10 faktów o najwyższej górze Afryki

Poznaj najciekawsze fakty o Kilimandżaro – najwyższej górze Afryki i najwyższej wolno stojącej górze świata. Czy wiesz, że Kilimandżaro nie jest jedną górą, lecz masywem złożonym z 3 dawnych wulkanów? Że wejście na ten majestatyczny szczyt zwykle zajmuje 6–8 dni, choć rekordziści pokonywali trasę w zaledwie kilka godzin? I że na szczyt prowadzi kilka różnych tras, z których każda ma własny charakter? Od niezwykłej roślinności po rozległe panoramy – Kilimandżaro, „Lśniąca Góra”, kryje wiele zaskoczeń. W tym artykule przyglądamy się fenomenowi tego rozpoznawalnego szczytu. Jeśli masz już doświadczenie w górach albo po prostu ciekawią cię zjawiska natury, zapraszamy do lektury faktów o Kilimandżaro, przygotowanych przez Altezza Travel.

Fakt 1: Kilimandżaro należy do Korony Ziemi

Korona Ziemi to najwyższe szczyty każdego z 7 kontynentów. Historia ma jednak ciekawy niuans: pełna lista obejmuje w praktyce 9 gór, a nie tylko 7. Wynika to z różnych sposobów definiowania kontynentów i ich granic. Najpierw spójrzmy na Europę i Australię. W Europie spór o najwyższy szczyt kontynentu dotyczy 2 słynnych gór: pięknego Mont Blanc w Alpach oraz majestatycznego Elbrusu na Kaukazie. Geolodzy, historycy, a szczególnie politycy, różnie odpowiadają na pytanie, gdzie przebiega granica między Europą a Azją. Wszystko zależy od tego, jak traktuje się Kaukaz z Elbrusem jako jego najwyższym punktem.

W Australii sytuacja jest jeszcze bardziej złożona. Jeśli rozumiemy kontynent w tradycyjnym sensie, jego najwyższym punktem jest Góra Kościuszki w Alpach Australijskich. Jeśli jednak patrzymy na Australię jako państwo, najwyższym punktem staje się Mawson Peak – wulkan na wyspie Heard, w odległej części Oceanu Indyjskiego. Co ciekawe, wyspa ta leży bliżej Madagaskaru niż samej Australii. Z geologicznego punktu widzenia najwyższym punktem australijskiej płyty tektonicznej jest Puncak Jaya, znana także jako Piramida Carstensza, położona w Indonezji. Holenderski odkrywca Jan Carstensz dostrzegł tę górę po raz pierwszy w XVII wieku, lecz w Europie wyśmiano jego relację, bo wspominał o lodowcu w tropikach. Kilimandżaro ma podobną historię. Gdy niemiecki misjonarz i odkrywca Johannes Rebmann w połowie XIX wieku opisał ośnieżoną górę Kilima-Njaro w pobliżu równika, w Europie przyjęto tę wiadomość z niedowierzaniem. W przeciwieństwie do Góry Kościuszki, której nazwa bywała przypisywana różnym wierzchołkom zależnie od tego, który uznawano za najwyższy, wysokość Kilimandżaro nigdy nie budziła podobnych wątpliwości. Od początku uchodziło za najwyższą górę Afryki, a tym samym zajęło miejsce w Koronie Ziemi.

Podobne dyskusje pojawiają się przy wskazywaniu głównych szczytów Azji, Ameryki Południowej, Ameryki Północnej i Antarktydy. Oto pełna lista gór, które mogą składać się na „Koronę Ziemi”, w kolejności od najwyższej:

• Everest, znany także jako Sagarmatha, w Azji – 8 848 m n.p.m.; leży w Himalajach, na granicy Chin i Nepalu.
• Aconcagua w Ameryce Południowej – 6 961 m n.p.m.; znajduje się w Andach, na terytorium Argentyny.
• Denali, dawniej Mount McKinley, w Ameryce Północnej – 6 190 m n.p.m.; leży w paśmie Alaska Range w Stanach Zjednoczonych.
• Wierzchołek Kibo na Kilimandżaro w Afryce – 5 895 m n.p.m.; położony w północnej Tanzanii.
• Elbrus w Europie – 5 642 m n.p.m.; znajduje się na Kaukazie, w Rosji.
•  Mont Blanc w Europie – 4 810 m n.p.m.; leży w Alpach, na granicy Francji i Włoch.
• Vinson na Antarktydzie – 4 892 m n.p.m.; znajduje się w Górach Ellswortha i nie należy do żadnego państwa.
• Góra Kościuszki w Australii – 2 228 m n.p.m.; leży w południowej części Wielkich Gór Wododziałowych.
• Puncak Jaya, czyli Piramida Carstensza, w Oceanii – 4 884 m n.p.m.; znajduje się w paśmie Maoke na terytorium Indonezji.

Jak widać, najwyższy wierzchołek Kilimandżaro częściej określa się popularną nazwą całej góry niż oficjalną nazwą Kibo. Warto pamiętać, że Kilimandżaro nie jest pojedynczym stożkiem, lecz masywem złożonym z 3 wulkanicznych wierzchołków. To kolejny ciekawy fakt o „dachu Afryki”.

Fakt 2: Kilimandżaro składa się z 3 wulkanów

Wielu osobom Kilimandżaro kojarzy się z jedną górą o śnieżnej czapie, majestatycznie wyrastającą ponad zieloną sawannę w sercu Afryki. Rzeczywistość jest jeszcze ciekawsza. Miliony lat temu pod powierzchnią Afryki Wschodniej zachodziły rozległe procesy geologiczne, a skorupa ziemska w tym miejscu ulegała głębokim przemianom.

Spójrzmy na ten powolny proces z perspektywy całej planety. Pod Afryką leży duża płyta litosfery, na której spoczywa kontynent oraz wody otaczających go oceanów. Płyta ta od dawna pęka na fragmenty, które bardzo wolno oddalają się od siebie. Widać już, jak płyta arabska, niosąca Półwysep Arabski, oderwała się i zderzyła z Eurazją, co doprowadziło do powstania Morza Czerwonego oraz systemów górskich w Turcji i Iranie. Obecnie od płyty afrykańskiej oddziela się także płyta somalijska, przesuwając się ku wschodowi. Za kilka milionów lat Afryka Wschodnia stanie się wyspą i zderzy się z Półwyspem Arabskim. Proces ten nazywa się ryftowaniem.

 To właśnie ryftowanie doprowadziło do powstania 3 wulkanów Kilimandżaro, a także innych wulkanów i systemów górskich Wielkich Rowów Afrykańskich. Ten sam proces ukształtował Wielkie Jeziora Afrykańskie, w tym najgłębsze z nich – jezioro Tanganika.

Najpierw, ponad 2 miliony lat temu, erupcje magmy utworzyły wulkan Shira. Dziś pozostało z niego niewiele. Patrząc na Kilimandżaro od południa, po lewej stronie widać „ramię” wydłużonego masywu. Krater niemal całkowicie się zapadł wraz z pojawieniem się najmłodszego wulkanu; pozostał po nim jedynie krótki grzbiet o umiarkowanej wysokości. Ten zapadnięty krater znany jest jako płaskowyż Shira.

Drugim wulkanem było Mawenzi, które pojawiło się około 1 miliona lat temu. Wulkan wybuchał 2 razy, a później ulegał erozji. Dziś widać go na wschód od centrum masywu Kilimandżaro; jego krater tworzą ostre, zerodowane turnie. Wejście na Mawenzi wymaga przygotowania technicznego i sprzętu alpinistycznego.

Wszyscy, którzy wyruszają na wejście na Kilimandżaro kierują się ku Uhuru Peak , czyli szczytowi najmłodszego wulkanu – Kibo. Powstał nieco ponad pół miliona lat temu i stoi w centrum masywu. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Afryki, przyciągający co roku dziesiątki tysięcy trekkersów. Ostatnia erupcja Kibo miała miejsce ponad 500 lat temu.

Po obu stronach 3 głównych wulkanów znajdują się mniejsze formacje kraterowe, świadczące o erupcjach magmy w różnych kierunkach i intensywnej aktywności wulkanicznej w przeszłości Kilimandżaro. Ślady wyrzuconych skał wulkanicznych można znaleźć daleko od góry, między innymi w pobliżu jeziora Nyumba ya Mungu na południowy wschód od masywu oraz w sąsiedniej Kenii na północy.

Oto wysokości głównych wierzchołków 3 wulkanów Kilimandżaro:

• Shira — około 3 962 m n.p.m.
• Mawenzi — 5 149 m n.p.m.
• Kibo — 5 895 m n.p.m. 

To właśnie wysokość Kibo przyciąga wspinaczy z całego świata, ponieważ wejście na jego szczyt pozwala odhaczyć 4. najwyższą górę na liście Korony Ziemi.

Fakt 3: Na szczyt Kili prowadzi kilka tras

Większość osób wchodzących na najwyższą górę planety, Mount Everest, ma do wyboru zaledwie 2 drogi. Na Kilimandżaro prowadzi natomiast kilka szlaków. Do najpopularniejszych należy 6 tras, a Altezza Travel prowadzi wyprawy każdą z nich:

• Lemosho 
• Marangu 
• Rongai 
• Machame 
• Northern Traverse
• Umbwe 

Istnieją także inne drogi, mniej popularne lub wręcz niebezpieczne, jak Western Breach. Odpowiedzialni operatorzy nie prowadzą tam klientów ze względu na trudność i ryzyko takich wypraw.

Marangu to jedna z najpopularniejszych tras wśród osób zaczynających przygodę z wysokimi górami. Jest jedyną drogą, na której zamiast w namiotach śpi się w drewnianych schroniskach z podstawowym wyposażeniem. Ta cecha Marangu ma jednak swoją cenę: trasa bywa stale zatłoczona, a liczba miejsc noclegowych w obozach jest ograniczona. Wybór Marangu bywa częściowo uzasadniony przy deszczowej i wietrznej pogodzie, o ile nie przeszkadza ci dzielenie pokoju z innymi osobami i spanie na łóżkach piętrowych.

Program wyprawy na Kilimandżaro trasą Marangu obejmuje minimalną liczbę dni potrzebną na aklimatyzację: 5 lub 6 dni w górach. Wyprawy rozpoczynają się przy bramie parku narodowego o tej samej nazwie, na obrzeżach legendarnego miasta Moshi. To kameralne miasto, w którym wciąż czuć ślady XX wieku oraz dziedzictwo wpływów niemieckich i brytyjskich.

 Właśnie wzdłuż dzisiejszej trasy Marangu niemiecki wspinacz Hans Meyer i austriacki wspinacz Ludwig Purtscheller zostali w 1889 roku pierwszymi zdobywcami Kilimandżaro. Marangu bywa nazywana „Coca-Cola Route”. Ta historyczna nazwa przeciwstawiana jest „Whiskey Route”, jak tradycyjnie określa się trasę Machame.

Machame to jedna z najpiękniejszych tras. Prowadzi przez las tropikalny i wszystkie pozostałe strefy klimatyczne tej afrykańskiej góry. Leży na zachód od Marangu i również cieszy się dużą popularnością. Startuje przy bramie o tej samej nazwie, położonej na krańcu wiejskiego dystryktu noszącego nazwę trasy. Noclegi na Machame, podobnie jak na wszystkich kolejnych trasach, odbywają się w namiotach.

Trasa Machame pozwala spędzić w górach 6 lub 7 dni. Ostateczna długość programu zależy od doświadczenia uczestników i ich przygotowania do aklimatyzacji. Dłuższy wariant daje organizmowi więcej czasu na stopniową adaptację do wysokości i zwykle oznacza spokojniejsze podejście.

Lemosho to jedna z najciekawszych i najbardziej malowniczych tras na Kilimandżaro. Popularność zdobyła stosunkowo niedawno, ale wszystko wskazuje na to, że może stać się najchętniej wybieraną drogą na Uhuru. Zaczyna się przy zachodniej bramie Londorossi i przecina rozległy płaskowyż Shira – otwartą, panoramiczną przestrzeń, w której dawniej znajdował się pierwszy z 3 wulkanów Kilimandżaro.

Lemosho omija zatłoczone południowo-wschodnie trasy, co doceniają osoby szukające większego spokoju na szlaku i w obozach namiotowych. Ta zróżnicowana trasa zaczyna się od wjazdu na wysokość 3 500 m n.p.m., co później równoważy kilkudniowy, dobrze przemyślany program aklimatyzacji: 6, 7 albo nawet 8 dni w górach.

Rongai to jedna z nielicznych tras przecinających północne zbocze Kilimandżaro. Szlak zaczyna się przy bramie Nalemuru i pozwala z dużej wysokości zobaczyć nie tylko Tanzanię, gdzie stoi ten legendarny wulkan, ale także sąsiednią Kenię ze słynnym Parkiem Narodowym Amboseli.

Rongai prowadzi przez płaskowyż między 2 zachowanymi wulkanami Kilimandżaro: Mawenzi i Kibo. To jedyna trasa w całości biegnąca północnym zboczem góry. Jej szczególną cechą jest mniejsza ilość opadów po północnej stronie Kilimandżaro, dzięki czemu nawet w porze deszczowej pogoda bywa tu częściej sucha, podczas gdy na innych trasach uczestnicy zmagają się z trudnymi warunkami na dużej wysokości.

Northern Traverse to trasa, która – zgodnie z nazwą – elegancko okrąża Kilimandżaro od północy. Jest najdłuższa: zakłada 8 dni trekkingu. Rozpoczyna się przy tej samej zachodniej bramie Londorossi co Lemosho, a następnie prowadzi przez wymagające, ale bardzo interesujące odcinki północnego zbocza, by ostatecznie doprowadzić do wysokiego obozu po wschodniej stronie wulkanu. Dzięki temu uczestnicy widzą Kilimandżaro z 3 różnych stron.

Northern Traverse łączy imponujące widoki, dobrze ułożony program aklimatyzacji i wyraźnie mniejszy ruch na szlaku. To najdroższa trasa, ale jej przebieg uzasadnia tę różnicę. Jeśli coś może uczynić ją jeszcze bardziej wyrazistą, to zejście do krateru Kibo i noc w dawnej kalderze, pod gwiazdami równikowego nieba.

Na koniec Umbwe  – jedna z najkrótszych tras, prowadząca bezpośrednio od bramy o tej samej nazwie w stronę Uhuru Peak. To 6-dniowa droga górska wybierana głównie przez doświadczonych wspinaczy i osoby ze świata sportów ekstremalnych, które chcą ustanawiać rekordy, przechodzić przez pola lodowe albo próbować technicznych wejść na Mawenzi. O niektórych rekordach piszemy dalej w artykule.

W wyjątkowych okolicznościach, na przykład przy próbach rekordowych albo przy wejściach na lodowce lub Mawenzi, wybiera się także warianty łączące odcinki kilku głównych tras. Istnieje również ekstremalna droga Western Breach, przechodząca przez rumowiska skalne powstałe po zawaleniu się ściany lawowej. Rejon ten jest narażony na częste obrywy, a co kilka lat giną tam wspinacze. Trzeba podkreślić, że trasa ta nie jest dostępna komercyjnie.

Fakt 4: Kilimandżaro jest najwyższą wolno stojącą górą świata

Po dotarciu na szczyt Kilimandżaro zobaczysz tablicę informującą, że stoisz nie tylko w najwyższym punkcie Afryki, ale także na najwyższej wolno stojącej górze świata. To stwierdzenie jest w pełni uzasadnione.

