnicy oraz tragarze mogą korzystać przy gaszeniu ognia we wczesnej fazie. Dzięki tym kontenerom park jest w stanie szybko wyposażyć ponad 600 osób.

Nie śmieć

Wszystkie śmieci przekaż przewodnikowi. Podczas safari możesz po prostu oddać je kierowcy albo wyrzucić w lodge.

Podczas wejścia na Kilimandżaro na trasie znajdują się specjalne pojemniki do recyklingu, a nasz zespół nosi worki do zbierania odpadów. Po każdej wyprawie wszystkie śmieci są prawidłowo segregowane i przekazywane do utylizacji w sposób zgodny z zasadami zrównoważonej turystyki.

Nie zabieraj niczego z parków

Kość, kamień czy liść z parku mogą kusić jako pamiątka. Wynoszenie czegokolwiek z parku narodowego narusza jednak naturalną równowagę, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę liczbę osób robiących to samo. Poza szkodą dla ekosystemu jest to również nielegalne. Przedmioty pochodzenia naturalnego są traktowane jako „zakazane pamiątki”.

Podczas wypoczynku na plaży na Zanzibarze nie zbieraj muszli, rozgwiazd ani żadnych organizmów morskich jako pamiątek. Zanzibar odwiedza rocznie ponad 1 000 000 osób, więc wpływ na życie morskie może być ogromny. Gdyby każdy zabrał jedną muszlę, cały ekosystem mógłby zostać zniszczony.

Służba celna Zanzibaru traktuje takie przedmioty tak samo jak inne formy dzikiej przyrody, a próba wywiezienia ich do domu może skończyć się poważnymi problemami na lotnisku.

Dla dobra podwodnego świata zostaw całą morską faunę tam, gdzie jest jej miejsce.

Nie kupuj pamiątek z kości słoniowej

Jeśli ktokolwiek zaproponuje ci przedmiot wykonany z ciosów słonia, zawsze odmów. Kość słoniowa jest w Tanzanii surowo zakazana, a osobom zatrzymanym z nią na lotnisku grożą poważne konsekwencje.

Unikaj hoteli, które trzymają dzikie zwierzęta na terenie obiektu

Niektóre biznesy w Tanzanii fałszywie przedstawiają się jako obrońcy dzikiej przyrody, trzymając dzikie zwierzęta na swoim terenie pod pozorem rehabilitacji. Często pozwalają gościom głaskać zwierzęta i robić sobie z nimi zdjęcia, ale to mylący obraz. W rzeczywistości w Tanzanii nie ma ani jednego certyfikowanego prywatnego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt – wszystkie legalne działania prowadzi Tanzania Wildlife Research Institute. Takie hotele wykorzystują zwierzęta, aby przyciągać turystów, a gdy osobniki stają się zbyt duże, często trafiają do ogrodów zoologicznych albo rezerwatów łowieckich.

Aby uniknąć potencjalnych problemów prawnych, nie publikujemy listy takich miejsc. Nigdy jednak nie uwzględniamy ich w naszych programach. Jeśli klient prosi o pobyt w jednym z nich, wyjaśniamy, dlaczego ich nie wspieramy, i odmawiamy rezerwacji.

Nie odwiedzaj szkół, sierocińców ani miejsc, w których zachęca się do spotkań z dziećmi

Rozumiemy, że wielu podróżnych przyjeżdżających do Afryki bardzo chce pomóc dzieciom z rodzin w trudnej sytuacji. Prosimy jednak, aby unikać miejsc zakładających bezpośredni kontakt z dziećmi – zwłaszcza takich, gdzie turyści są zachęcani do robienia zdjęć, a dzieci muszą śpiewać, tańczyć albo recytować wiersze. Właściciele takich placówek często inscenizują te sytuacje i wykorzystują dzieci do przyciągania darowizn. Choć występy mogą wydawać się poruszające, zwykle przynoszą korzyść właścicielom, a nie samym dzieciom.

Nie ma też potrzeby przywożenia przyborów szkolnych, takich jak ołówki czy kredki – są łatwo dostępne w Tanzanii. Jeśli naprawdę chcesz pomóc, zalecamy kontakt z dyrektorem legalnie działającej szkoły i zapytanie, czego potrzebują uczniowie. Zwykle chodzi o rzeczy mniej oczywiste, ale kosztowniejsze: ławki, tablice albo drukarki. Jeśli zechcesz, możemy skontaktować cię z dyrektorami szkół w miejscach położonych poza typowymi trasami turystycznymi, tak aby wsparcie trafiło tam, gdzie jest realnie potrzebne.

Nie płać za wolontariat

Nie korzystaj z ofert wolontariatu wymagających opłaty, na przykład nauczania angielskiego w prywatnych szkołach. W takich przypadkach najczęściej liczą się pieniądze wpłacane przez wolontariuszy, a nie rzeczywista korzyść edukacyjna. Dzieci są trzymane w tych placówkach głównie po to, by przyciągać osoby o dobrych intencjach i utrzymywać stały dopływ pieniędzy. Niestety ich faktyczne potrzeby edukacyjne schodzą na dalszy plan.

Tak zwane „szkoły” przyjmują każdego, kto wyrazi zainteresowanie wolontariatem, bez względu na kwalifikacje, umiejętności czy doświadczenie. Głównym celem jest pobranie opłaty, a przy okazji dzieci trafiają pod opiekę przypadkowych osób gotowych zapłacić. Zanim skorzystasz z takiej oferty, zastanów się, czy zaakceptowałbyś sytuację, w której nieznajomy bez przygotowania uczy dzieci w twoim kraju. Wolontariat powinien przynosić realną zmianę, a nie tylko wypełniać miejsce w systemie nastawionym na zysk.

Nie fotografuj ludzi bez pozwolenia

Jeśli spotkasz wojownika Masajów w tradycyjnym stroju i chcesz uchwycić ten moment, najpierw zawsze zapytaj o zgodę. Nigdy nie fotografuj dzieci bez zgody rodziców. Tanzańskie dzieci, podobnie jak dzieci wszędzie, mogą być ciekawe i wydawać się chętne, ale często nie w pełni rozumieją, co się dzieje ani na co się zgadzają. Szanuj ich prywatność i godność.

Unikaj niestosownego ubioru

W kontynentalnej części Tanzanii odsłaniające ciało ubrania mogą zwrócić uwagę, ale zwykle nie powodują większych problemów. Na Zanzibarze, gdzie większość mieszkańców to muzułmanie, skromniejszy strój ma jednak większe znaczenie, szczególnie w miejscach takich jak Stone Town. Przy wybrzeżu strój plażowy jest w porządku, ale podczas wyjść do miasta lepiej ubierać się bardziej zachowawczo. Szacunek dla lokalnych zwyczajów okazuje się także przez unikanie zbyt odsłaniających strojów.

Wspieraj lokalne restauracje

Gdy szukasz miejsca na posiłek, rozważ lokalne restauracje. W ten sposób bezpośrednio wspierasz miejscową gospodarkę i sprawiasz, że korzyści z turystyki trafiają do tanzańskich społeczności. 

Znamy bardzo dobre lokalne adresy – poproś swojego travel managera o rekomendacje.

Zgłaszaj nielegalne zachowania

Jeśli podczas podróży zauważysz coś niepokojącego, na przykład wykorzystywanie dzieci, nękanie albo inną nielegalną działalność, od razu poinformuj przewodnika. Przekaże nam tę informację, a my dopilnujemy, by trafiła do odpowiednich władz. Twoja uważność pomaga chronić lokalną społeczność i jej najbardziej narażonych członków.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów