Podczas podróży na Zanzibar możesz:
- odpocząć w resortach plażowych nad ciepłym Oceanem Indyjskim
- nurkować, uprawiać snorkeling i kitesurfing
- wybrać się na wycieczki z przewodnikiem poświęcone uprawie przypraw, historii handlu niewolnikami i kulturze suahili
- pospacerować ulicami historycznego Stone Town
- spróbować lokalnej kuchni opartej na świeżych owocach morza
- wypłynąć łodzią i odwiedzić inne wyspy archipelagu
Na Zanzibarze wybór wycieczek i aktywności jest bardzo szeroki, ale ich poziom bywa skrajnie różny. Część działa odpowiedzialnie i wspiera lokalne społeczności, inne wiążą się z wykorzystywaniem zwierząt i szkodą dla dzikiej przyrody. Poniżej opisujemy pełne spektrum atrakcji Zanzibaru i miejsc wartych zobaczenia. Wskazujemy też aktywności, które lepiej pominąć, jeśli zależy Ci na podróży zgodnej z zasadami etycznej turystyki.
Ważna uwaga: nie wszystkie rejsy i wycieczki łodzią są prowadzone bezpiecznie, a wypadki się zdarzają. Ma to szczególne znaczenie, jeśli podróżujesz z dziećmi. W tym przewodniku pokazujemy, na co zwrócić uwagę, aby wybrać operatorów poważnie traktujących bezpieczeństwo.
Przejdź się po Stone Town
Stone Town to historyczna dzielnica Zanzibar City, jedynego dużego miasta w całym archipelagu. Jest niewielka, ma mniej niż 1 km². Stone Town można zwiedzić w kilka godzin – z lokalnym przewodnikiem albo po prostu pozwalając, by wąskie uliczki prowadziły Cię własnym rytmem. Większość budynków wzniesiono z wapienia koralowego i wykończono drewnem namorzynowym.
Stone Town należy do historycznych centrów kultury suahili w Afryce, choć silnie ukształtowały je wpływy indoarabskie. Większość domów powstała w XVIII i XIX wieku. Wiele zdobią rzeźbione drewniane drzwi, jedne z najważniejszych skarbów kultury Zanzibaru. Układ Stone Town tworzą wąskie, kręte uliczki, zamknięte dziedzińce i niezliczone małe sklepy na parterach budynków. Bez trudu znajdziesz tu sklepy z pamiątkami, kawiarnie i hotele z restauracjami na dachach.
Najważniejsze zabytki Stone Town, które warto zobaczyć:
- Old Fort – omańska twierdza, dawniej więzienie i koszary, dziś miejsce z kramami z pamiątkami i festiwalowym amfiteatrem
- House of Wonders – pałac sułtana, pierwszy budynek w całej Afryce Wschodniej wyposażony w windę i elektryczność
- Old Dispensary – piękny indyjski budynek z rzeźbionymi drewnianymi balkonami i kolumnami
- Katedra św. Józefa – elegancki kościół rzymskokatolicki;
- Christ Church – katedra anglikańska wzniesiona w miejscu ostatniego targu niewolników na Zanzibarze
- dom słynnego handlarza niewolnikami Tippu Tipa
- Hamamni Baths – perskie łaźnie działające dziś jako muzeum
- Freddie Mercury Museum – budynek, w którym mieszkała rodzina przyszłej gwiazdy popu
Odwiedź plantację przypraw
Główna wyspa Zanzibaru słynie z plantacji przypraw. Często nazywa się ją Wyspą Przypraw, podobnie jak indonezyjskie Moluki. W przeszłości Zanzibar był największym dostawcą goździków na świecie. Podczas wycieczki z przewodnikiem można odwiedzić zanzibarskie ogrody przypraw i zobaczyć, jak rosną goździki, cynamon, wanilia, pieprz, gałka muszkatołowa oraz inne rośliny używane w kuchni. Przewodnicy zwykle opowiadają ciekawostki, wyjaśniają lokalne metody uprawy i odpowiadają na pytania gości.
Jeśli trafisz na sezon owocowy, spróbujesz lokalnych owoców – często podaje się mango, liczi i ananasy. Na koniec wycieczki można kupić przyprawy na wagę albo w gotowych zestawach prezentowych, dla siebie lub jako pamiątkę z Tanzanii.
Odpocznij na najlepszych plażach Zanzibaru
Popularne plaże Zanzibaru można z grubsza podzielić na 3 rejony: północ, północny wschód i południowy wschód. Najbardziej ruchliwa jest północ, ponieważ pływy są tam najmniej odczuwalne. 2 główne północne plaże, Nungwi i Kendwa, mają najszerszy wybór restauracji i aktywności. Wschodnie wybrzeże mocno odczuwa odpływy, ale daje najlepsze warunki do kitesurfingu, zwłaszcza przy plaży Paje. Plaże są też w innych częściach wyspy, na przykład na południu, gdzie komfort zależy mniej od warunków przybrzeżnych, a bardziej od konkretnego hotelu.
Porównanie plaż Zanzibaru
Odwiedź małe wyspy
Wokół głównej wyspy Zanzibaru rozsiane są liczne mniejsze wyspy, do których można dopłynąć łodzią. Wiele osób wybiera je dla spokojniejszej atmosfery i pięknych widoków. Pamiętaj jednak, że bywa tam tłoczno, szczególnie w godzinach szczytu w wysokim sezonie: od czerwca do października oraz od grudnia do marca.
Najpopularniejsze wyspy Zanzibaru wśród podróżnych:
- Mnemba – idealne miejsce na snorkeling i nurkowanie w przejrzystej wodzie przy rafach koralowych
- Nakupenda – nie wyspa, lecz łacha piasku w pobliżu Stone Town z popularną plażą, dostępna tylko podczas odpływu
- Chumbe – wyspa z prywatnym rezerwatem morskim, dobra dla ekoturystyki i snorkelingu
- Tumbatu – zamieszkana wyspa z wioskami i ustronnymi plażami
- Kwale – razem z Ukombe, Sume i innymi wyspami należy do chronionego Obszaru Menai Bay; uchodzi za piękne miejsce na snorkeling w lagunie i obserwację delfinów
- Bawe, znana z plaży i dobrych warunków do snorkelingu
- Changuu, znana też jako Prison Island lub Wyspa Żółwi Olbrzymich – odwiedzana ze względu na żółwie olbrzymie ważące do 200 kg.
Wyrusz na morskie safari
„Morskie safari” to potoczna nazwa rejsów łodzią nastawionych na obserwację dzikiej przyrody Oceanu Indyjskiego. Na Zanzibarze wybór jest duży. Trzeba tylko wybrać sprawdzoną łódź i właściwą porę dnia. Większość wycieczek odbywa się na południu, w rejonie Menai Bay Marine Park. Podczas takiego rejsu można snorkelować w osłoniętej zatoce, popłynąć tradycyjną drewnianą łodzią dhow, zjeść świeżo przygotowane owoce morza na plaży i, przy odrobinie szczęścia, zobaczyć delfiny.
Jeśli zdecydujesz się na rejs łodzią, załóż, że nie wszystko musi pójść zgodnie z planem. Jest to szczególnie ważne, gdy podróżujesz z dziećmi. Przed wypłynięciem poproś o kamizelki ratunkowe dla wszystkich i upewnij się, że dobrze pasują. A jeśli już na wodzie poczujesz, że sytuacja nie jest bezpieczna, lepiej zawrócić i zrezygnować, nawet jeśli wycieczka została opłacona.
Nurkowanie ze sprzętem
Nurkowanie pozostaje jedną z najpopularniejszych aktywności na Zanzibarze. Przybrzeżne wody archipelagu mają świetne miejsca nurkowe zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych nurków. Można tu zobaczyć koralowce i wiele gatunków ryb, żółwie i ośmiornice, rozgwiazdy i strzykwy, kałamarnice, delfiny oraz inne życie podwodne. Dla miłośników głębokich zejść i mocniejszych wrażeń są miejsca o znacznej głębokości i silnych prądach.
Popularne miejsca nurkowe na Zanzibarze:
- Leven Bank – podwodna góra z płaskowyżem rafowym na północ od plaży Nungwi, odpowiednia dla zaawansowanych nurków; w okolicy czasem pojawiają się rekiny wielorybie i humbaki
- Big Wall – pionowy uskok w pobliżu wyspy Mnemba, wysoki na 50 m, z wieloma jaskiniami i ciekawymi półkami skalnymi
- Nankivell i Hunga – 2 sąsiadujące rafy na zachód od Nungwi, dobre dla wszystkich poziomów, z licznymi koralowcami i ławicami ryb
- Aquarium – ściana koralowa w pobliżu plaży Nakupenda, gdzie żyją liczne skrzydlice, ryby trąbkowe, babkowate i inne gatunki
- Mwana Wa Mwana – piękna rafa z twardymi i miękkimi koralowcami na północ od wyspy Tumbatu
- Kichafi – świetna rafa na północny wschód od wyspy Zanzibar, gdzie można nurkować w dryfcie z prądem
- Kizidi Reef – szczególnie bogata rafa w południowej części Zanzibaru, w chronionym rejonie Menai Bay; często widuje się tu płaszczki, mureny, koniki morskie, węgorze i mięczaki, a także flądry, szkaradnice i ryby liściaste.
Poza miejscami wokół wyspy Zanzibar nurkować można także w innych częściach Tanzanii. Wielu nurków najwyżej ocenia wody wokół wyspy Mafia. To najmniej skomercjalizowana opcja, dobry wybór, jeśli wolisz spokojniejsze, bardziej naturalne miejsca nurkowe od zatłoczonych lokalizacji.
Jeśli szukasz dramatycznych podwodnych krajobrazów i bogatego życia morskiego, prawdopodobnie spodoba Ci się nurkowanie wokół wyspy Pemba. Miejsca nadają się zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych nurków; w zależności od warunków mogą być łatwiejsze albo bardziej wymagające. Dużym atutem jest też mały ruch. Większość wypłynięć odbywa się w niewielkich grupach, zwykle 2–4 osób, a nierzadko całe miejsce nurkowe jest tylko dla Was, bez innych łodzi w pobliżu.
Zajrzyj do jaskiń Zanzibaru
Na głównej wyspie jest kilka jaskiń odwiedzanych przez podróżnych dla zdjęć i kąpieli – wiele z nich wypełnia przejrzysta woda.
Najsłynniejsze jaskinie Zanzibaru:
- Kuza (Kuza Cave) – wapienna jaskinia z turkusową słodką wodą między plażami Paje i Jambiani na wschodnim wybrzeżu wyspy
- Maalum (Maalum Cave) – prywatne miejsce z jaskinią, w której można pływać, a potem odpocząć podczas masażu
- Kiwengwa (Kiwengwa Caves) – kilka jaskiń w głębi wschodniej części wyspy, bez wody, ale ze stalaktytami i pobliskim rezerwatem leśnym
- Mangapwani (Mangapwani Caves) – jaskinie na zachodnim wybrzeżu o tragicznej historii: ukrywano tu zniewolonych ludzi przywożonych z kontynentu już po zakazaniu handlu niewolnikami
Na wyspie znajduje się też kilka jaskiniowych basenów, w których trzyma się w niewoli żółwie morskie. W niektórych miejscach pozwala się gościom z nimi pływać, w innych tylko je karmić. Takie biznesy często reklamują się jako „centra ochrony żółwi”, ale w praktyce są zwykle atrakcjami turystycznymi zarabiającymi na pokazywaniu dzikich zwierząt. Nie rekomendujemy takich wizyt.
Zobacz zwierzęta w lesie Jozani
Zanzibar ma tylko 1 park narodowy: Jozani-Chwaka Bay National Park. Można tu zobaczyć małpy, leśne antylopy, kameleony i kilkadziesiąt gatunków ptaków. Najbardziej rozpoznawalnym mieszkańcem parku jest gereza ruda z Zanzibaru. To gatunek endemiczny dla Zanzibaru, niewystępujący nigdzie indziej. W przeszłości las był też domem innego endemicznego zwierzęcia, lamparta zanzibarskiego. Obecnie gatunek ten uznaje się za wymarły; lampartów nie widziano na wyspie od wielu lat.
W parku żyją też góralki drzewne i galago, ale to zwierzęta nocne, więc podczas dziennej wycieczki raczej ich nie zobaczysz. W pobliżu znajduje się jednak Butterfly Center, gdzie można obserwować i fotografować kilkadziesiąt gatunków motyli, a także galago, jaszczurki i innych drobnych mieszkańców zanzibarskich lasów.
Spróbuj lokalnych przysmaków
Kuchnia Zanzibaru jest dość prosta, podobnie jak w pozostałej części Tanzanii, ale na wyspie znacznie większą rolę odgrywają owoce morza. Popularne dania uliczne to zanzibarska pizza, czyli smażony placek z różnymi nadzieniami, pikantna zupa urojo, szaszłyki mishkaki i oczywiście samosy. Zwykle popija się je świeżo wyciskanym sokiem z trzciny cukrowej albo wodą kokosową.
Po street food warto pójść do Forodhani Gardens w Stone Town. Każdego wieczoru na nocnym targu Forodhani sprzedawcy rozstawiają stoły pełne smażonych owoców morza. W ciągu dnia można też zobaczyć miejscowych chłopców, którzy z rozbiegu skaczą do wody, trzymając tabliczki i występując dla odwiedzających.
Wybierz się na klasyczne safari
Klasyczne safari oznacza otwartą sawannę i duże zwierzęta, takie jak lwy, słonie i żyrafy. Na Zanzibarze ich nie zobaczysz, ale na kontynencie – już tak, i to mniej więcej godzinę drogi stąd. Jeśli popłyniesz promem, a potem pojedziesz samochodem, dotrzesz do najbliższego parku narodowego, Mikumi. Jeśli wybierzesz lot, możesz dostać się do najsłynniejszych miejsc safari w Tanzanii, w tym do Parku Narodowego Serengeti i krateru Ngorongoro.
Teraz przyjrzyjmy się temu, czego na Zanzibarze lepiej unikać.
Nie odwiedzaj miejsc do głaskania dzikich zwierząt
Na Zanzibarze projekty rzeczywiście skupione na ochronie przyrody zwykle działają pod nadzorem państwa. Wiele innych „ratunkowych” atrakcji reklamowanych turystom funkcjonuje jako prywatne biznesy, używające języka troski o zwierzęta do sprzedaży biletów. Dotyczy to także znanych miejsc, takich jak Cheetah’s Rock, oraz basenów z żółwiami morskimi, które pobierają opłaty za pływanie i bliski kontakt. Prosta zasada pomaga w ocenie: jeśli coś wygląda i działa jak miejsce do głaskania zwierząt, potraktuj je właśnie tak.
Lista znanych miejsc na Zanzibarze, które wykorzystują zwierzęta:
- zoo Cheetah’s Rock
- basen do głaskania żółwi morskich Baraka Natural Aquarium
- basen do głaskania żółwi Mnarani Marine Turtles Conservation Pond
- basen do głaskania żółwi Salaam Cave Aquarium Zanzibar
Dlaczego nie warto odwiedzać takich miejsc
- Zarządzający wprowadzają gości w błąd, twierdząc, że personel opiekuje się zwierzętami i czasem wypuszcza je na wolność. W rzeczywistości trzymają zwierzęta, aby na nich zarabiać (55–160 USD za osobę za wizytę).
- Zwierzęta często przebywają w złych warunkach: lądowe w małych klatkach, a morskie w brudnej, cuchnącej wodzie.
- Wszystkie zwierzęta w takich miejscach żyją w stałym stresie, ponieważ ludzie ich dotykają i głaszczą. Żółwie morskie często gryzą z powodu dyskomfortu.
- Odwiedzający przekarmiają żółwie morskie wodorostami. To sposób na zwabienie żółwia bliżej do zdjęcia.
- Żółwie zielone mogą żywić się pokarmem roślinnym, ale szylkretowe potrzebują w diecie także gąbek. Wszystkie żółwie w basenach do głaskania otrzymują niewłaściwą dietę, z niedoborem składników odżywczych. Nieprawidłowe żywienie prowadzi do krzywicy i degeneracji narządów.
- Chore zwierzęta w takich miejscach nie są leczone.
Na wyspie Changuu znajduje się sanktuarium żółwi olbrzymich z Aldabry, gdzie żółwie są rozmnażane w celu zwiększenia populacji. Odwiedzający mogą wejść na teren zwierząt i je karmić. Projekt działa pod nadzorem władz Zanzibaru, ale warunki wciąż pozostawiają wiele do życzenia. Teren jest bardzo mały, zieleni niewiele, młode trzymane są w ciasnych klatkach, a między odwiedzającymi i zwierzętami dochodzi do kontaktu fizycznego.
Podczas pływania i snorkelingu łatwo ulec pokusie, by wyjąć z wody rozgwiazdę albo inne stworzenie. Chcesz przyjrzeć się mu w świetle, może zrobić zdjęcie. Wynoszenie morskich zwierząt na powietrze jest szkodliwe: rozgwiazdy natychmiast przestają pobierać tlen i zaczynają się dusić, a wszystkie zwierzęta przeżywają silny stres, który może prowadzić do choroby, a nawet śmierci.
Fotografuj morskie życie w jego pięknym, naturalnym środowisku.
Zachowaj ostrożność przy ryzykownych aktywnościach
Każda aktywna forma wypoczynku, zwłaszcza na wodzie, wymaga dodatkowej uwagi, tym bardziej jeśli podróżujesz z dziećmi. Na Zanzibarze wielu operatorów podchodzi do bezpieczeństwa zbyt lekko. Kilka rzetelnych firm wycieczkowych i profesjonalnych szkół nurkowania wyróżnia się na plus, ale nie zakładaj, że każda wycieczka prowadzona jest w tym samym standardzie.
Jeśli podróżujesz z rodziną i planujesz aktywności na wodzie, wykup ubezpieczenie turystyczne wyraźnie obejmujące sporty i wycieczki. Standardowe obowiązkowe ubezpieczenie wjazdowe na Zanzibar często wyłącza wypadki związane z takimi aktywnościami, więc może być potrzebna dodatkowa ochrona albo rozszerzony wariant polisy.
Wszystkie treści Altezza Travel powstają przy udziale ekspertów i po rzetelnym researchu, zgodnie z naszą polityką redakcyjną.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?
Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.