3 wulkany tworzą jeden masyw górski, więc technicznie można mówić o jednej górze. W promieniu wielu kilometrów nie ma innych gór ani pasm. Ten potężny kompleks, wznoszący się ponad sawanny Tanzanii i Kenii, ma około 45 na 90 km. Największa duma Afryki i obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO nosi więc miano najwyższej wolno stojącej góry świata. Jest jednak ważne zastrzeżenie: rekord ten nie obejmuje gór podmorskich.

Jeśli uwzględnimy całą stałą powierzchnię Ziemi, tytuł najwyższej wolno stojącej góry przypadłby Mauna Kea na Hawajach. Mierzona od podstawy przewyższa nawet Mount Everest, którego wysokość wynosi 8 848 m n.p.m. Pełna wysokość Mauna Kea to 10 203 m. Według bardziej konwencjonalnego sposobu pomiaru jej wysokość wynosi jednak 4 207 m n.p.m.

Kilimandżaro i Mauna Kea łączy jeszcze jeden ciekawy szczegół. Przez kilka dni w roku szczyt hawajskiego wulkanu bieleje od śniegu. W języku hawajskim nazwa wulkanu oznacza „Białą Górę”. Pochodzenie nazwy Kilimandżaro pozostaje zagadką, ale główna teoria wskazuje na podobny trop: „Lśniącą Górę”.

Fakt 5: Nazwa góry wciąż pozostaje zagadką

Najpopularniejsza teoria dotycząca pochodzenia nazwy góry mówi, że składa się ona z 2 słów w języku suahili, oznaczających „Lśniącą Górę”. Miałby to być opis śniegu połyskującego na szczycie w słońcu. Głębsze wejście w etymologię ujawnia jednak nieścisłości i pewne naginanie faktów. Można je tłumaczyć tym, że europejscy odkrywcy nie zawsze rozumieli języki miejscowej ludności, a mieszkańcy tego regionu Afryki mówili nie tylko po suahili, lecz także własnymi językami lokalnymi. We współczesnej Tanzanii używa się ponad 120 języków. Niewykluczone więc, że do nazwy góry trafiły słowa z różnych języków, nie tylko z suahili.

Lud Chaga, tradycyjnie zamieszkujący tereny na południe od Kilimandżaro, posługuje się językiem chaga. Jedna z interpretacji nazwy Kilimandżaro w tym języku wskazuje na słowa „kilelema” i „njaare”, które razem mogą znaczyć „niemożliwe dla ptaka”. Prawdopodobnie odnosiłoby się to do wysokości góry. Ta wersja kłóci się jednak z faktem, że Chaga nie postrzegali Kilimandżaro jako jednej góry, lecz jako 2 osobne wzniesienia, każde z własną nazwą.

 Nazwy obu głównych wierzchołków, Kibo i Mawenzi, są natomiast znacznie jaśniejsze. „Kibo” wywodzi się od słowa „kipoo” w języku chaga, oznaczającego „cętkowany”; odnosi się do ciemnych skał widocznych na tle białego śniegu. „Mawenzi” pochodzi z kolei od „kimawenze”, czyli „złamany” lub „poszarpany”, co dobrze opisuje zewnętrzny kształt góry i jej nieregularny wierzchołek. Istnieją też wersje łączące nazwę ze słowami „lampart” i „karawana” w języku chaga, które mogły odnosić się do handlarzy kością słoniową i niewolnikami przemieszczających się karawanami z wnętrza kontynentu ku wybrzeżu. Te hipotezy nie pasują jednak do faktu, że Chaga nie mieli i nigdy nie mieli jednej wspólnej nazwy dla całej góry.

 Jest również wersja sugerująca, że druga część nazwy może pochodzić z języka Masajów . W takim ujęciu słowa „ngaro” lub „ngare”, oznaczające „wodę” albo „źródło”, mogły zostać przez Europejczyków błędnie zinterpretowane jako część nazwy Kilimanjaro. Istniało też przekonanie, że druga część słowa mogła odnosić się do duchów zamieszkujących górę i zamrażających każdego, kto próbował na nią wejść. Wierzenie to było jednak bardziej rozpowszechnione wśród mieszkańców odległych wybrzeży niż u ludzi żyjących u stóp góry, dlatego i ta hipoteza wydaje się wątpliwa.

Niektórzy badacze proponowali dzielić nazwę nie na tradycyjne „kilima” i „ndjaro”, lecz w inny sposób, co prowadziło do kolejnych interpretacji. Ostatecznie pytanie, dlaczego nazywamy tę górę właśnie Kilimandżaro, wciąż nie doczekało się pełnej odpowiedzi. Jedno jest pewne: wejście na Kilimandżaro jest realne dla zdrowej, zdeterminowanej osoby i nie wymaga niczego nadzwyczajnego.

Fakt 6: Wejście na Kilimandżaro nie wymaga sprzętu alpinistycznego

Na szczyt Kilimandżaro może wejść osoba zdeterminowana, zdrowa i gotowa słuchać profesjonalnych wskazówek. Udział w wyprawie nie wymaga specjalistycznego treningu ani wyjątkowych predyspozycji fizycznych. Dobra wiadomość dla osób myślących o zdobyciu góry o wysokości 5 895 m n.p.m. jest taka, że nie będą potrzebne specjalistyczne buty wysokogórskie, liny, czekany ani inny zaawansowany sprzęt używany na pionowych ścianach, lodowcach i ostrych skalnych graniach. Sprzęt alpinistyczny nie jest wymagany.

Potrzebujesz odpowiedniej odzieży, sprawdzonych butów, kijów trekkingowych i kilku osobistych akcesoriów, takich jak termos czy wodoodporna torba na elektronikę. Jeśli planujesz trekking z Altezza Travel i brakuje ci części wyposażenia, nie ma powodu do niepokoju. Wypożyczysz potrzebne rzeczy z naszego magazynu u stóp Kilimandżaro. Listę niezbędnego sprzętu

na wyprawę na „dach Afryki” możesz przejrzeć wcześniej. Szybko zobaczysz, że nie ma na niej profesjonalnego sprzętu alpinistycznego.

Nie oznacza to jednak, że wejście na Kilimandżaro jest łatwe. Oznacza tylko, że szanse na dotarcie na szczyt są znacznie większe niż na przykład w przypadku szczytów Himalajów.

Fakt 7: Im dłuższy program wejścia, tym większa szansa na zdobycie szczytu

Popularność Kilimandżaro stale rośnie. Coraz więcej osób przyjeżdża do Tanzanii, aby sprawdzić swoje możliwości na jednej z najsłynniejszych gór świata. Co roku w tym celu odwiedza kraj około 50 000 osób, nie licząc kilku lat, gdy globalne podróże znacząco ograniczyła pandemia COVID-19. Mimo dużej liczby uczestników nie istnieją pełne, aktualne i powszechnie dostępne statystyki skuteczności wejść na Kilimandżaro.

Poszczególni operatorzy prowadzą własne wyliczenia. W Altezza Travel po 10 latach pracy zebraliśmy własne dane, które pozwalają nam wyciągnąć ogólny wniosek. Oficjalne dane zarządu Parku Narodowego Kilimandżaro ograniczają się do statystyk sprzed 15 lat. Ich istotnym ograniczeniem jest to, że w tamtym czasie wiele wypraw trwało krócej, tylko 5–6 dni. Tymczasem głównym czynnikiem wpływającym na powodzenie wejścia jest długość programu. Im więcej czasu grupa spędza w górach, tym lepsza aklimatyzacja uczestników, a w większości przypadków także większa szansa na zdobycie szczytu. Warto dodać, że średnia długość wypraw w ostatnich 15 latach wzrosła.

 Jeśli oprzeć się na starszych danych administracji parku narodowego, wskaźniki powodzenia wyglądają następująco:

• 64% skutecznych wejść na szczyt na trasach 7-dniowych
• 85% skutecznych wejść na szczyt na trasach 8-dniowych

Od 2006 roku, gdy opublikowano te statystyki, wiele się zmieniło – szczególnie w pracy operatorów takich jak Altezza Travel. Oprócz długości wyprawy na powodzenie wpływają profesjonalizm przewodników, jakość używanego sprzętu, posiłki, wsparcie medyczne, dostępność systemów tlenowych pomagających organizmowi na dużej wysokości oraz inne ważne szczegóły organizacyjne. W ostatnich latach wszystkie te elementy wyraźnie się poprawiły.

Wskaźnik skutecznych wejść na 7-dniowej trasie Lemosho wśród klientów Altezza Travel wynosi obecnie 93,9%. Możesz brać tę liczbę pod uwagę, wybierając nas jako operatora górskiego i decydując się na ten optymalny program. Warto zaznaczyć, że 7-dniowe Lemosho jest w naszym szerokim doświadczeniu najskuteczniejszym wariantem, z wynikiem nieco wyższym nawet niż ta sama trasa w wersji 8-dniowej. Jeśli więc nie planujesz rekordu szybkości w skyrunningu, przeznacz na Kilimandżaro odpowiednią liczbę dni.

Fakt 8: Najszybsze wejścia na Kilimandżaro trwały zaledwie kilka godzin

Aktualny rekord najszybszego wejścia na szczyt Kilimandżaro należy do Karla Egloffa, który w 2014 roku pokonał trasę w 4 godziny i 56 minut. Wybrał Umbwe, wspomnianą wcześniej jako najkrótsza i najdogodniejsza droga do ustanawiania rekordów. Skyrunner rozpoczął bieg trasą Umbwe, a przy obozie Barranco skręcił w stronę Western Breach, zdobywając szczyt przez ten wymagający odcinek.

 Jeden z wcześniejszych rekordów należał, a być może nadal należy, do Simona Mtuya z Tanzanii, który całą pętlę tam i z powrotem na tej samej trasie Umbwe ukończył w 9 godzin i 19 minut. Jego wynik wyróżnia się tym, że nie korzystał z żadnej pomocy z zewnątrz: sam niósł wodę, jedzenie i odzież. Rekord ustanowił w 2006 roku.

 Najszybsze kobiece wejście na Kilimandżaro należy do Anne-Marie Flammersfeld ze Szwajcarii, która dotarła na szczyt w 8 godzin i 32 minuty. Weszła tą samą trasą Umbwe, a zeszła tradycyjną trasą Mweka. Rekord ustanowiła w 2015 roku, mając 37 lat. Wiek wspinaczy to zresztą kolejna nieoficjalna kategoria rywalizacji na Kilimandżaro.

Fakt 9: Kilimandżaro zdobyła 89-letnia kobieta

W 2015 roku Anne Lorimor ze Stanów Zjednoczonych weszła na szczyt najwyższej góry Afryki w wieku 85 lat. Jej rekord przetrwał jednak tylko kilka miesięcy, ponieważ w tym samym roku rosyjska wspinaczka Angela Vorobyeva, mająca 86 lat, dotarła na szczyt . Angela Vorobyeva wspinała się z Altezza Travel i wybrała trasę Lemosho.

W 2017 roku Fred Distelhorst ze Stanów Zjednoczonych wszedł na Kilimandżaro w wieku 88 lat, ustanawiając nowy rekord i inspirując wiele osób do zmierzenia się ze śnieżną górą w pobliżu równika.

Amerykanka nie zamierzała jednak rezygnować bez walki i w 2019 roku powtórzyła swój sukces. W wieku 89 lat Anne Lorimor została posiadaczką nowego rekordu, który obowiązuje do dziś. Warto dodać, że oboje Amerykanie korzystali z dodatkowego tlenu podczas ataku szczytowego, podczas gdy rosyjska wspinaczka dokonała tego samodzielnie. Dzięki temu pozostaje najstarszą osobą, która weszła na Kilimandżaro bez użycia tlenu z butli.
W 2027 roku minie 100 lat od historycznego wejścia Sheili MacDonald, pierwszej kobiety, która zdobyła szczyt Kilimandżaro. Od tamtej pory tysiące kobiet z całego świata poszły jej śladem, a wspinaczki regularnie ustanawiają na tej górze rekordy szybkości, wieku i wytrzymałości.

