Lodowiec Furtwänglera – główny lodowiec Kilimandżaro

Lodowiec Furtwänglera to najbardziej rozpoznawalny lodowiec na Kilimandżaro, najwyższej górze Afryki. Leży blisko głównego szczytu – Uhuru – i przyciąga wielu podróżników planujących wejście na Kilimandżaro, którzy chcą zobaczyć jego spektakularne piękno, zanim lodowiec zniknie.

Dziś lodowiec Furtwänglera jest tylko fragmentem dawnej, potężnej czapy lodowej, która pokrywała niemal połowę centralnego krateru Kilimandżaro. Kilimandżaro, masyw górski z 3 stożkami wulkanicznymi (Shira, Mawenzi i Kibo), skupia wszystkie swoje tropikalne lodowce oraz pola lodowePola lodowe na Kilimandżaro – przede wszystkim północne i południowe pole lodowe – to rozległe pozostałości dawnej pokrywy lodowej góry, położone na stokach Kibo. na Kibo.

Pierwsze lodowce Kilimandżaro powstały około 11 700 lat temu, tworząc ogromną czapę lodową okrywającą szczyt i spływającą po ścianach krateru potężnymi jęzorami lodu. Przez tysiąclecia lodowce topniały i rozpadały się na mniejsze fragmenty. Uważa się, że lodowiec Furtwänglera istnieje jako odrębna formacja od połowy XVII wieku.

Walter Eugen Georg Furtwängler mieszkał na terenie dzisiejszej Tanzanii w latach 1909–1913 i pracował jako właściciel plantacji. Między innymi uczestniczył w wyprawie do Tendaguru, podczas której naukowcy odkryli szkielety nowych gatunków dinozaurów. W Tendaguru archeolodzy znaleźli kości dinozaura z rodzaju Giraffatitan, którego 13-metrowy szkielet stał się najwyższym szkieletem na świecie.

W grudniu 1912 roku Walter Furtwängler zorganizował wyprawę na szczyt Kilimandżaro dla podróżnika Siegfrieda Königa. Przeszła ona do historii jako pierwsze wejście na rakietach śnieżnych. W tamtym czasie na górze wciąż było więcej śniegu niż lodu. Furtwängler i König znaleźli się w trzeciej grupiePierwsze 2 zespoły, które dotarły na szczyt Kilimandżaro, tworzyli Hans Meyer i Ludwig Purtscheller w 1889 roku oraz Max Lange i topograf Weigele w 1909 roku., która z powodzeniem dotarła do najwyższego punktu Kilimandżaro. Wyprawę zapamiętano dlatego, że 2 Niemców zjechało ze szczytu na nartach. Narciarstwo alpejskie w Afryce, tuż przy równiku – wcześniej nikt tego nie dokonał. Później, na pamiątkę tego wydarzenia, lodowiec nazwano imieniem Furtwänglera.

Walter Furtwängler ponownie trafił do niemieckich mediów w 2015 roku, kiedy 10 jego potomków, w tym znana niemiecka aktorka Maria Furtwängler, wyruszyło jego śladem na Kilimandżaro i zdobyło szczyt. 

Czy na szczycie Kilimandżaro wciąż jest lodowiec?

Tak, lodowiec Furtwänglera na Kilimandżaro nadal istnieje, choć szybko traci powierzchnię.

Wejście Altezza Travel na szczyt Kilimandżaro i wizyta przy lodowcach Kilimandżaro

Pierwsze wiarygodne, dokładniejsze obliczenia wykonano na podstawie dawnych fotografii. Na przykład na zdjęciu z 1929 roku lodowiec Furtwänglera miał powierzchnię około 120 000 m².

Kolejne ubytki lodu następowały szybko za sprawą sublimacjiSublimacja to proces, w którym lód przechodzi bezpośrednio w parę wodną, z pominięciem fazy ciekłej, czyli przemiany w wodę., wietrzenia i topnienia. Dotyczy to nie tylko lodowca Furtwänglera, lecz także wszystkich pozostałych lodowców Kilimandżaro. Część z nich już zniknęła.

Co więcej, nie jest to zjawisko wyjątkowe dla Kilimandżaro – inne tropikalne lodowce również cofają się na wszystkich najwyższych szczytach Afryki Wschodniej. Kilimandżaro zachowuje jednak największą objętość pokrywy lodowej. Jeśli w 1912 roku powierzchnia wszystkich lodowców Kilimandżaro wynosiła 11,4 km², to pod koniec 2021 roku skurczyła się do 0,98 km². Innymi słowy, w ciągu ponad 100 lat lodowce zmniejszyły się 11-krotnie.

Ten sam proces dotyczy Mount Kenya w Kenii oraz gór Rwenzori w Ugandzie i Demokratycznej Republice Konga. W porównaniu z ilością formacji lodowych z 1900 roku do dziś Kilimandżaro zachowało 8,6% swojej pokrywy lodowcowej, Rwenzori 5,8%, a Mount Kenya jedynie 4,2%.