Fakt 10: Kilimandżaro jest domem wielu wyjątkowych roślin

Kolejny ciekawy fakt o najważniejszej górze Afryki dotyczy roślin, których nie spotyka się nigdzie indziej. Flora Kilimandżaro jest bardzo bogata i obejmuje nawet 2 500 gatunków. Ta różnorodność wynika z kilku czynników: bliskości równika, wysokości góry oraz ciepłych wiatrów wiejących znad Oceanu Indyjskiego.

W regionie występuje kilka gatunków endemicznych, czyli takich, które rosną tylko tutaj. Najbardziej imponującym z nich jest prawdopodobnie Dendrosenecio kilimanjari. Ten olbrzymi starzec ma masywny pień i osobliwe konary, przez co bywa nazywany „gigantycznym kandelabrem”. Wszystkie podobne starce rosną wyłącznie w Afryce Wschodniej. Istnieje około 10 gatunków i podgatunków, każdy o odrębnych cechach, rozproszonych po różnych systemach górskich regionu. Przykładowo osobny gatunek występuje w górach Rwenzori i Virunga, kilka gatunków rośnie w paśmie Aberdare i na Mount Kenya, inny na Mount Elgon, a jeszcze inny na Mount Meru i w okolicznych wyżej położonych rejonach.

Wszystkie te gatunki miały wspólnego przodka, lecz później rośliny w jakiś sposób rozprzestrzeniły się po różnych górach Afryki Wschodniej i rozwijały niezależnie w zamkniętych ekosystemach wysokogórskich. Rosną wyłącznie w strefie afroalpejskiej, na wysokości około 2 800–4 500 m n.p.m.

Dendrosenecio kilimanjari dorasta do 10 m wysokości. Ma gruby, nierozgałęziony pień, a na szczycie koronę z 30–120 rozet liściowych. Starce rosną w tempie 3–5,5 cm rocznie, co sugeruje, że najwyższe okazy mogą mieć około 250 lat.

Roślina magazynuje wodę w łodydze, dzięki czemu przetrwa okresy suszy. Jej przystosowania do życia na dużej wysokości są fascynujące. Poza ogromnymi rozmiarami, które pozwalają wyrastać ponad wysokie wrzosowiska afroalpejskich łąk i wygrywać konkurencję o światło, ma też inne cechy adaptacyjne. Liście zamykają się nocą w pąk, gdy robi się zbyt zimno; wewnątrz roślina gromadzi płyny polisacharydowe, tworzące kryształy lodu niczym naturalny antyzamarzacz; martwe liście izolują pień termicznie, podobnie jak u roślin przypominających palmy.

Najbardziej zdumiewające w olbrzymich starcach Afryki Wschodniej jest jednak to, że wszystkie gatunki wywodzą się od jednego przodka, który pojawił się na Kilimandżaro około 1 miliona lat temu. Obecnie na górze występują 2 podgatunki olbrzymich starców: Dendrosenecio kilimanjari i Dendrosenecio johnstonii. Wszystkie pozostałe gatunki są potomkami pierwotnego starca z Kilimandżaro i ewoluowały w izolacji na innych górach regionu. Dokładny sposób, w jaki skolonizowały tak odległe od Kilimandżaro masywy, pozostaje dla naukowców zagadką.

Jeśli chcesz zobaczyć miejsca i zjawiska opisane w tym artykule, skontaktuj się z nami. Pomożemy zaplanować wyprawę na najwyższą górę Afryki – z odpowiednią trasą, tempem i czasem na aklimatyzację.

Chcesz dowiedzieć się więcej o wyprawach w Tanzanii?

Skontaktuj się z naszym zespołem. Znamy najważniejsze miejsca w całej Tanzanii. Nasi konsultanci wypraw, pracujący u podnóża Kilimandżaro, chętnie podpowiedzą i pomogą zaplanować podróż dopasowaną do Ciebie.

Zobacz więcej ciekawych artykułów