Jeśli chodzi o lodowiec Furtwänglera, do 1979 roku jego powierzchnia zmniejszyła się tylko nieznacznie – do 113 000 m². W kolejnych latach tempo zaniku wyraźnie jednak przyspieszyło: do 2000 roku powierzchnia lodowca spadła niemal o połowę, do 60 000 m².

W latach 2000–2009 lodowiec stracił dodatkowe 50% swojej grubości. Takie pomiary były możliwe dzięki corocznemu pobieraniu próbek i pomiarom terenowym. Od 2000 roku glacjolog Douglas Hardy nieprzerwanie monitoruje tropikalne lodowce na Kilimandżaro. Jego dane pozwalają lepiej ocenić, jak długo ten lodowiec może jeszcze przetrwać.

Zmierzyliśmy powierzchnię lodowca na podstawie zdjęć satelitarnych. W 2023 roku wynosiła około 10 400 m².

Kiedy zniknie lodowiec Furtwänglera?

Po przyspieszonym zaniku lodowców Kilimandżaro, obserwowanym w latach 2000., pojawiło się wiele wyliczeń. Ich autorzy obliczali średnie roczne tempo cofania się lodu i, znając całkowitą powierzchnię lodowca, próbowali oszacować, kiedy zniknie on całkowicie.

Lodowiec topniał czasem szybciej, czasem nieco wolniej. Wskazywano różne daty: najpierw 2020 rok, potem 2022, a dziś często mówi się, że lodowiec Furtwänglera zniknie w 2025 roku. Nadal jednak widać go w rejonie szczytu Kilimandżaro – zarówno na zdjęciach satelitarnych, jak i z bliska, podczas wejść na górę. Wygląda na to, że nikt nie potrafi precyzyjnie wskazać ostatniego roku istnienia lodowca. Dlatego do wszelkich prognoz trzeba podchodzić ostrożnie.

Na zobaczenie lodowca Furtwänglera zostało coraz mniej czasu. Jeśli chcesz go zobaczyć, dołącz do jednej z naszych grup trekkingowych. Zorganizujemy wyprawę na Kilimandżaro z wizytą przy lodowcu. Poinformuj wcześniej swojego opiekuna podróży, że chcesz uwzględnić ten punkt w programie, ponieważ grupy trekkingowe standardowo nie odwiedzają lodowców.

Wyprawa z noclegiem w kraterze to najlepszy sposób, by zobaczyć lodowce Kilimandżaro.

Dlaczego lodowiec Furtwänglera się kurczy i czy można to zatrzymać?

Głównym czynnikiem wpływającym na kurczenie się lodowca Furtwänglera oraz wszystkich pozostałych lodowców Kilimandżaro, w tym zachodniego, północnego i południowego pola lodowego, jest wzrost globalnych temperatur, czyli globalne ocieplenie. Im większa wysokość, tym wyraźniejsze są zmiany temperatury.

Dla lodowców Kilimandżaro kluczowe są opady: ich częstotliwość i ilość. W ostatnich dekadach, choć na Kilimandżaro nadal pada śnieg, jest go zbyt mało, by skutecznie osłaniał formacje lodowe przed promieniowaniem słonecznym. O naturalnym odtwarzaniu tropikalnych lodowców nie ma już mowy. Na mapie powyżej widać, jak szybko topniały lodowce Kilimandżaro. Mniejsza liczba chmur niesionych przez monsuny, które mogłyby osłaniać lód przed słońcem, a także rzadsze i słabsze opady śniegu wiążą się ze zmianami warunków na Oceanie Indyjskim. To konsekwencja globalnego ocieplenia i ogólnych zmian klimatu na Ziemi.

Podsumowując, zaniku lodowca Furtwänglera nie da się zatrzymać. Wraz ze wszystkimi pozostałymi lodowcami Kilimandżaro, a także lodowcami Mount Kenya i Rwenzori, zniknie on do połowy tego stulecia. Ludzie obserwują ten proces od końca XIX wieku. Niestety to samo dzieje się nie tylko w Afryce Wschodniej, lecz także w innych częściach świata.

Czy dla lodowców Kilimandżaro pozostaje jeszcze nadzieja? Zaskakująco odpowiedź brzmi raczej "być może" niż stanowcze "nie". Paradoksalnie globalne ocieplenie związane ze zmianą klimatu mogłoby w określonych warunkach doprowadzić do zwiększenia pokrywy lodowej na Kilimandżaro. Silniejsze parowanie nad Oceanem Indyjskim, połączone ze sprzyjającymi wiatrami, mogłoby przynieść górze więcej opadów, a w efekcie dodatkowy śnieg i lód w rejonie szczytu. Choć trafność takich prognoz pozostaje niepewna, a większość tych lodowców najpewniej zniknie w niedalekiej przyszłości, dla tych równikowych olbrzymów lodu wciąż istnieje cień nadziei.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów